Nietzsche1882

Του Χρήστου Νάτση

«Η εξέγερση των δούλων στην ηθική αρχίζει όταν η ressentiment [μνησικακία] γίνεται η ίδια δημιουργική και γεννά αξίες: η μνησικακία τέτοιων όντων, στα οποία απαγορεύεται η αληθινή αντίδραση, δηλαδή η αντίδραση της πράξης, και τα οποία βρίσκουν ανταμοιβή μόνο σε μια φανταστική εκδίκηση. Ενώ κάθε ευγενής ηθική αναπτύσσεται από μια θριαμβευτική κατάφαση στον ίδιο της τον εαυτό, η ηθική των δούλων λέει από την αρχή Όχι σε καθετί που είναι “έξω” απ” αυτήν, σε καθετί που είναι “διαφορετικό” απ” αυτήν, σε καθετί που “δεν είναι ο εαυτός της”: και αυτό το Όχι είναι η δημιουργική της πράξη. Αυτή η αντιστροφή του αξιοδοτούντος βλέμματος —αυτή η αναγκαία κατεύθυνση της ματιάς προς τα έξω αντί προς τον εαυτό— αποτελεί την ουσία της μνησικακίας: η ηθική των δούλων χρειάζεται, για να γεννηθεί, πάντα και πριν απ” όλα έναν κόσμο εχθρικό και εξωτερικό».

Το παράθεμα προέρχεται, φυσικά, από την Γενεαλογία της ηθικής του Φρειδερίκου Νίτσε.[1] H έννοια της μνησικακίας ως προϊόν μιας αρνητικής ηθικής δούλων, ανθρώπων δηλαδή ετεροκαθοριζόμενων, συνιστά μια από τις διασημότερες στην ιστορία των ιδεών. More