Του Γεράσιμου Λιβιτσάνου

Ολοένα και πιο φανε­ρός γίνεται ο ταξι­κός χαρακτήρας της αντιπαράθεσης που διεξάγεται στη νοτιοανατολική Μεσόγειο, εμπλέκοντας τους λαούς της περιοχής, κυρίως Ελ­λάδας, Τουρκίας και Κύπρου σε ένα κυνικό αλισβερίσι συμφερό­ντων για τον έλεγχο των ενερ­γειακών πηγών και δρόμων.

Απροσχημάτιστες είναι πλέον οι παρεμβάσεις των «μεγάλων» γεωπολιτικών παικτών που πασχίζουν να διασφαλίσουν όρους εκμετάλλευσης πλουτοπαραγωγικών πηγών και στρατηγικών πλεονεκτημάτων, εξυπηρετώ­ντας οικονομικά πολυεθνικά συμφέροντα. Οι επιπτώσεις, είτε μέσω της γιγάντωσης των εξοπλιστικών προγραμμάτων σε καιρούς οικονομικής κρίσης , είτε μέσω της απειλής συρράξε­ων, «πέφτουν» στις πλάτες των λαϊκών στρωμάτων.

Η τακτική που ακολουθεί αυτήν την περίοδο η κυβέρνη­ση συνίσταται στο να μπορέσει να «φτάσει» στη Σύνοδο Κορυ­φής στις 24-25/9 δίχως να έχει εξαναγκαστεί στην έναρξη ενός διαλόγου, με το τουρκικό ερευ­νητικό Oruc Reis να κάνει επίδειξη ισχύος στη ΝΑ Μεσόγειο, «παίζοντας» με τα όρια είτε της υφαλοκρηπίδας που διεκδικεί η ελληνική πλευρά, είτε της ΑΟΖ που συμφωνήθηκε μεταξύ Ελλάδας-Αιγύπτου. Θεωρεί ότι η ΕΕ στη Σύνοδο Κορυφής θα εξαναγκάσει την Τουρκία, υπό τη απειλή οικονομικών αντιποίνων, να «μαζέψει» τα πλοία της και στη συνέχεια να υπάρξει διαπραγμάτευση. Η τουρκική πλευρά, πάλι, αξιοποίησε την προνομιακή θέση της στο ΝΑΤΟ (καθότι θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική «σύμμαχος»), ώστε να προκαλέσει την ίδια συνθήκη νωρίτερα και τα πλοία της να παραμένουν στην περιοχή.

Στο εσωτερικό τώρα, στο επί­πεδο των εντυπώσεων φαίνεται να διεξάγεται μία σκληρή αντι­παράθεση Νέας Δημοκρατίας και ΣΥΡΙΖΑ. Τελευταία αφορμή αποτέλεσε η διεθνής αρθογραφία του Κ. Μητσοτάκη που πα­ραδέχθηκε ότι σχεδόν συνυπέ­γραψε υποσχετικό διαλόγου σε επίπεδο υπηρεσιακών παραγό­ντων στο Βερολίνο. Η αξιωμα­τική αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για «μυστική δι­πλωματία». Η ουσία όμως είναι πολύ διαφορετική. Το έδαφος της «στρατηγικής» όσον αφορά την κατάσταση είναι σε πολύ μεγάλο βαθμό κοινό και στα δύο κόμματα: Υπάρχει συμφωνία για την έναρξη διμερούς διαλό­γου για τον καθορισμό των ΑΟΖ στη ΝΑ Μεσόγειο, μια συζήτη­ση που «πάει πακέτο» με το ζή­τημα της υφαλοκρηπίδας. Απο­τελεί κοινό τόπο η εναλλακτική της προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. Είναι κοι­νή πεποίθηση η αναγκαιότητα νέων εξοπλισμών προκειμένου -όπως λέγεται- να ενισχυθεί η διπλωματική ισχύς της χώρας. Δεν υφίσταται διαφωνία για την αναγκαιότητα επιδιαιτησίας από ΕΕ και ΝΑΤΟ.

Πάνω όμως από όλα, υφίσταται το δεδομένο του ότι τα λαϊκά στρώματα οφείλουν να «εμπλακούν» στον γεωπολιτι­κό ανταγωνισμό του ελέγχου των υδρογονανθράκων και των ενεργειακών δρόμων. Άλλωστε, η κυβέρνηση Μητσοτάκη πο­ρεύεται με τις συμμαχίες στην ευρύτερη περιοχή που ξεκίνησε η κυβέρνηση Σαμαρά, συνέχισε η κυβέρνηση Τσίπρα και παρέλαβε η σημερινή. Οι διαφωνίες του είδους «θα έχουμε ή δεν θα έχουμε Συμβούλιο Πολιτικών αρχηγών», «θα προηγηθούν οι ευρωπαϊκές κυρώσεις των διερευνητικών επαφών», «θα υπάρξει η τάδε ή η δείνα επιχειρησιακή κίνηση» προφανώς έχουν δευτερεύοντα χαρακτή­ρα. Είναι ενδεικτικό πως όλες οι «διαμεσολαβήσεις» που έχουν γίνει, είτε αυτή του γερ­μανού υπουργού Εξωτερικών Χάικο Μάας είτε του Τζέφρι Πάιατ, απευθύνονται τόσο στην Πειραιώς όσο και στην Κουμουνδούρου.

Οι «κορσικανοί αδελφοί» απέναντι στην Τουρκία

Η αποκλιμάκωση της έκρυθμης κα­τάστασης στην ανατολική Με­σόγειο μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου και Τουρκίας αλλά και τρόποι αντιμετώ­πισης του προσφυγικού-μεταναστευτικού ήταν δύο από τα κεντρικά ζητήματα στη διάρκεια των συζητήσεων της Ευρωμεσογειακής Διάσκεψης MED7 που πραγματοποιήθηκε στην Κορσική την Πέμπτη το βράδυ με συμμετοχή Γαλλίας, Ιταλίας, Ισπανίας, Πορτογαλία, Ελλάδας, Κύπρου και Μάλτας. Η ελληνική πλευρά εμφα­νίζεται ιδιαίτερα ικανοποιημένη από το κοινό ανακοινωθέν καθώς καταγράφεται η στήριξη των εφτά κρατών που συμμετείχαν σε Ελλάδα και Κύπρο ενάντια στις «προκλητικές μονομερείς ενέργειες της Τουρκίας» και σε κάθε προσπάθεια αμφισβήτησης της εδαφικής τους κυριαρχίας. Επιπλέον η ελληνική πλευρά εξασφάλισε ότι σε περίπτωση που ζητήσει κυρώσεις κατά της Τουρκίας στην ΕΕ οι άλλες χώ­ρες δεν θα θέσουν βέτο. Την ενόχληση της Άγκυρας προκάλεσε η διατύπωση του Μακρόν πως «η Τουρκία δεν αποτελεί εταίρο στην περιοχή», δείχνοντας ότι Γαλλία και Τουρκία παραμένουν σε τροχιά σύγκρου­σης με απρόβλεπτες συνέπειες. Σχετικά με την Ανατολική Μεσόγειο οι ηγέτες των 7 επεσήμαναν την ανάγκη επιστροφής της σταθερότητας μέσω της επανέναρξης ενός διαλόγου με «καλή πίστη» με την Τουρκία.

Καμία δέσμευση δεν υπήρχε για το αίτημα διαμοιρασμού των άστεγων προ­σφύγων της Μόριας, με τον Μακρόν να περιορίζεται στο θέμα των «ασυνόδευτων ανηλίκων». Ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζουζέπε Κόντε, μετά τη λήξη της συνόδου της Med7 στην Κορσική, επέμεινε στην αυστηροποίηση της φύ­λαξης των συνόρων, στην καταπολέμηση των διακινητών ανθρώπων αλλά και στη θεσμοθέτηση «μηχανισμών τέτοιων που θα επιτρέπουν τον γρήγορο επαναπατρι­σμό των μεταναστών».

ΠΡΙΝ