Home

Το υποκείμενο της ιστορίας – Β΄: «Κοινωνικές τάξεις» ή «κοινωνικά κινήματα»;

Leave a comment

του Φώτη Τερζάκη

Μέρος Α: Οι έννοιες «έθνος» και «λαός»

Οι έννοιες του «έθνους» και του «λαού», μπορούμε να πούμε συνοψίζοντας, ήταν οι προ-μαρξιστικές κατασκευές τού «συλλογικού υποκειμένου» – τουλάχιστον στην τρέχουσα χρήση τους, όπως ανέκυψε από τις μεγάλες αστικές επαναστάσεις τού δέκατου όγδοου αιώνα. Η τροποποίηση που επέφερε ο Μαρξ ήταν ότι αυτές οι ομογενοποιημένες (πρωτίστως σε πολιτικό-διοικητικό επίπεδο, δηλαδή από την ίδια την κρατική δομή, και δευτερευόντως από εμμενή πολιτισμικά στοιχεία) κοινότητες ήταν ουσιωδώς κερματισμένες στο εσωτερικό τους από τον καταμερισμό της εργασίας, και ότι η θρυλούμενη ομοιογένειά τους ήταν απλώς ιδεολογία που εξασφάλιζε τη συναίνεση των υποτελών ομάδων. Αυτές τις ομάδες με αποκλίνοντα συμφέροντα, οφειλόμενα σε διαφορετικές θέσεις στον καταμερισμό τής εργασίας (στο σύστημα παραγωγής), ονόμαζε τάξεις. Κατανόησε πολύ καλά, δηλαδή, πρώτον, ότι ένας λαός συνιστά μια κοινότητα υλικών όρων ζωής και όχι απλώς ένα πολιτικό σώμα· και δεύτερον, ότι κανένας λαός δεν εκπροσωπείται πραγματικά και στο σύνολό του από το κράτος που νομιμοποιείται στο όνομά του. More

Το υποκείμενο της ιστορίας – Α΄: Οι έννοιες «έθνος» και «λαός»

Leave a comment

Tου Φώτη Τερζάκη

Στην πολιτική γλώσσα μιλάμε συχνά για «συλλογικά υποκείμενα». Τί εννοούμε; Η έννοια του υποκειμένου που σήμερα χρησιμοποιούμε είναι μια έννοια νεωτερική, του δέκατου έβδομου αιώνα. Την οφείλουμε στον Καρτέσιο, ο οποίος την έκανε, όπως λέγεται, «νέα γη» όλης της μοντέρνας φιλοσοφίας. Σε αυτή την καταγωγική σύλληψή της σήμαινε ακριβώς την αυτοστοχαζόμενη συνείδηση. Ο Καρτέσιος βέβαια την αντιλαμβανόταν ως ατομική συνείδηση, πράγμα που υπονοείται ακόμα στις περισσότερες εμπειρικές χρήσεις τής λέξης. Ο όρος «συλλογικό υποκείμενο» δεν θα ήταν διόλου αυτονόητος, λοιπόν, αν δεν είχε γίνει κανονικό μέρος τού μαρξιστικού λεξιλογίου. Υπονοεί μια ομάδα ανθρώπων ενωμένων από μια κοινή συνείδηση του ανήκειν – και, ανεξαρτήτως του υπό ποιους αντικειμενικούς (εξωτερικούς) όρους μπορεί αυτή να παραχθεί, το στοιχείο συνείδηση είναι που συνιστά την υποκειμενικότητα ως τέτοια: χωρίς αυτήν, κανένα κοινό χαρακτηριστικό ή συμφέρον δεν θα συγκροτούσε κάτι άξιο να ονομαστεί «υποκείμενο».

Ο Μαρξ επεφύλασσε τον όρο για τις κοινωνικές τάξεις. Η περίφημη πρόταση (από την Αθλιότητα της φιλοσοφίας) ότι το προλεταριάτο οφείλει να γίνει, από τάξη καθ’ εαυτήν, τάξη δι’ εαυτή, χρησιμοποιεί ακριβώς την εγελιανή ορολογία για τη μετάβαση από το αδιαμεσολάβητο είναι (καθ’ εαυτό) στο αυτοαναστοχασμένο είναι (δι’ εαυτό): σαν να λέμε, από μια κοινή θέση στο σύστημα παραγωγής και τα απορρέοντα κοινά συμφέροντα, πρέπει να οδηγηθεί στη συνείδηση αυτής της κοινότητας. Πράγμα που σημαίνει, η τάξη στην πλήρη της σημασία συγκροτείται από τη ταξική συνείδηση και μέσω αυτής, δεν υφίσταται ως «συλλογικό υποκείμενο» έξω από την επίγνωση της κοινότητάς της και την απορρέουσα αλληλεγγύη. More

Οι όροι «Ιμπεριαλισμός» και «Παγκοσμιοποίηση»

Leave a comment

Του Φώτη Τερζάκη

(Μέρος 1ο)

Η κατάχρηση του όρου «ιμπεριαλισμός» από την αριστερή ρητορική σε όλη τη μεταπολεμική περίοδο έχει οδηγήσει, ιδίως μετά την καμπή του 1989, σε μιαν αυξανόμενη απαξίωση του όρου. Ήδη από τη δεκαετία του ’90 έχει λανσαριστεί ο ουδέτερος όρος «παγκοσμιοποίηση», τη σύμβαση του οποίου φαίνεται να έχουν αποδεχθεί εξίσου υποστηρικτές και πολέμιοι: για τους πρώτους, περιγράφει καθ’ όλα υποστηρίξιμες διαδικασίες ενοποίησης του κόσμου στην κατεύθυνση ενός ορθολογικού εκσυγχρονισμού υπό την αιγίδα, εννοείται, της «ελεύθερης αγοράς»· για τους δεύτερους, έχει ουσιαστικά αντικαταστήσει την απειλή του ιμπεριαλισμού, υπό την έννοια της αυξανόμενης κυριαρχίας μιας υπερεθνικής κεφαλαιοκρατικής ελίτ εις βάρος των οικονομικά αδύναμων και πολιτικά ασταθών χωρών. Και σε όποιον βαθμό οι πρώτοι αξιοποιούν λάθρα υπέρ τους κάποιες διεθνιστικές συνδηλώσεις που παλαιότερα ανήκαν στον λόγο της παγκόσμιας κινηματικής αριστεράς, οι δεύτεροι νιώθουν συχνά υποχρεωμένοι να καταφεύγουν σε εθνικιστικούς στερεοτύπους, κλεμμένους από την ιδεολογία εκείνων των εθνικών αστικών τάξεων οι οποίες, επιδιώκοντας μια πλεονεκτική ενσωμάτωση στο παγκόσμιο κεφαλαιοκρατικό σύστημα, έγιναν αποφασιστικός μοχλός συντριβής των αντι-ιμπεριαλιστικών αγώνων παντού στον αποαποικιοποιούμενο κόσμο. More

Γιατί πρέπει, τώρα, να φύγουμε από τις δυτικές ολοκληρώσεις

Leave a comment

του Γιάννη Ραχιώτη

Αφορμή γι’ αυτές τις γραμμές έδωσε σειρά άρθρων στις φιλόξενες στήλες του Δρόμου που ενώ υποστηρίζουν την πρωταρχική σημασία της ανάκτησης της κρατικής μας κυριαρχίας, ταυτόχρονα ισχυρίζονται ότι πρέπει να παραμείνουμε εντός των μεγάλων δυτικών ολοκληρώσεων, ακόμη και εντός της Ευρωζώνης, παρόλο που αυτές καταστατικά προϋποθέτουν ευρύτατη εκχώρηση κυριαρχίας. Η προφανής αντίφαση δικαιολογείται με τρείς ομάδες επιχειρημάτων:

Πρώτη, αυτή της καταστροφής που θα πάθουμε σε περίπτωση ανάκτησης έστω και μόνο της νομισματικής κυριαρχίας γιατί «δεν έχουμε κράτος εν λειτουργία, έχουμε υποστεί τεράστια καταστροφή, έχουμε επικίνδυνους γείτονες, θα αντιμετωπίσουμε οικονομικό πόλεμο, το χρέος είναι μη βιώσιμο, υπογράψαμε και μνημόνια και το χειρότερο δεν έχουμε ανεξάρτητη πολιτική ηγεσία». Συνοψίζεται στο «πολύ θα το θέλαμε, αλλά δεν γίνεται». Οι συνέπειες της μετατροπής μας σε προτεκτοράτο, η καταστροφή που προκάλεσαν οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές, απότοκο της συμμετοχής μας στις δυτικές ολοκληρώσεις, γίνεται επιχείρημα για την συνέχιση του εγκλωβισμού μας. More

Το σώζεται από την καταστροφή των σημασιών ;

Leave a comment

Του Φώτη Τερζάκη

Ας μου επιτραπεί να ξεκινήσω αυτή τη φορά με ένα ανέκδοτο. Ένας τουρίστας περιφέρεται στην παλιά Πράγα, και βλέπει μια βιτρίνα με ρολόγια. Μπαίνει στο κατάστημα, και ρωτάει τον ηλικιωμένο Εβραίο που στέκεται πίσω από τον πάγκο:

– Μπορώ να δω ένα ρολόι χειρός;

– Δεν πουλάμε ρολόγια εδώ, κύριε.

– (Σαστισμένα) Και τί κάνετε δηλαδή;

– Περιτομές!

– Ναι, αλλά στη βιτρίνα…

– Και τι θέλατε να κρεμάσουμε στη βιτρίνα, κύριε; More

Το γεωπολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας (Μέρος 2ο)

Leave a comment

Του Φώτη Τερζάκη

Διαβάστε το 1ο Μέρος

Ίλιγγο προκαλεί η έλλειψη εξωτερικής (όπως και οιασδήποτε άλλης) πολιτικής από την παρούσα ελληνική κυβέρνηση, η χώρα πλέει σαν καράβι ακυβέρνητο σε αγριεμένα νερά, και η μοίρα της είναι αφημένη κυριολεκτικά στη μοίρα. Ούτε βεβαίως διαφαίνεται άλλη πολιτική δύναμη στο από καιρό σαπισμένο κοινοβουλευτικό της σύστημα στην οποία θα μπορούσε κανείς να εναποθέσει την παραμικρή ελπίδα…1

Αν εν πάση περιπτώσει υποθέσουμε πως υπήρχε κυβέρνηση λαϊκά εξουσιοδοτημένη να χειριστεί τη θανάσιμη αυτή συγκυρία, και αν η κυβέρνηση αυτή ήταν ικανή να λάβει υπόψιν τις ιδιομορφίες της κατάστασης, τι θα μπορούσε να κάνει; Δεν μπορεί βέβαια να υπολογίζει στη στρατιωτική της ισχύ (και αν το μπορούσε, θα ήμουν ο τελευταίος που θα το συμβούλευε…). Εκείνο που απαιτείται αυτήν τη στιγμή από μια χώρα στη θέση της Ελλάδας είναι μια σύνθετη, ευρηματική κι εξαιρετικά δύσκολη στρατηγική, ικανή να τρέψει την ίδια της την αδυναμία σε δύναμη – μιλάμε για έναν πραγματικό πολιτικό άθλο που αξιώνει ασυνήθιστα μεγέθη και ικανότητες, ασφαλώς, αλλά τίποτα λιγότερο δεν μπορεί να αρκέσει πλέον. Προϋπόθεση είναι προφανώς ένας υπολογίσιμος βαθμός ανεξαρτησίας, πράγμα που έχει διττή έννοια. Πρώτον, η χώρα πρέπει να είναι σε θέση να λαμβάνει αυτόνομα τις αποφάσεις που την αφορούν άμεσα, αποκλείοντας οιαδήποτε υπαγόρευση και αγνοώντας υποσχέσεις και απειλές. Δεύτερον, να διαφυλάσσει με κάθε τίμημα έναν ελάχιστο βαθμό παραγωγικής αυτάρκειας ως ασπίδα απέναντι σε ακραίους αποκλεισμούς: όποιος εκχωρεί την υλική του αυτάρκεια, πρέπει να θυμόμαστε, οικοδομεί τις προϋποθέσεις της ίδιας του της δουλείας. More

2017 – το φορτισμένο παρόν

Leave a comment

2017 – το φορτισμένο παρόν

του Κώστα Λιβιεράτου

2017 – λίγες μέρες μετά το τέλος του ’16. Καιρός, στο περιθώριο των γιορτών, για κάποιους απολογισμούς, προσωπικούς όσο και πολιτικούς, αναμετρήσεις με το πέρασμα του χρόνου, ή με περασμένα χρόνια που ταξιδεύουν ακόμη στο σήμερα.

2017: επτά χρόνια από το ξέσπασμα της κρίσης στην Ελλάδα. Δεν το ‘χαμε προβλέψει, δεν το ’χαμε καν διανοηθεί. Αίφνης οι ειδήσεις έγιναν αφόρητες καθώς βάλθηκαν να εκφωνούν ατέρμονα το «δόγμα του σοκ». Δεν μπορούσαμε να φανταστούμε το χρέος να εμπεδώνεται παντού ως γενική συνθήκη (αποικιοποίηση της χρεωμένης χώρας, κατασκευή του χρεωμένου ανθρώπου), τα μνημόνια να εδραιώνονται ως καθεστώς, τις διαπραγματεύσεις, τους διακανονισμούς, τις ρυθμίσεις να γίνονται όροι ζωής, το ευρώ σαν ένα εύθραυστο μα αδιαφιλονίκητο τοτέμ. Αργά, αλλά σταθερά η καθημερινότητα άλλαζε, τα νούμερα δεν έβγαιναν (ούτε της χώρας, ούτε τα δικά μας) κι όλοι καλούμασταν να βρούμε ατομικές λύσεις στο αδιέξοδο. More

Το γεωπολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας (μέρος 1ο)

Leave a comment

Το γεωπολιτικό πρόβλημα της Ελλάδας (μέρος 1ο)

Του Φώτη Τερζάκη

Κανείς δεν θα ήθελε να είναι στη θέση της Ελλάδας αυτή τη στιγμή στην παγκόσμια σκηνή. Ανάμεσα στις συνθλιπτικές οικονομικές πιέσεις από τη Δύση, στης οποίας τις υπερεθνικές «ολοκληρώσεις» μένει εξακολουθητικά παγιδευμένη, και τις ωμές γεωστρατηγικές απειλές από μια υπο-ιμπεριαλιστική δύναμη ανατολικά της, μια Τουρκία σε μιλιταριστικό παροξυσμό, βηματίζει μοιραία προς το χείλος μιας πολλαπλής πανωλεθρίας, την οποία όλοι βλέπουν αλλά κανένας δεν έχει τη δύναμη (ή τη βούληση) ν’ αποτρέψει και το ότι το γεωπολιτικό πρόβλημα είναι υπαρκτό και ακόμη σοβαρότερο ίσως από το οικονομικό, χρησιμοποιείται ακριβώς σαν δικαιολογία για τις ταπεινωτικές υπαναχωρήσεις όλων των πρόσφατων κυβερνήσεων στο τελευταίο. Οι δύο αυτές όψεις της ελληνικής αδυναμίας είναι ωστόσο βαθιά συνδεδεμένες και αλληλοτροφοδοτούμενες, και όποιος παραγνωρίζει αυτή τη σύνδεση βρίσκεται στην παράλογη θέση να επικαλείται ως μοναδική άμυνα του υποτελούς την ακόμη μεγαλύτερη υποτέλεια. More

Οι δρόμοι της ανάπτυξης

Leave a comment

Οι δρόμοι της ανάπτυξης

Της Μαρίας Μάρκου

Στις νεοκλασικής έμπνευσης θεωρίες της ανάπτυξης, η ελεύθερη αγορά εξασφαλίζει το πιο αποδοτικό, κάθε φορά, μίγμα κεφαλαίου και εργασίας, με τον όρο της ανεμπόδιστης γεωγραφικής τους κινητικότητας. Σ’ αυτήν τη συνθήκη γενικευμένης κινητικότητας τείνει η οικονομική παγκοσμιοποίηση, κάνοντας την προσέλκυση επενδύσεων το υπνωτικό «μάντρα» που κανοναρχούν οι πολιτικές οικονομικής προσαρμογής και τη μετανάστευση το εργαλείο οικονομικής αναθέρμανσης που προκρίνουν τα λυσάρια του ΟΟΣΑ.

Το εμπόδιο είναι η θεσμική και κοινωνική οργάνωση ενός κόσμου φτιαγμένου όχι από ορθολογικές επιλογές, αλλά από τις ανόμοιες ιστορίες, τις προσπάθειες, τα κέρδη και τις απώλειες των ανθρώπων που τον κατοικούν. Δημιουργούν «τριβές» στην κινητικότητα οι δεσμοί των ανθρώπων με το χώρο και μέσα από το χώρο. Αυτές πρέπει να λειάνει η απορρύθμιση, μέσα στο παιχνίδι της γεωπολιτικής κυριαρχίας, με τη βία της αγοράς ή στο όνομά της. More

Ευρωπαίοι, ποιοι Ευρωπαίοι;

Leave a comment

Ευρωπαίοι, ποιοι Ευρωπαίοι;

του Γιώργου Λιερού

Τα μεγάλα κοσμοπολιτικά κέντρα εξουσίας θα εξουσιάζουν τα μικρότερα κράτη, το έδαφός τους, την οικονομία τους και τους ανθρώπους τους κατά βούληση. Όλα αυτά θα είναι πια μόνο επαρχίες, αντικείμενα, μέσα που θα υπηρετούν ένα σκοπό. Η μοίρα τους δεν θα έχει καμία σημασία για τη μεγάλη πορεία των πραγμάτων.

Oswald Spengler

 

Τις τελευταίες δεκαετίες στην Ελλάδα μια μεγάλη επιτυχία της ηγεμονικής ιδεολογίας είναι ότι κατάφερε να πείσει τους ανθρώπους των λαϊκών τάξεων πως είναι Ευρωπαίοι – οι άνθρωποι του καλού κόσμου, αν και όχι όλοι, θεωρούσαν από παλιά τον εαυτό τους Ευρωπαίο. Ήταν τέτοια η επιτυχία της που η κοινή γνώμη δεν ήθελε να ξέρει τίποτα  για ερωτήματα όπως: Ποιος θεωρείται Ευρωπαίος στη Γερμανία, την Αγγλία ή τη Γαλλία; Είναι αυτονόητο για τους άλλους λαούς της Ευρώπης ότι οι Έλληνες είναι Ευρωπαίοι; Που τοποθετεί η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη τα ανατολικά σύνορα της Ευρώπης; Είναι γενικά αποδεκτή από τους Ευρωπαίους στοχαστές η ελληνική αρχαιότητα ως αφετηρία του ευρωπαϊκού πολιτισμού ή της ευρωπαϊκής ιστορίας; Βέβαια η έκδοση του έργου του Ντυροζέλ «Ευρώπη, η ιστορία των λαών της» υπό την αιγίδα της ΕΟΚ προκάλεσε στην Ελλάδα μεγάλο θόρυβο, αλλά οι διαμαρτυρόμενοι ευρωπαϊστές εστιάζοντας στον ίδιο τον Ντυροζέλ σαν έναν ανθέλληνα υβριστή συσκότισαν το μη διαχειρίσιμο για τον ευρωπαϊσμό της νεοελληνικής ιδεολογίας γεγονός ότι οι απόψεις του Ντυροζέλ είναι κοινός τόπος για τους περισσότερους Ευρωπαίους στοχαστές, More

Περί σκανδαλοθηρίας και Δικαιοσύνης

Leave a comment

Περί σκανδαλοθηρίας και Δικαιοσύνης

του Γιάννη Ραχιώτη

Τους τελευταίους μήνες παίζεται ένα εκπληκτικά φτηνό επικοινωνιακό παιχνίδι «αποκαλύψεων», σκανδαλοθηρίας και απειλών «αποκαλύψεων». Ολόκληρος ο κυβερνητικός μηχανισμός και τα ΜΜΕ που ελέγχει, προσπαθεί να βρει σκάνδαλα των αντιπάλων ή να ξαναζεστάνει παλαιότερα σε νέο περιτύλιγμα. Υπήρξαν εβδομάδες που είχαμε την αίσθηση ότι το πρωθυπουργικό επιτελείο ασχολείται αποκλειστικά με αναζήτηση σκανδάλων και εκτόξευση καθόλου συγκαλυμμένων απειλών προς τους «άλλους» ότι τους έχει «στο χέρι» και πρέπει να φοβούνται.

Φυσικά οι «άλλοι», Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, εκδότες κ.λπ., πολύ πιο έμπειροι στους αντίστοιχους εκβιασμούς από το εμφανώς πρόχειρο και αδαές πρωθυπουργικό επιτελείο, απάντησαν γρήγορα και με το ίδιο νόμισμα. Οι αποκαλύψεις σειράς μυστικών συναντήσεων και παζαρεμάτων, προσωπικά του πρωθυπουργού με τον ιδιοκτήτη του ΔΟΛ, ήταν μεταξύ των κορυφαίων. Φάνηκε ότι η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ είχε αρκετά να κρύψει. Στη συνέχεια άρχισαν οι διακριτικοί υπαινιγμοί για… εκτόνωση της έντασης, πάντα βεβαίως στη βάση του αμοιβαίου οφέλους (τους). More

Στόχος η απορρύθμιση του Χώρου (2)

Leave a comment

Στόχος η απορρύθμιση του Χώρου (2)

Της Μαρίας Θ. Μάρκου

Στο προηγούμενο σημείωμα, έγραφα ότι η απορρύθμιση του χώρου είναι ουσιώδης για την εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου προγράμματος, καθώς τα δυο πιο κρίσιμα σκέλη του -η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας κτήσης και η απρόσκοπτη ανάπτυξη των επιχειρηματικών στρατηγικών- προϋποθέτουν τη χαλάρωση των περιορισμών στην εκμετάλλευση της γης. Τέτοιοι περιορισμοί απορρέουν συνήθως από τις «χρήσεις γης», όπως αποκαλούν οι πολεοδόμοι το θεσμοποιημένο, σε κάθε περίπτωση, πρότυπο χωροθέτησης των δραστηριοτήτων. Σ’ αυτό το σημείωμα θα επιμείνω στη σημασία των χρήσεων γης. Το θέμα μπορεί να μοιάζει ειδικό, ωστόσο μια από τις πιο χαρακτηριστικές κορυφώσεις του μεταρρυθμιστικού οίστρου που τα μνημόνια επέβαλλαν στην Ελλάδα, είχε να κάνει με την εγκατάσταση, το καλοκαίρι του 2014, ενός νέου θεσμικού πλαισίου για το χωρικό σχεδιασμό και τις χρήσεις γης. Το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προέβλεπε την ανατροπή αυτού του θεσμικού πλαισίου. Ένα χρόνο μετά τις εκλογές, κάθε προσπάθεια σ’ αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να συναντά τη σταθερή άρνηση των δανειστών της χώρας, στο όνομα της αναγκαίας εξομάλυνσης του επενδυτικού περιβάλλοντος. Ίσως έχει λοιπόν νόημα να δούμε με ποιους όρους πραγματοποιείται αυτή η εξομάλυνση. More

Η αντιευρωπαϊκή δυναμική του κινήματος αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

Leave a comment

Η αντιευρωπαϊκή δυναμική του κινήματος αλληλεγγύης στους πρόσφυγες

Του Γιώργου Λιερού

Μια αντιευρωπαϊκή δυναμική εκδηλώνεται μέσα από το κίνημα αλληλεγγύης που απλώθηκε σε oλόκληρη την Ελλάδα. Σε μια συγκυρία που όλα φαίνονταν να έχουν χαθεί, μια αυθόρμητη λαϊκή κινητοποίηση έρχεται ν’ αλλάξει τα δεδομένα. Ενώ οι ευρωπαϊκές κοινωνίες στρέφονται προς την άκρα Δεξιά, στην ερειπωμένη από την κρίση Ελλάδα η μεγάλη μερίδα του πληθυσμού έρχεται να συνδράμει τους πρόσφυγες. Ένα κίνημα αλληλεγγύης εξίσου σημαντικό με το κίνημα των πλατειών και το δημοψήφισμα του Ιουνίου. Πού είναι η άκρα Δεξιά η οποία θα έπρεπε να θριαμβεύει μετά την επονείδιστη συνθηκολόγηση της αριστερής κυβέρνησης; Δεν είναι μόνο το ότι διασκεδάζονται τα στερεότυπα που μια καλά δουλεμένη προπαγάνδα δημιούργησε εναντίον των ανθρώπων αυτής της χώρας. Ή ότι ο λαός μας θα μπορούσε να προκαλέσει μια δραστήρια διεθνιστική αλληλεγγύη, αφετηρία για την ανατροπή του αρνητικού διεθνούς συσχετισμού δυνάμεων. Η πιο σημαντική συνέπεια είναι ότι η ελληνική κοινωνία ανακτά την αξιοπρέπεια και την αυτοπεποίθησή της, βεβαιώνοντας την «υπεροχή» της απέναντι στην Ευρώπη, ξαναπιάνοντας το νήμα με τον «αντιστασιακό χαρακτήρα» της ιστορίας της. Μετά το άγος των τριών δεκαετιών της ευρωπαϊκής Ελλάδας – πρόκειται για μια πραγματική διαδικασία εξαγνισμού. More

O αντισυστημικός πολιτικός λόγος σε αδιέξοδο

1 Comment

O αντισυστημικός πολιτικός λόγος σε αδιέξοδο

Του Γιάννη Ραχιώτη

Πρόσφατα τα δύο πολιτικά σχήματα που κατά τη γνώμη μας δεν ανήκουν στο πολιτικό κατεστημένο, η ΛΑΕ και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, δημοσίευσαν πολιτικά κείμενα. Η ΛΑΕ δημοσίευσε «πολιτική διακήρυξη» και οι βασικές της συνιστώσες της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, το ΝΑΡ και το ΣΕΚ, δημοσίευσαν επίσης κείμενα πολιτικών κατευθύνσεων. Το ΝΑΡ τιτλοφόρησε το δικό του Συμβολή στην Τρίτη Συνδιάσκεψη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και το ΣΕΚ Πολιτική Απόφαση της συνδιάσκεψής του.

Πριν από οποιαδήποτε κριτική, θέλουμε να υπογραμμίσουμε την εκτίμησή μας για τα στελέχη και των δύο χώρων. Πρόκειται για ανθρώπους αποδεδειγμένα ανιδιοτελείς, που αρνήθηκαν την ενσωμάτωση στο κατεστημένο, καίτοι αρκετοί, ιδίως της ΛΑΕ, είχαν τις ευκαιρίες. Τα στελέχη της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, με μεγάλο προσωπικό κόστος, συμμετέχουν επί δεκαετίες τώρα κυριολεκτικά σε κάθε λαϊκή κινητοποίηση. More

Όσοι περισσεύουν

1 Comment

Όσοι περισσεύουν

Του Φώτη Τερζάκη

Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος οικονομολόγος για να καταλαβαίνει την αντίστροφη σχέση που υπάρχει ανάμεσα στο σκληρό νόμισμα και την ανεργία, ή τη συνάρτηση του ελεγχόμενου πληθωρισμού -αυτό που λέμε χαλαρή νομισματική πολιτική- με τον στόχο της πλήρους απασχόλησης· και αν δεν το καταλαβαίνει, εν πάση περιπτώσει, κάθε οικονομολόγος, οιασδήποτε σχολής, θα του το βεβαιώσει ως εμπειρική εξίσωση. Το κύριο ζήτημα είναι να καταλαβαίνουμε πώς οι τυφλές εξισώσεις της οικονομικής «επιστήμης» μεταφράζονται σε αληθινούς πραξεολογικούς όρους, δηλαδή σε επιλογές ηθικού και πολιτικού χαρακτήρα. More

Πίσω από τον Ευρωπαϊσμό

Leave a comment

Πίσω από τον Ευρωπαϊσμό

του Φώτη Τερζάκη

Μιλάμε ακόμα, με κάποιον τρόπο, για τις ιδεολογίες στον χρηματοπιστωτικό καπιταλισμό: και ειδικότερα, για τη μορφή με την οποίαν αναπαράγονται στην ελληνική κοινωνία σήμερα, διαθλώμενες μέσα από ιδιαιτερότητες της ιστορικής στιγμής, του τόπου, και σε ένα ιδιάζον υπόβαθρο διαμορφωμένο από ιστορικές εμπειρίες πολύ μεγαλύτερου βάθους. More

Τοκογλυφία

Leave a comment

27_PAREKKLISEIS1-650x250

Του Κωνσταντίνου Πουλή

Υπάρχει μια πολύ ωραία ιστορία στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (18,23), σε σχέση με τον δανεισμό. Μιλώντας για τη συγχώρεση ο Ιησούς εξηγεί ότι πρέπει να συγχωρεί κανείς όχι εφτά, αλλά εβδομήνταεφτά φορές. Να συγχωρεί δηλαδή παράλογα και απεριόριστα. Συνδέοντας αυτή την προτροπή με το χρέος, συνεχίζει με την εξής παραβολή: ένας καταχρεωμένος δούλος πέφτει στα πόδια του βασιλιά και του ζητεί να μην πωληθεί αυτός, η γυναίκα του, τα παιδιά του και όλα του τα υπάρχοντα για να ξεπληρωθούν τα χρέη του. Ο βασιλιάς τον συμπόνεσε και τον άφησε, αλλά μετά ο ίδιος δούλος βρήκε κάποιον άλλον που του χρωστούσε εκατό δηνάρια («σύνδουλο» τον λέει το Ευαγγέλιο, που είναι μια πολύ ωραία λέξη) και τον έπιασε από τον λαιμό ζητώντας τα λεφτά του και τον έβαλε στη φυλακή. Ο κύριός του, όταν του πρόφτασαν τα νέα, είπε «δούλε πονηρέ, πάσαν την οφειλήν εκείνην αφήκα σοι, επείπαρεκάλεσάς με. Ουκ έδει (δεν έπρεπε) και σε ελεήσαι τον σύνδουλόν σου, ως και εγώ σε ηλέησα;» Και τον παρέδωσε να τον βασανίσουν.

Είναι πάντα πολύ ενδιαφέροντα τα συμπεράσματα που προκύπτουν για την ηθική κάποιου όταν αλλάζει η θέση του στη σκακιέρα. Η Γερμανία είναι το πιο συναρπαστικό και περιπετειώδες παράδειγμα. Από τις Βερσαλλίες στο Γ’ Ράιχ και μετά στην ταπείνωση, το κλείσιμο των εργοστασίων της και τελικά τις κυρώσεις από τις οποίες ανένηψε ανανεωμένη και δυναμική, μέχρι τη σημερινή εποχή της νέας ευρωπαϊκής κυριαρχίας. More