Από τον ευγονισμό και τον ρατσισμό στον φασισμό και τη γενοκτονία

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Το «Ολοκαύτωμα», όπως έχει καθιερωθεί να ονομάζεται η καμπάνια εξόντωσης των Εβραίων, η Σοά, δεν αποτελούσε κεντρικό ζήτημα για αρκετά χρόνια μετά τον πόλεμο, μέχρι που, εξ αιτίας μιας σειράς παραγόντων που αναφέρονται από τον Enzo Traverso στο βιβλίο του Η Ιστορία ως Πεδίο Μάχης (Εκδόσεις του 21ου), όχι μόνο αναδύθηκε στην επιφάνεια, αλλά αυτονομήθηκε και κυριάρχησε στη σύγχρονη αξιολόγηση των μεγάλων συμβάντων του 20ου αιώνα. Και όχι παντού, με δεδομένες τις διαφοροποιήσεις στις πολιτικο-ιστορικές προτεραιότητες των δυνάμεων που κυβερνούν τις ευρωπαϊκές χώρες ειδικά από το 1990 και μετά. Σε ορισμένα κράτη της (πρώην) ανατολικής Ευρώπης, προκειμένου να αναδειχτούν κυρίαρχα τα εθνικά παθήματα, τα ιστορικά γεγονότα προσαρμόστηκαν στις τοπικές σκοπιμότητες. Αντιθέτως, σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες το Ολοκαύτωμα πουσαρίστηκε σε υψηλά επίπεδα αφενός για να υποβαθμιστούν άλλα σοβαρά εγκλήματα που πραγματοποιήθηκαν επί ευρωπαϊκού εδάφους και αφετέρου να εξυπηρετηθούν πολιτικές που εκπορεύονται από τα μητροπολιτικά κέντρα σε σχέση με τη Μέση Ανατολή, τη Ρωσία, τον κομμουνισμό, τη νεοαποικιοκρατία κ.λπ. Είναι προφανές ότι η αποδέσμευση του Ολοκαυτώματος από τη χιτλερική επίθεση στη Σοβιετική Ένωση δεν είναι τόσο αθώα και συνδέεται με άλλες σκοτεινές επιδιώξεις των δεξιών πολιτικών και των νέων ιστορικών. Ούτε τόσο αντικειμενική είναι η προσπάθεια αποσύνδεσης του ναζιστικού φαινομένου από τις «προεργασίες» που συντελούνταν στο δυτικό κόσμο. More