Αρχική

Οι «προκλήσεις» της παγκόσμιας οικονομίας το 2019

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2019/01/oikonomia.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Πέντε μεγάλα ζητήματα που αναμένεται να βάλουν πολλές «τρικλοποδιές»

Η παγκόσμια οικονομία το 2019 δείχνει σημεία «κόπωσης» μετά από μια δεκαετία ανόδου μετά την κρίση του 2008. Παράλληλα υπάρχουν μια σειρά εγγενείς αδυναμίες που μπορούν να επιδεινώσουν υπό προϋποθέσεις την κατάσταση και να την οδηγήσουν σε συνθήκες πολύ δυσμενέστερες. Επιπλέον δε αυτών υπάρχουν και τα «παιγνίδια με τη φωτιά», όσον αφορά τον παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο της διοίκησης Τραμπ. Το «εκρηκτικό» αυτό μείγμα θα ξεκαθαριστεί εντός του 2019 προς τα που θα κινηθεί. Αν δηλαδή θα οδηγηθεί η παγκόσμια οικονομία σε συνθήκες βίαιης χρηματοπιστωτικής κρίσης και ύφεσης στη συνέχεια ή θα εξομαλυνθεί επί του παρόντος η κατάσταση και θα περάσει σε συνθήκες ύφεσης αργότερα, με ενδεχόμενα πιο ομαλό και ελέγξιμο τρόπο. Περισσότερα

Advertisements

Η «σωτηρία» των τραπεζών συνεχίζεται

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2016/05/bank.png

του Παύλου Δερμενάκη

Προετοιμάζουν νέο γύρο λεηλασίας του δημόσιου χρήματος και του λαού

Μέρος Α’

Η απόλυτη καταιγίδα που έχει ξεσπάσει στις τέσσερις συστημικές τράπεζες μετά τους πανηγυρισμούς, ότι πέρασαν επιτυχώς τα stress test τον παρελθόντα Απρίλιο, δεν λέει να κοπάσει. Ενδεικτικά της κατάστασής τους είναι τα γεγονότα ότι: α) ο τραπεζικός δείκτης έχει υποχωρήσει (την 28/11/2018) κατά 60% από την ανακοίνωση της «επιτυχίας» στα strees test (30/4/2018), β) οι δύο μεγαλύτερες σε μέγεθος τράπεζες, Εθνική και Πειραιώς, βρίσκονται στο χαμηλότερο ιστορικά επίπεδο τιμών των μετοχών τους και γ) η συνολική τους κεφαλαιοποίηση, για τις τέσσερις, έχει πέσει στα μόλις 4 δισ. ευρώ μετά από τρεις ανακεφαλαιοποιήσεις της τάξης των 65 δισ. Περισσότερα

Τα σκάνδαλα του ιδιωτικού τομέα – Β’ Μέρος

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/11/folli-follie.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Η περίπτωση Folli-Follie – Οικογένεια Κοτσολιούτσου

Στο προηγούμενο άρθρο μας, αναφερθήκαμε στο τελευταίο χρονικά σκάνδαλο του ιδιωτικού τομέα, την υπόθεση Παπαευαγγέλου της Jumbo. Στο παρόν, θα δούμε μόνο μερικές πλευρές από το διαχρονικό σκάνδαλο της Folli-Follie (FF) καθώς η αναλυτική του παρουσίαση απαιτεί χώρο πολύ μεγαλύτερο.

Εταιρεία υπόδειγμα;

Εδώ και 20 χρόνια, μετά τη χρηματιστηριακή κρίση της εποχής Σημίτη (1998-2000), μία από τις λίγες εταιρείες «κόσμημα» στην αγορά, αγαπημένη των θεσμικών επενδυτών, ήταν η FF. Εταιρεία παραγωγής κοσμημάτων αρχικά, μετεξελίχθηκε σε μεγάλο παραγωγικό και εμπορικό όμιλο επιχειρήσεων. Αντικείμενα του ομίλου, η παραγωγή ειδών πολυτελείας (κοσμήματα, ενδύματα, αξεσουάρ κ.λπ.) με εξαγωγικό προσανατολισμό και τα εμπορικά πολυκαταστήματα (εξαγόρασε τα Duty Free και τα μεταπώλησε, κατέχει σήμερα το 36% στα Αττικά Πολυκαταστήματα κ.λπ.). Περισσότερα

Τα ελληνικά spread και το ευάλωτο της εξυπηρέτησης του χρέους μέσω των αγορών

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/11/13_FOTO.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Την άνοιξη του 2010 μας έβαλαν στα μνημόνια γιατί ως χώρα δεν μπορούσαμε να δανειστούμε από τις διεθνείς αγορές. Τα spread (διαφορά επιτοκίου ελληνικού 10ετούς ομολόγου από το αντίστοιχο γερμανικό) βρίσκονταν σε ελεγχόμενα επίπεδα όλο το 2009 ακόμα και το πρώτο τρίμηνο του 2010. Οι χειρισμοί της τότε κυβέρνησης Παπανδρέου οδήγησαν σταδιακά στην αύξησή τους και τον τελικό αποκλεισμό της χώρας από τις αγορές για να ανατροφοδοτηθεί και να καλυφθούν τα τότε ελλείμματα.

Τα δεδομένα του Α΄ τριμήνου του 2010 δείχνουν ότι το ελληνικό spread διατηρήθηκε κάτω από το 3,5%, με μέγιστο 3,29%. Από εκεί και μετά οι αυξήσεις, λόγω των χειρισμών της κυβέρνησης, οδήγησαν σε ένα τελικό επιτόκιο απαγορευτικό για την Ελλάδα. Την ίδια περίοδο το δημόσιο χρέος ήταν 298,5 δισ. ευρώ (τέλος Δεκεμβρίου 2009) και αντιστοιχούσε στο 133% του ΑΕΠ. Τα στοιχεία αυτά είναι αντικειμενικά και δεν αμφισβητούνται. Αμφισβήτηση δέχεται μόνο το δημοσιονομικό έλλειμμα του 2009, καθώς, όπως έχει προκύψει ακόμα και από τα μέλη του ΔΣ της ΕΛΣΤΑΤ, «διαμορφώθηκε» τελικά στο 15,4% έναντι στόχου 6% και προσωρινής εκτίμησης 9% τον Σεπτέμβριο 2009, πριν από τις εκλογές, από την Τράπεζα της Ελλάδος. Για την εκτίμηση αυτή ήταν ενήμεροι τόσο ο τότε πρωθυπουργός κ. Καραμανλής όσο και ο μετέπειτα κ. Παπανδρέου. Οι διαφωνούντες, από πλευράς ΕΛΣΤΑΤ, προσδιορίζουν το έλλειμμα σε επίπεδα κάτω από το 9% και το θέμα, ως γνωστόν, έχει πάρει τη μακρά οδό των δικαστηρίων. Περισσότερα

Οικονομική στασιμότητα και πληθυσμιακή συρρίκνωση στην Ελλάδα

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/10/rsz_10_%CE%94%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%B7%CF%82.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Η πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ (9/10/2018) για την παγκόσμια οικονομία, για την οποία τα κυβερνητικά στελέχη πανηγύρισαν την οριακή βελτίωση στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της Ελλάδας φέτος και το 2019, σημειώνει δύο τεράστιας σημασίας, γνωστά εδώ και καιρό, θέματα για τη χώρα. Την στασιμότητα στη μακροχρόνια ανάπτυξη και τη γήρανση του πληθυσμού.

Ανάπτυξη προς τα κάτω

Για την ανάπτυξη, το 2018 και το 2019 οι προβλέψεις του ΔΝΤ αποκλίνουν προς τα κάτω μόλις κατά 0,1% από τις αντίστοιχες της κυβέρνησης (ΔΝΤ, 2018 – 2%, 2019 – 2,4%). Τα θετικά αυτά μεγέθη, ακόμα και εάν επιτευχθούν, απέχουν πολύ από τις ανάγκες της ελληνικής οικονομίας να ξαναβρεί έναν ικανοποιητικό τρόπο λειτουργίας, ανάπτυξης και δημιουργίας εισοδήματος για το λαό. Το τι θα επιτευχθεί θα το δούμε στους απολογισμούς, καθώς ήδη υπάρχουν μια σειρά στοιχεία που δείχνουν ότι π.χ. οι επενδύσεις μειώνονται. Υπενθυμίζουμε εδώ τις προβλέψεις για ανάπτυξη 2,8% το 2017 από κυβέρνηση, ΔΝΤ και Κομισιόν που κατέληξαν στο, 1,4%. Περισσότερα

Προγραμματικές συγκλίσεις ΣΥΡΙΖΑ – Ν.Δ.

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/09/10_%CE%9F%CE%9B%CE%9F%CE%A3%CE%95%CE%9B%CE%99%CE%94%CE%9F.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Αποκρυπτογραφώντας τις εξαγγελίες στη ΔΕΘ 2018

Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος, κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση «διασταύρωσαν τα ξίφη τους» μέσω των ομιλιών και των συνεντεύξεων από τους επικεφαλής τους στη διάρκεια της ΔΕΘ. Η φετινή διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς α) έληξε «τυπικά» η εφαρμογή των μνημονίων και β) βρισκόμαστε ήδη σε άτυπη προεκλογική περίοδο, με ερωτηματικό για την κυβέρνηση την εξεύρεση της καταλληλότερης ημερομηνίας για τις κάλπες.

Εξετάζοντας τις δύο αυτές πολιτικές παρεμβάσεις, των κ.κ. Α. Τσίπρα και Κ. Μητσοτάκη, προκύπτουν μια σειρά διαπιστώσεις και συμπεράσματα που πρέπει να τα έχουμε υπόψη στο πλαίσιο της προεκλογικής διαδικασίας αλλά και μετά. Περισσότερα

Τι φέρνει η επιβράδυνση του ΑΕΠ

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/09/8_%CE%9A%CE%95%CE%9D%CE%A4%CE%A1%CE%99%CE%9A%CE%9F.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Επιδείνωση της ελληνικής οικονομίας στον ορίζοντα – Προβλήματα σε «έξοδο», απασχόληση, εργασιακά

Δημοσιοποιήθηκαν από την ΕΛΣΤΑT τα στοιχεία για την πορεία του ΑΕΠ το Β΄ τρίμηνο 2018. Τα άμεσα συμπεράσματα είναι άκρως απογοητευτικά σε σχέση με τις προσδοκίες της κυβέρνησης για αύξηση επενδύσεων και υψηλούς ρυθμούς αύξησης στην παραγωγή (ΑΕΠ).

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ έπεσε στο 1,8% στο Β΄ τρίμηνο 2018 συγκριτικά με 2,5% στο Α΄ τρίμηνο. Οι επενδύσεις συνεχίζουν για δεύτερο τρίμηνο να είναι αρνητικές (-5,4%), γεγονός που είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό σε σχέση με τις προσδοκίες για «έκρηξη» επενδύσεων που υπόσχεται εδώ και δύο περίπου χρόνια η κυβέρνηση. Η συνολική κατανάλωση συνεχίζει να είναι ασθενική, μόλις στο 0,8%. Οι εξαγωγές έφτασαν στο 9,4% και αποτελούν σημαντικό παράγοντα συμβολής στην αύξηση του ΑΕΠ, ανησυχητική όμως είναι η αύξηση των εισαγωγών στο 4,3%. Περισσότερα

Ανέξοδες υποσχέσεις: Το παράδειγμα των μισθών

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/09/8_DERMENAKIS.jpg

Του Παύλου Δερμενάκη

Ένα από τα βασικά σενάρια που «έπαιξε» αυτές τις μέρες είναι τα θέματα του κατώτατου μισθού και των κλαδικών συμβάσεων. Χωρίς να ξεκαθαρίζεται από την κυβέρνηση τι πρόκειται να κάνει, ξεκίνησαν εξαγγελίες για κατάργηση του υποκατώτατου μισθού (μισθωτοί έως 24 ετών), από τον πρωθυπουργό στη συνεδρίαση της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, την αύξηση του κατώτατου μισθού, από την υπουργό Εργασίας και την επέκταση των κλαδικών συμβάσεων, από τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εργασίας.

Όλα τα παραπάνω για να υλοποιηθούν απαιτούν, έστω τη σιωπηρή, συναίνεση των θεσμών, που θα έλθουν στις αρχές Σεπτέμβρη για τον πρώτο «μεταμνημονιακό» έλεγχο. Η εικόνα που υπάρχει, σύμφωνα με τις δημοσιογραφικές πληροφορίες, είναι ότι μια τέτοια διαδικασία κάθε άλλο παρά μπορεί να γίνει αποδεκτή από τους θεσμούς, ανεξάρτητα από τους όποιους «λεονταρισμούς» της κυβέρνησης. Περισσότερα

Η εικονική πραγματικότητα Τσίπρα για τη νέα μνημονιακή εποχή

Σχολιάστε

του Παύλου Δερμενάκη

Η κυβέρνηση έδωσε την περασμένη Δευτέρα 2/7/2018 ένα ακόμα σώου, προκειμένου να πείσει τους ιθαγενείς ότι η πραγματικότητα είναι καλύτερη από τον «Γολγοθά» που βιώνουν καθημερινά και ότι έρχονται καλύτερες μέρες… Όλο το σκηνικό ταίριαζε με την λαϊκή παροιμία «ρώτα τον μπάρμπα μου τον ψεύτη να σου πει την αλήθεια». Και η αλήθεια είναι ότι σε ένα ακόμα υπουργικό συμβούλιο, με κριτήριο την επικοινωνιακή προπαγάνδα, ειπώθηκαν πολλά ψέματα και δόθηκαν, για μία ακόμα φορά, ανέξοδες υποσχέσεις χωρίς φυσικά αντίκρισμα.

Σταχυολογώντας ορισμένα από τα αναφερθέντα από τον πρωθυπουργό θα δείξουμε παρακάτω πως «έκανε το μαύρο άσπρο». Περισσότερα

Αλήθειες και ψέματα γύρω από την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους

Σχολιάστε

Του Παύλου Δερμενάκη

Παράλληλα με τις γραβάτες για τις φιέστες στο Ζάππειο η κυβέρνηση κατά την προσφιλή της τακτική κυκλοφόρησε τα γνωστά non paper με την επιχειρηματολογία της για το θέμα, ενώ παράλληλα ο προσφιλής της τύπος τα αναπαράγει επεκτείνοντας τη κυβερνητική άποψη ακόμα περισσότερο.

Τα βασικά στοιχεία της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας συνοψίζονται στα ακόλουθα: Περισσότερα

Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Πρόγραμμα 2019-2022

Σχολιάστε

Του Παύλου Δερμενάκη

Η εφαρμογή των μετά-μνημονιακών δεσμεύσεων σε μακροοικονομικό επίπεδο

«Να σε κάψω Γιάννη μου, να σε αλείψω λάδι», αυτή η λαϊκή παροιμία είναι το μοτίβο της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης μετά την ονομαζόμενη «καθαρή έξοδο». Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δοθεί μέχρι τώρα στη δημοσιότητα, μέσω της έκθεσης του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, η κυβέρνηση σχεδιάζει για το μεσοπρόθεσμο, που θα κατατεθεί εντός των ημερών για ψήφιση μαζί με όλα τα προαπαιτούμενα, να πραγματοποιήσει υπέρ-πλεονάσματα. Σχεδιάζει να «πετύχει» ρεκόρ που θα μπορούν να συγκριθούν μόνο με τα αντίστοιχα της κυβέρνησης Τσαουσέσκου στη Ρουμανία, όταν φτωχοποίησε πλήρως τον λαό… τα αποτελέσματα μετά, είναι γνωστά.

Να θυμίσουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ως μία από τις αιτιολογίες για τα «θετικά» του 3ου μνημονίου είχε αναφέρει την κατάργηση, για το 2015, της υποχρέωσης πρωτογενούς πλεονάσματος 4% στο ΑΕΠ. Την περίοδο εκείνη είχε υποστηρίξει την άποψη ότι «οι ευρωπαϊκές οικονομίες του Νότου δεν μπορούν να στερούνται πόρους που ξεπερνούν το 4% του ΑΕΠ για να αποπληρώνουν ένα χρέος που διαρκώς επιδεινώνεται. Αυτές είναι πολιτικές που στραγγαλίζουν τους εργαζομένους και τις μεσαίες τάξεις προς όφελος μιας μικρής ολιγαρχίας.» Περισσότερα

Έκθεση ΟΟΣΑ για την Ελλάδα

Σχολιάστε

Του Παύλου Δερμενάκη

Ανοίγει επίσημα ο νέος κύκλος μετα-μνημονιακών μέτρων

Δημοσιοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα η έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την Ελληνική οικονομία, αμέσως μετά τη συνάντηση στο Μέγαρο Μαξίμου του πρωθυπουργού με τον επικεφαλής του Οργανισμού κ. Γκουρία. Από το περιεχόμενο της έκθεσης γίνεται κατανοητό, όπως θα αναλύσουμε παρακάτω, ότι τα νέα τελεσίγραφα παραδίδονται πλέον κατ΄ οίκον, από αυτούς που υπαγορεύουν. μέχρι το 2060. την πολιτική στην αποικία με το όνομα Ελλάδα, στους εντολοδόχους, εθελόδουλους πολιτικούς επιτείνοντας το μέγεθος του εξευτελισμού τους. Περισσότερα

Ο Τραμπ στο Νταβός

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/02/trump-davos.jpeg

του Παύλου Δερμενάκη

Συνεχίζονται οι αντιπαραθέσεις στα παγκοσμιοποιητικά στρατόπεδα

Η συμμετοχή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ* ήταν ιδιαίτερα σημαντική αν λάβουμε υπόψη ότι: α) ήταν η πρώτη συμμετοχή Προέδρου των ΗΠΑ εδώ και 18 χρόνια (από την εποχή Μπιλ Κλίντον), β) η αποστολή των ΗΠΑ ήταν ιδιαίτερα πολυπληθής, με πολλούς κυβερνητικούς αξιωματούχους και συμβούλους, και γ) ο Τραμπ, που έχει κριτικάρει ιδιαίτερα την τρέχουσα μορφή παγκοσμιοποίησης, βρέθηκε στο «άντρο» της παγκοσμιοποίησης για να εκθέσει τις απόψεις του.

Όπως είναι φυσικό, όλοι ανέμεναν με ενδιαφέρον τι θα πει ο Τραμπ, που έχει ως κεντρικό σύνθημα την εθνική περιχαράκωση με το «Πρώτα η Αμερική», σε ένα φόρουμ για την παγκοσμιοποίηση. Οι απαντήσεις δόθηκαν με την ομιλία του. Γνωρίζοντας ότι απευθύνεται σε επιχειρηματίες και όχι σε ψηφοφόρους, προσαρμόστηκε κατάλληλα απαριθμώντας τα κατορθώματά του στον ένα χρόνο της προεδρίας του. Καταρχήν, ως «κλασικός» νεοφιλελεύθερος, μίλησε για την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ, το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας, τη δημιουργία 2,4 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας και τις αναμενόμενες επενδύσεις λόγω της δραστικής μείωσης των φόρων και του περιορισμού των ρυθμίσεων. Επίσης παινεύτηκε για τους χρηματιστηριακούς δείκτες: «Έχουν καταγραφεί 84 ρεκόρ στο χρηματιστήριο και έχει δημιουργηθεί νέος πλούτος 7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από την εκλογή μου». Φυσικά όλα αυτά αναφέρονται χωρίς την κοινωνική τους διάσταση και τις κοινωνικές ανισότητες, που επισημάναμε από αυτές τις σελίδες την προηγούμενη εβδομάδα. Περισσότερα

Οι πλειστηριασμοί ταφόπλακα της οικονομίας και της λαϊκής κατοικίας

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2017/09/pleisthriasmoi.png

Του Παύλου Δερμενάκη

Η κυβέρνηση όλη την περίοδο της Γ΄ αξιολόγησης με αφορμή το κεντρικό θέμα των πλειστηριασμών, όπως το έχουν θέσει οι δανειστές, βρίσκεται σε συμπληγάδες. Η εθελοδουλία της, το καλό παιδί των δανειστών που «όλα τα σφάζει και όλα τα μαχαιρώνει» για λογαριασμό τους, προσπαθώντας να ικανοποιήσει όλα τα αιτήματά τους ειδικά για τους πλειστηριασμούς «σκοντάφτει» στις λαϊκές κινητοποιήσεις στα ειρηνοδικεία. Έτσι, για μία ακόμα φορά, αν και νομοθέτησε το αυτεπάγγελτο των διώξεων για τις κινητοποιήσεις ενάντια στους πλειστηριασμούς, υποχρεώθηκε να σταματήσει οριστικά τη φυσική διεξαγωγή τους από 21.2.2018 και να συνεχιστούν μόνο με ηλεκτρονική μορφή. Σημειώνεται ότι υπάρχει νέα αποχή των συμβολαιογράφων για την περίοδο έως 31/1/2018 και στην ουσία εδώ τελειώνουν οι φυσικοί πλειστηριασμοί.

Η εξέλιξη αυτή της κατάργησης των φυσικών πλειστηριασμών καταδεικνύει ότι: α) παρά τη γενικότερη κατάσταση αδράνειας του λαϊκού κινήματος, υπάρχουν υπολογίσιμες εστίες που μπορούν να δημιουργήσουν ρήγματα στην κυβερνητική πολιτική, β) η τόσο σίγουρη για τον εαυτό της κυβέρνηση καταλαβαίνει ότι ήδη έχει περάσει τα όρια της λαϊκής αντοχής και ανοχής και συνεπώς αρχίζει να φοβάται για ενδεχόμενη διαμόρφωση ανεξέλεγκτων κινηματικά καταστάσεων. Περισσότερα

H Σύνοδος της Υποκρισίας

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/01/davos1.jpeg

Του Παύλου Δερμενάκη

«Ένα κοινό μέλλον σε έναν διαιρεμένο κόσμο»: Αυτό ήταν το κεντρικό θέμα του Φόρουμ, κι από τον τίτλο που επιλέχθηκε γίνεται κατανοητό το πρόβλημα που προσπαθούν να λύσουν οι ελίτ με το πολιτικό προσωπικό τους, ώστε να προωθούν απρόσκοπτα τα συμφέροντά τους. Η παγκοσμιοποίηση, με τη μορφή που είχε μέχρι τα μέσα του 2015, δεν είναι πλέον μονόδρομος. Το Brexit αρχικά και η εκλογή Τραμπ στη συνέχεια, καθώς και άλλα σχετικά μικρότερης διεθνούς εμβέλειας γεγονότα (ΟΧΙ στο Ιταλικό δημοψήφισμα, αδυναμία επί μήνες συγκρότησης κυβέρνησης στη Γερμανία κ.λπ.), διαμορφώνουν ένα κλίμα αμφισβήτησης –με διαφορετικούς κάθε φορά τρόπους και στόχους– της παγκοσμιοποίησης που έχουμε γνωρίσει.

Από αυτήν την κατάσταση χρωματίστηκε και η ομιλία της Άνγκελα Μέρκελ στο Νταβός, η οποία επιτέθηκε στον «δηλητηριώδη λαϊκισμό», δηλαδή σε όποια φωνή αμφισβητεί τις επιλογές της, και κατακεραύνωσε τον προστατευτισμό – που αρχίζει να εγείρεται από κάποιες πλευρές (ΗΠΑ κ.ά.) και συνιστά απειλή για το εξαγωγικά προσανατολισμένο γερμανικό κεφάλαιο. Σε αντίστοιχο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Μακρόν, υπερασπιζόμενος τα συμφέροντα του μεγάλου γαλλικού κεφαλαίου: «Η παγκοσμιοποίηση περνάει μια μεγάλη κρίση. Και αυτή η πρόκληση πρέπει να αντιμετωπιστεί συλλογικά από τα κράτη και την κοινωνία των πολιτών, προκειμένου να βρεθούν και να εφαρμοστούν παγκόσμιες λύσεις». Περισσότερα

«Δεν έχετε δει τίποτα ακόμα»

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/01/4343578-2.jpg

του Παύλου Δερμενάκη

Η κυβέρνηση με το πολυνομοσχέδιο βάζει ταφόπλακα στην κοινωνία με τα νέα μέτρα και επιπροσθέτως και στις απεργιακές κινητοποιήσεις σε επίπεδο πρωτοβάθμιων σωματείων. Βέβαια, αυτό δεν εμπόδισε τον υπουργό Οικονομικών Τσακαλώτο να πει διάφορα «ωραία και μεγάλα», δείγμα της πολιτικής ποιότητας που τον διακρίνει.

Χαρακτηριστικά δήλωσε στην Βουλή για τη διάταξη για την απεργία: «Δεν είναι κάτι αυτό που θα το επιλέγαμε. Πρέπει να δούμε και πόσο βάρος έχει αυτό το μέτρο. Δηλαδή, όταν είναι 100 εργαζόμενοι και είναι εκεί οι 50 και μπορεί να παρθεί μια απόφαση 30-15-5, δεν μου φαίνεται εμένα καταστροφικό» και «να δούμε πως οι εργαζόμενοι θα μπορέσουν να το ξεπεράσουν ώστε να είναι πιο ενεργητική η δράση τους στο μέλλον». Τόσο απλά είναι για τον «κύριο» υπουργό τα θέματα. Ζητά από τους εργαζόμενους να λύσουν το πρόβλημα που ο ίδιος και η κυβέρνηση του δημιούργησαν. Απλοποιεί δε σε τέτοιο βαθμό τα πράγματα, που είναι τουλάχιστον προκλητικός. Μιλά για επιχείρηση 100 εργαζόμενων και αγνοεί συνειδητά ότι το πρόβλημα δεν επικεντρώνεται στις επιχειρήσεις των 100 εργαζόμενων αλλά στις μεγάλες επιχειρήσεις που είναι «απλωμένες» σε όλη την επικράτεια της χώρας με διάσπαρτες μονάδες κ.ο.κ. Οι εργαζόμενοι π.χ. των τραπεζών, οι οποίοι στο επόμενο διάστημα θα αντιμετωπίσουν νέο κύμα μείωσης θέσεων εργασίας, θα πρέπει να βρουν «λύση», να ξεπεράσουν τον νόμο για να προκηρύξουν απεργία. Μετά όμως τους περιμένει η δικαστική εξουσία που θα ερμηνεύει το νόμο και θα βγάζει στα σίγουρα πλέον την απεργία παράνομη και καταχρηστική. Περισσότερα

Το 2017 έφερε ακόμα περισσότερη φτώχεια

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/01/euro-1.jpeg

του Παύλου Δερμενάκη

Η οικονομική ανασκόπηση χρονιάς που εφύγε – Τι περιμένει την κοινωνία το 2018

Το 2016 έκλεισε με την ταπεινωτική απολογητική επιστολή Τσακαλώτου προς τους δανειστές ότι «η Ελλάδα δεν θα το ξανακάνει». Είχε βλέπετε αποφασίσει να διανείμει κοινωνικό μέρισμα, χωρίς να έχει προηγούμενα την έγκρισή τους! Η επιστολή καταγράφηκε ως η απόλυτη έκφραση του νέο-αποικιακού καθεστώτος στο οποίο οδήγησαν τη χώρα τα μνημόνια και κατέδειξε με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο τη δουλικότητα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Τα γεγονότα του 2017 που ακολούθησαν, το απέδειξαν με τον πλέον κραυγαλέο τρόπο καθώς η κυβέρνηση σε όλα τα θέματα έριχνε «λευκή πετσέτα». Το Μαξίμου πιστό στις εντολές των δανειστών, εφάρμοσε μέτρα βαθέματος του μνημονιακού καθεστώτος, όχι μόνο σε επίπεδο οικονομικών μεγεθών, αλλά και ποιοτικά. Πλέον, με τις συμφωνίες της κυβέρνησης, η χώρα και ο λαός είναι «σιδηροδέσμιοι» μέχρι το 2060, ανεξάρτητα πως θα ονομαστεί το καθεστώς μετά τον ερχόμενο Αύγουστο.

Μνημόνιο μέχρι το 2060

Το 2017 ξεκίνησε με τη μεγάλη εκκρεμότητα του κλεισίματος της 2ης αξιολόγησης του τρέχοντος μνημονίου. Αν και είχε διακηρυχτεί η θέληση κυβέρνησης και δανειστών να κλείσει πριν το Νοέμβριο, το 2017 μπήκε με το θέμα εντελώς ανοιχτό. Οι δανειστές, αφού είχαν πετύχει το 2016 την ψήφιση του αυτόματου κόφτη δημοσίων δαπανών σε περίπτωση που δεν επιτυγχάνονταν οι στόχοι για τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, ζητούσαν την ψήφιση νόμων που θα δέσμευαν και τις μελλοντικές κυβερνήσεις. Η βάση συζήτησης είχε τεθεί από το ΔΝΤ, ως αποτέλεσμα του εκτιμώμενου «δημοσιονομικού κενού» στην επίτευξη των υπερβολικών πλεονασμάτων 3,5% επί του ΑΕΠ στην περίοδο 2018-2022, για τα οποία είχε δεσμευθεί η κυβέρνηση. Περισσότερα

Επικοινωνιακό σόου με τους τραπεζίτες

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2017/12/10_%CE%A4%CE%A1%CE%91%CE%A0%CE%95%CE%96%CE%99%CE%A4%CE%95%CE%A3_preview.jpeg

του Παύλου Δερμενάκη

Την εβδομάδα που διανύουμε δόθηκε μία ακόμα παράσταση του «έργου» της μνημονιακής μετάλλαξης του ΣΥΡΙΖΑ. Ο Αλέξης Τσίπρας που βροντοφώναζε το σύνθημα «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη» ολοκλήρωσε μία ακόμα «κωλοτούμπα». Ζήτησε από τους τραπεζίτες να βάλουν πλάτη στην πολιτική των πλειστηριασμών που εφαρμόζει η κυβέρνησή του για λογαριασμό τους και νομοθέτησε την αυτεπάγγελτη δίωξη-φυλάκιση όποιου αντιστέκεται.

Ο πρωθυπουργός στη συνάντησή του με τους εκπροσώπους των τραπεζών τούς ζήτησε τέσσερα πράγματα: α) να αντιπαρατεθούν στα fake news (ψεύτικες ειδήσεις) περί πλειστηριασμών, β) να σταματήσουν να προστατεύουν τους μεγάλο-οφειλέτες, γ) να προστατεύσουν τους αδύναμους και δ) να χρηματοδοτήσουν την ανάπτυξη. Περισσότερα

Μεταμοντέρνα αποικία διαρκείας

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2017/12/8_%CE%94%CE%95%CE%A1%CE%9C%CE%95%CE%9D%CE%91%CE%9A%CE%97%CE%A3_preview.jpeg

Του Παύλου Δερμενάκη

Πώς μεθοδεύεται η μετάβαση στη «μεταμνημονιακή πραγματικότητα»

Εντός των ημερών η χώρα μπαίνει στην τελευταία περίοδο του τρίτου μνημονίου. Από το καλοκαίρι του 2015 έχει βέβαια τρέξει πολύ νερό στο αυλάκι, αλλά τα αποτελέσματα της κυβερνητικής διαχείρισης εξακολουθούν να επιδέχονται διπλή ανάγνωση. Η μία γίνεται μέσα από τα επικοινωνιακά γυαλιά της κυβέρνησης που βλέπει παντού επιτυχίες και βελτιώσεις στην πορεία της οικονομίας και της κοινωνίας. Η άλλη ανάγνωση, σχετίζεται με την ωμή πραγματικότητα που βιώνει ο λαός και είναι η συνεχής φτωχοποίηση. Παράλληλα, η κυβέρνηση πολιτευόμενη σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, έναν τομέα στον οποίο όπως αποδεικνύεται εκ των αποτελεσμάτων δεν είχε καμία προετοιμασία, εμπλέκει τη χώρα και το λαό σε ακόμα χειρότερες περιπέτειες. Περισσότερα

Κρατικός Προϋπολογισμός 2018

Σχολιάστε

Κρατικός Προϋπολογισμός 2018

του Παύλου Δερμενάκη

H Black Friday της ελληνικής οικονομίας

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ κατέθεσε προχθές για πρωτοκόλληση από τη Βουλή, σύμφωνα με τις εντολές των δανειστών, έναν ακόμα αντιλαϊκό προϋπολογισμό. Αυτοί που εκλέχθηκαν με την υπόσχεση και την εντολή να τελειώσουν με τα μνημόνια, κάθε χρόνο κάνουν ένα ακόμα μεγαλύτερο βήμα, φέρνοντας ολοένα και μεγαλύτερη φτώχεια και δυστυχία για το λαό. Τα βασικά χαρακτηριστικά του νέου κρατικού προϋπολογισμού 2018:

1.Εκτιμήσεις στον «αέρα» για την αύξηση του ΑΕΠ, όπως και πέρσι. Για το 2017 αρχικά πρόβλεψαν αύξηση 2,7%, τον Ιούνιο το μείωσαν σε 1,8% τώρα σε 1,6%, και θα πάει πολύ παρακάτω ακόμα, αφού στο εξάμηνο ήταν μόλις 0,6%. Τώρα ξεκινούν το 2018 από 2,5% για να αρχίσουν πάλι να κατεβαίνουν, γιατί η όποια αύξηση στο ΑΕΠ δεν έρχεται με ευχές και με πολιτικές που στραγγαλίζουν το λαϊκό εισόδημα άρα και τη λαϊκή-ιδιωτική κατανάλωση.

2.Τα μέτρα που επιβάλλονται στον προϋπολογισμό του 2018 στο πλαίσιο του 3ου μνημονίου ανέρχονται σε 1,9 δισ. ευρώ, όπως αναφέρθηκε τον Ιούνιο 2017 στο μεσοπρόθεσμο. Για «άγνωστους» λόγους ο σχετικός πίνακας, που υπήρχε όλα τα προηγούμενα χρόνια (προϋπολογισμοί 2011-2017) απουσιάζει για το 2018 (!). Περισσότερα

Η γερμανική ηγεμονία σε αναζήτηση προσανατολισμού

Σχολιάστε

Η γερμανική ηγεμονία σε αναζήτηση προσανατολισμού

του Παύλου Δερμενάκη

Η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης στη Γερμανία δεν είναι απλά απότοκο ενός «περίεργου» εκλογικού αποτελέσματος. Αν ήταν έτσι θα είχε βρεθεί λύση, όπως άλλωστε γινόταν μέχρι τώρα. Είναι αποτέλεσμα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το Βερολίνο, αλλά και ολόκληρο το ευρωσύστημα, σχετικά με τον προσανατολισμό τους απέναντι στην διοίκηση Τραμπ αλλά και σε ότι αφορά το μέλλον της παγκοσμιοποίησης.

Παραλυσία και κλυδωνισμοί στην Ε.Ε. από το κυβερνητικό ναυάγιο στο Βερολίνο

Το γερμανικό κυβερνητικό αδιέξοδο έρχεται σε μια στιγμή που η ίδια η Γερμανία και ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα βρίσκονται μπροστά στην αναζήτηση κρίσιμων προσανατολισμών μετά από μια μακρά περίοδο συνεχών αναταράξεων. Στην άμεση επικαιρότητα, χωρίς την άνεση μακροχρόνιων αναβολών, βρίσκονται ερωτήματα σχετικά με τη στάση της Ε.Ε. απέναντι στους γεωπολιτικούς και οικονομικούς προσανατολισμούς της διοίκησης Τραμπ αλλά και της ευρωπαϊκής απάντησης στις εξαγγελίες και μεθοδεύσεις του Κινέζου προέδρου Ξι σχετικά με το μέλλον της παγκοσμιοποίησης. Και οι δύο προκλήσεις απαιτούν έναν νέο και σοβαρό σχεδιασμό από το γερμανικό διευθυντήριο και συνακόλουθα μια νέα αρχιτεκτονική για την Ε.Ε. Περισσότερα

Τα κανίς των δανειστών

Σχολιάστε

Τα κανίς των δανειστών | του Παύλου Δερμενάκη

του Παύλου Δερμενάκη

«Η τρίτη αξιολόγηση θα κλείσει χωρίς κανένα πρόσθετο μέτρο», είπε στις 8/11, ο πρωθυπουργός Πινόκιο. Μόλις πέντε ώρες μετά, η κυβέρνησή Τσίπρα, ανακοίνωσε το πρώτο νέο μέτρο σύμφωνα με τις απαιτήσεις των δανειστών. Όποιος παρεμποδίζει τους πλειστηριασμούς θα συλλαμβάνεται άμεσα και θα του απαγγέλλονται κατηγορίες, χωρίς να χρειάζεται ο συμβολαιογράφος ή η ενδιαφερόμενη τράπεζα να υποβάλει μήνυση για να του ασκηθεί ποινική δίωξη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι ΑΝΕΛ, που έγιναν κυβέρνηση υποσχόμενοι σεισάχθεια από τα δάνεια και τον τερματισμό των πλειστηριασμών της λαϊκής περιουσίας, αυτοί που μέχρι να γίνουν κυβέρνηση πρωτοστατούσαν στις κινητοποιήσεις στα ειρηνοδικεία ενάντια στους πλειστηριασμούς, σήμερα «εξαργυρώνουν» την εμπιστοσύνη του κόσμου με την άμεση ποινικοποίηση των κινητοποιήσεων ενάντια στους πλειστηριασμούς. Περισσότερα

Το μοντέλο της Εμπορικής έτοιμο για επέκταση

Σχολιάστε

Το μοντέλο της Εμπορικής έτοιμο για επέκταση

του Παύλου Δερμενάκη

Ληστρική η μεταφορά των ασφαλιστικών υποχρεώσεων των τραπεζών στον λαό

Την Πέμπτη 19/10 στην Παλαιά Βουλή έγινε η παρουσίαση της αναλογιστικής μελέτης που πραγματοποίησε ο Σύλλογος Συνταξιούχων της Εμπορικής Τράπεζας (ΣΣΕΜ) για το ταμείο τους (ΤΕΑΠΕΤΕ). Η μελέτη και η εκδήλωση ήταν μια συνδυασμένη ενέργεια του Συλλόγου με πολλούς αποδέκτες. Την παρούσα μνημονιακή κυβέρνηση, τις προηγούμενες, αλλά και την Alpha Bank που είναι η καθολική διάδοχος της Εμπορικής. ‘Όμως η ουσία της εκδήλωσης, όπως θα αναδείξουμε παρακάτω, δεν αφορά μόνο τους συγκεκριμένους συνταξιούχους αλλά συνολικά το ασφαλιστικό σύστημα της χώρας και όλους τους συνταξιούχους, σημερινούς και μελλοντικούς.

Η μελέτη αυτή θα έπρεπε, με πρωτοβουλία του συνδικαλιστικού κινήματος, να έχει γίνει από το 2006, όταν η τότε κυβέρνηση της Ν.Δ. κατάργησε το ΤΕΑΠΕΤΕ και έφτιαξε το Ενιαίο Ταμείο Τραπεζοϋπαλλήλων (ΕΤΑΤ). Δυστυχώς χρειάστηκαν 11 χρόνια για να πραγματοποιηθεί, αφού προηγούμενα ανατράπηκε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία στον ΣΣΕΜ. Σημειώνουμε, ότι στο τέλος Ιουλίου 2016 η Γενική Συνέλευση του Σωματείου καθαίρεσε την εκλεγμένη, πριν από έναν χρόνο, διοίκηση που συγκροτούσε η συνδικαλιστική γραφειοκρατία (Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ), και προχώρησε σε εκλογές στις 6/12/2016. Οι εκλογές ανέδειξαν νέα διοίκηση στο Σύλλογο αποτελούμενη από ανεξάρτητες δυνάμεις που συγκροτήθηκαν από συνταξιούχους χωρίς τα γνωστά πολιτικό-συνδικαλιστικά κριτήρια. Στην πράξη, οι ίδιοι οι συνταξιούχοι πήραν την τύχη τους στα χέρια τους, μετά την λαιμητόμο των περικοπών του νόμου Κατρούγκαλου (ν.4387/2016), που είχε σαν συνέπεια οι συνολικές μειώσεις σε κάποιες περιπτώσεις να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν ακόμα και το 80%. Περισσότερα

Καθοδική η πορεία της οικονομίας

Σχολιάστε

Καθοδική η πορεία της οικονομίας

του Παύλου Δερμενάκη

Η κυβέρνηση συνεχίζει την δημιουργική λογιστική

Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ από τη στιγμή που υπέγραψε το 3ο μνημόνιο το υπηρετεί πιστά διακηρύσσοντας ότι όσο πιο σωστά και γρήγορα το εφαρμόσει τόσο πιο γρήγορα θα ανακάμψει η οικονομία και θα βρεθούμε εκτός μνημονίων. Η εφαρμογή αυτής της πολιτικής απαιτεί να παρουσιάζεται με κάθε τρόπο μια συνεχής βελτίωση της πορείας της οικονομίας. Έτσι η κυβέρνηση, για να στηρίξει το μύθο, επικαλείται απίθανα επιχειρήματα ή «τεχνάσματα». Η γνωστή δημιουργική λογιστική έχει περάσει, σε σχέση με το παρελθόν, σε πιο «εξελιγμένα» επίπεδα.

Όμως, οι αρνητικές συνέπειες των μνημονιακών πολιτικών είναι αμείλικτες. Τα οικονομικά μεγέθη δεν φτιασιδώνονται, παρά τις κυβερνητικές λαθροχειρίες να τα φέρει στα μέτρα της. Σε όποιον τομέα της οικονομίας και αν ερευνήσεις θα διαπιστώσεις τα ίδια πράγματα. Γενική καθίζηση της οικονομίας, βάρη για τα λαϊκά στρώματα και οφέλη για πολύ λίγους. Περισσότερα

Φαινομενικά υγιής η παγκόσμια οικονομία

Σχολιάστε

Φαινομενικά υγιής η παγκόσμια οικονομία

του Παύλου Δερμενάκη

Οικονομικές βόμβες η φούσκα του χρέους και η φούσκα των αγορών

Η παγκόσμια μεγέθυνση (και όχι η ανάπτυξη) επιταχύνεται, σύμφωνα με τα διάφορα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας τον τελευταίο μήνα με αποκορύφωμα τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ. Όμως αυτή η καλή σημερινή εικόνα και η συνδεδεμένη με αυτήν ικανοποίηση σε διάφορα επιτελεία παγκόσμια κρύβει πολλά δυσάρεστα σε σχέση με τον μέλλον. 

Σύμφωνα με τα αναθεωρημένα στοιχεία του ΔΝΤ το ΑΕΠ παγκόσμια θα αυξηθεί κατά 3,6% το 2017 και 3,7% το 2018. Η βελτίωση, συγκριτικά με προηγούμενες εκτιμήσεις, για το 2017 οφείλεται στις αναπτυγμένες χώρες ενώ για το 2018 στις αναπτυσσόμενες. Στις αναπτυγμένες χώρες οι ρυθμοί θα είναι 2,2% (2017) και 2,0% (2018). Από τις αναπτυσσόμενες χώρες «πρωταθλητές» θα είναι η Ινδία με 6,7% και 7,4% και η Κίνα με 6,8% και 6,5% αντίστοιχα.

Όμως η κατάσταση αυτή είναι πολύ εύθραυστη. Στην Ευρωζώνη, παρά τους πακτωλούς των δισεκατομμυρίων με τα οποία τροφοδοτεί την οικονομία η ΕΚΤ, η βελτίωση μεταξύ 2016 και 2017 ήταν μικρή (από 1,8% σε 2,1%) για να ξαναγυρίσει πίσω στο 1,9% το 2018.

Τα σύννεφα στον ορίζοντα εμφανίζονται από πολλές πλευρές και στέλνουν μηνύματα τα οποία, αν κρίνουμε από την πορεία των αγορών που συνεχίζουν να ανεβαίνουν με αδικαιολόγητους ρυθμούς, δεν λαμβάνονται υπόψη.

Η οικονομική μεγέθυνση δεν είναι φυσικά ισομερώς κατανεμημένη ούτε εντός των χωρών ούτε και παγκόσμια. Το ΔΝΤ επισημαίνει τρία θέματα ανισοτήτων. Πρώτο, στο εσωτερικό των αναπτυγμένων χωρών μπορεί να αυξάνεται το ΑΕΠ, όμως η ονομαστική και πραγματική αύξηση των μισθών παραμένει χαμηλή. Αποτελέσματα, περιορισμοί στην κατανάλωση και κατ’ επέκταση στην αύξηση του ΑΕΠ και δυσκολίες στην αποπληρωμή δανεισμού για τα υπερδανεισμένα, σε πολλές χώρες, νοικοκυριά. Δεύτερο, μεταξύ των χωρών. Αν και η ανάπτυξη στην παρούσα περίοδο έχει διαχυθεί παγκόσμια, γεγονός που έχει να συμβεί πάνω από μία δεκαετία, η ανισοκατανομή της είναι σημαντική. Υστερούν σε ανάπτυξη οι πλέον καθυστερημένες από τις αναδυόμενες χώρες, οι χώρες εξαγωγείς ενέργειας, και εκείνες που βρίσκονται στη δίνη πολέμων και αναταραχών, και αυτές δυστυχώς είναι πολλές. Άρα οι ανισότητες μεταξύ πλούσιων και φτωχών χωρών μεγαλώνουν παγκόσμια και περιφερειακά. Τρίτο, η ανάκαμψη δεν είναι συνεχώς ανοδική, αντίθετα, αν την εξετάσουμε σε μακροχρόνιες περιόδους διαπιστώνουμε ότι η τάση είναι πτωτική. Η αύξηση του κατά κεφαλή ΑΕΠ, στις αναπτυσσόμενες χώρες, από 2,2% ετησίως την περίοδο 1996-2005 θα φθάσει στο 1,4% την περίοδο 2017-2025.

Επιπλέον, στα θεμέλια της παγκόσμιας οικονομίας έχουν τοποθετηθεί δύο βόμβες οι οποίες συνεχώς και μεγαλώνουν με τη γνωστή μέθοδο της «φούσκας». Πρόκειται για τη φούσκα του παγκόσμιου χρέους και τη φούσκα της αποτίμησης των αγορών.

Η φούσκα του χρέους

Όπως έχουμε γράψει και άλλη φορά (βλέπε φ. 356 – 22/4) το παγκόσμιο χρέος ανήλθε σε 215 τρισ. δολάρια στο τέλος του 2016 και αντιστοιχούσε στο 325% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Από αυτά τα 160 τρισ. δολάρια αφορούν τις αναπτυγμένες χώρες και αντιστοιχούν στο τετραπλάσιο σχεδόν (390%) του ΑΕΠ τους. Στις 20 πλέον αναπτυγμένες χώρες (G-20) το χρέος ήταν 135 τρισ. δολάρια και ήταν κατανεμημένο όσον αφορά τις πηγές του: 37% δημόσιο χρέος, 38,5% χρέος επιχειρήσεων και 24,5% χρέος ιδιωτών-νοικοκυριών. Το πλέον όμως ανησυχητικό για το G-20, που ουσιαστικά είναι η παγκόσμια οικονομία (80% του παγκόσμιου ΑΕΠ), είναι το γεγονός ότι το χρέος μεγαλώνει σταθερά με ρυθμό μεγαλύτερο από το ΑΕΠ. Αυτό το γεγονός από μόνο του αποτελεί ένα σημαντικό «καμπανάκι» για την παγκόσμια οικονομία.

Συνολικά το παγκόσμιο χρέος πλησιάζει με γοργούς ρυθμούς ένα πολύ κρίσιμο ύψος. Αναλυτές εκτιμούν ότι στο βαθμό που θα ξεπεράσει τις 3,5 φορές το παγκόσμιο ΑΕΠ θα έχει διαμορφωθεί μια κατάσταση που θα καθιστά ουσιαστικά αδύνατη την οικονομική ανάπτυξη. Σε αυτές τις συνθήκες οι δρόμοι θα είναι δύο αλλά εξίσου επικίνδυνοι. Ο ένας θα είναι ότι οι τόκοι στον βαθμό που θα αποπληρώνονται και δεν θα κεφαλαιοποιούνται θα στερούν τις οικονομίες από τους αναγκαίους πόρους για την ανάπτυξη. Στη δεύτερη περίπτωση, αν δεν αποπληρώνονται αλλά κεφαλαιοποιούνται, θα αυξάνουν ακόμα ταχύτερα το παγκόσμιο χρέος μεγεθύνοντας τη χρηματοπιστωτική φούσκα. Συνδυασμός δε και των δύο θα οδηγεί σε συνθήκες το χρέος να συνεχίζει αυξανόμενο, η ανάπτυξη να επιβραδύνεται και η φούσκα να μεγαλώνει. Με αυτά τα δεδομένα προβλέπεται από διάφορους αναλυτές «σημαντική επιβράδυνση των ρυθμών ανάπτυξης μετά το 2020» για την παγκόσμια οικονομία.

Το χρέος στην περίοδο 2007-2016, από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, έχει αυξηθεί κατά 52,5% ή 144 τρισ. δολάρια. Η άνοδος αυτή επιτεύχθηκε, μεταξύ άλλων, και λόγω των πολύ χαμηλών, ακόμα και μηδενικών ή και αρνητικών επιτοκίων σε διάφορες κατηγορίες χρηματοπιστωτικών προϊόντων παγκόσμια. Η τάση μηδενισμού των επιτοκίων ξεκίνησε από τις ΗΠΑ, ακολούθησε η Ευρωζώνη και στη συνέχεια η Ιαπωνία, με κύριο εργαλείο την «ποσοτική χαλάρωση». Την τροφοδοσία, δηλαδή, της αγοράς με φθηνό χρήμα για να αντιμετωπιστεί αρχικά η κρίση στις αγορές και στη συνέχεια στην οικονομία, με σκοπό την τόνωση της αύξησης του ΑΕΠ. Όμως, καθώς η παγκόσμια οικονομία οδεύει στο τέλος των χαμηλών επιτοκίων με την σταδιακή τους αύξηση, όπως συμβαίνει εδώ και ένα και πλέον χρόνο με τις ΗΠΑ, είναι φυσικό να φανούν οι άμεσες παρενέργειες λόγω του μεγέθους του χρέους και της αναντιστοιχίας του με τα πραγματικά εισοδήματα. Η αδυναμία εξυπηρέτησης αυτών των χρεών, είτε από κυβερνήσεις με κλασσικότερη την περίπτωση της Ελλάδας, είτε από επιχειρήσεις βλέπε π.χ. Ιταλία, είτε από ιδιώτες με τις Αυστραλία, Καναδά και Κίνα να βρίσκονται στην πλέον δύσκολη θέση, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Αστάθεια στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα

Όπως είναι φυσικό η φούσκα του χρέους δημιουργεί ένα μεγάλο πρόβλημα στο τραπεζικό σύστημα, το οποίο έχει αποδειχθεί σε όλη την περίοδο, από το 2007 και μετά, ιδιαίτερα ασταθές, παρά τους πακτωλούς χρήματος που έχει λάβει για βοήθεια και τις διαβεβαιώσεις κυβερνήσεων και κεντρικών τραπεζών.

Οι 30 μεγαλύτερες τράπεζες παγκοσμίως έχουν ενεργητικό 47 τρισ. δολάρια ή πάνω από το 1/3 του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος. Οι μισές από αυτές, σύμφωνα με το ΔΝΤ, έχουν μία απόδοση ιδίων κεφαλαίων κάτω από 8% που είναι το όριο για τη βιωσιμότητά τους. Ειδικότερα δε εννιά από αυτές, τις οποίες κατονομάζει (Citigroup [ΗΠΑ], Deutsche Bank [Γερμανία], Barclays και Standard Chartered [Βρετανία], Société Générale [Γαλλία], UniCredit [Ιταλία], Sumitomo Mitsui Financial Group, Mizuho Financial Group και Mitsubishi UFJ Financial Group [Ιαπωνία]), είναι πολύ πιθανό να «καταγράψουν χαμηλή κερδοφορία»… όπως διατυπώνονται με κομψό τρόπο τα μεγάλα προβλήματα στα οποία δεν μπορείς να κλείνεις συνεχώς τα μάτια. Συνεπώς το παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα κάθε άλλο παρά μπορεί να θεωρηθεί σταθερό και υγιές για να αντιμετωπίσει την επερχόμενη παγκόσμια αύξηση των επιτοκίων και την γενικότερη αναστροφή στην πολιτική των κεντρικών τραπεζών με τον περιορισμό της ρευστότητας.

Η φούσκα των αγορών

Τον τελευταίο ενάμιση περίπου χρόνο, οι αγορές σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφουν συνεχώς όλο και νέα υψηλά, το δε χρηματιστήριο των ΗΠΑ πηγαίνει από βδομάδα σε βδομάδα σε νέα ρεκόρ. Η όλη εξέλιξη σηματοδοτεί μια ακόμα φούσκα η οποία διογκώνεται καθημερινά. Συνολικά οι αποτιμήσεις των αγορών έχουν ξεφύγει-αποσυνδεθεί κατά πολύ από την πραγματική οικονομία την οποία υποτίθεται αντικατοπτρίζουν.

Ένα μόνο αριθμητικό δείγμα αρκεί για να γίνει κατανοητό το μέγεθος της φούσκας και ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες σε μια αντίστροφη (καθοδική) πορεία των αγορών. Τον Οκτώβριο 2007 ο Dow Jones ήταν στις 14.000 μονάδες και με την κορύφωση των συνεπειών της κρίσης μειώθηκε στις 6.600 (Μάρτιος 2009). Από εκεί άρχισε να ανεβαίνει και έφτασε ξανά στις 14.000 τον Φεβρουάριο 2013. Σήμερα (17/10) βρίσκεται ένα βήμα πριν τις 23.000 (22.997,44)! Δηλαδή από τον Οκτώβριο 2007 έως σήμερα (αγνοώντας την πτώση) έχει αυξηθεί κατά 64%. Την ίδια περίοδο το ΑΕΠ των ΗΠΑ έχει αυξηθεί στο μισό 31%.

Φυσικά κάτω από αυτά τα οικονομικά δεδομένα: α) την αναντιστοιχία-φούσκα των αγορών με την πραγματική οικονομία, β) τη φούσκα του ανεξέλεγκτου χρέους, γ) τους άμεσους κινδύνους λόγω δομικών προβλημάτων της οικονομικής μεγέθυνσης και δ) τη σταδιακή αύξηση των επιτοκίων, γίνεται κατανοητό ότι δεν υπάρχει οικονομική σταθερότητα στο «εγγύς» μέλλον. Μια σειρά αναλυτές των αγορών εκτιμούν ότι οι τιμές μετοχών, ομολόγων και γενικά των διάφορων χρηματοπιστωτικών περιουσιακών στοιχείων είναι πολύ υψηλές και σε αυτά τα επίπεδα δεν είναι βιώσιμες για μεγάλο χρονικό διάστημα στον παρόντα οικονομικό κύκλο. Για τον λόγο αυτό πολλοί προειδοποιούν εδώ και 14 μήνες ότι η κατάσταση είναι εύθραυστη και συνεπώς ανά πάσα στιγμή μπορεί να αντιστραφεί και οι αγορές να πάρουν την κατιούσα… με άγνωστο τέρμα. Στην κρίση του 2008 η πτώση για τον Dow Jones ήταν 53%. Συνεπώς, το ερώτημα είναι πότε και με ποια αφορμή. Δυστυχώς στην παρούσα περίοδο αν και υπάρχει μια γενική «ευφορία» στην εξέλιξη των οικονομικών, στον τομέα των γεωπολιτικών εντάσεων βρισκόμαστε σε μία έξαρση και μάλιστα με πυρηνικές προεκτάσεις (Β. Κορέα). Ας ελπίσουμε ότι ο ζητούμενος από τις αγορές καταλύτης (όπως λένε οι χρηματιστηριακοί αναλυτές) δεν θα είναι κάποιο τέτοιο γεωπολιτικό γεγονός που θα συσσωρεύσει περισσότερα δεινά (συνέπειες πολεμικών συγκρούσεων) επιπλέον των οικονομικών που θα αφορούν την παγκόσμια οικονομία.

Δρόμος της Αριστεράς

Older Entries