Αρχική

Εκδικητικός, γεμάτος μικρότητα, νεο-αντι-φιλελευθερισμός

Σχολιάστε

Ταξική βροχή;

του Γιάνη Βαρουφάκη

Εισαγωγική σημείωση blog :

Μια χαρά τα γράφει ο πρώην υπουργός Γιάνης Βαρουφάκης τώρα που θέλει να κατεβάσει το κόμμα του σε ευρωπαικές και ελληνικές εκλογές. Μόνο μια ερώτηση υπάρχει για να μην κοροιδευόμαστε «μεταξύ κατεργαρέων».

Κύριε Βαρουφάκη, το 70% καλό μνημόνιο που θέλατε να υπογράψετε, ή αυτό που υπογράψατε στις 20 Φεβρουαρίου 2015 δεν είχε όλον αυτόν τον κυκεώνα νεοφιλελευθερισμού και ασέβειας προς τη φύση και τον λαό ;

Οταν τα στοιχεία της Φύσης, το νερό και η φωτιά, ξεσπούν εναντίον των ανθρώπων, το ξέσπασμά τους σκοτώνει συστηματικά φτωχούς ανθρώπους.

Ποτέ δεν ανασύρθηκαν δεκάδες πνιγμένοι από την Εκάλη ή τη Βουλιαγμένη. Ποτέ δεν συνέβη να δούμε σορούς καμένων στο ακριβό Χόλαντ Παρκ, όπως εκείνες τις σορούς δεκάδων κατοίκων της παραμελημένης εργατικής πολυκατοικίας Γκρένφελ που τους κατάπιε η πυρκαγιά πριν από λίγους μήνες στο Λονδίνο.

Ταξική βροχή; Ταξική φωτιά; Οχι βέβαια. Απλά, αβάσταχτα ταξικές κοινωνίες.

«Τι το καινούργιο;» «Τι το πρωτότυπο;» μπορεί να αναρωτηθείς εύλογα αναγνώστη. Οι φτωχοί πάντα ζούσαν στα παραπήγματα που η Φύση τα συμπαρέσυρε όταν θύμωνε με μια ανθρωπότητα που αγνοεί τους κανόνες της (μπαζώνοντας τα ρέματά της, στοιβάζοντας εκατοντάδες σε εύφλεκτες τρώγλες, δηλητηριάζοντας την ατμόσφαιρα με αποτέλεσμα να αυξάνεται η θερμοκρασία και να φουσκώνουν οι θάλασσες κ.λπ.). Περισσότερα

Advertisements

Παράνοια

Σχολιάστε

Υποθέτω πως εκείνο που εκνευρίζει περισσότερο τους νοήμονες περί την οικονομία, είναι η επιμονή των οπαδών τού νεοφιλελευθερισμού στην απόλυτη ελευθερία της αγοράς. Αυτή η θεοποιημένη ελευθερία είναι η ρίζα όλων των νεοφιλελεύθερων θεωριών, από τον Σούμπετερ μέχρι τον Χάγιεκ και τον Φρήντμαν, όπως την περιγράψαμε στην «Ανατομία του νεοφιλελευθερισμού«.

Στην πραγματικότητα, από την πρώτη υιοθέτηση των νεοφιλελεύθερων θέσφατων κατά την δεκαετία τού 1980 στις ΗΠΑ του Ρόναλντ Ρέηγκαν και στην Μεγάλη Βρεττανία τής Μάργκαρετ Θάτσερ μέχρι σήμερα, το μόνο που προκύπτει ως αποτέλεσμα είναι η παράνοια των αγορών και, κατ’ επέκταση, η αλλοίωση της λειτουργίας τους, η οποία δημιουργεί τερατογενέσεις και οδηγεί με βεβαιότητα στην καταστροφή του μηχανισμού που δόμησε ο καπιταλισμός μέσα στο διάβα των τριών τελευταίων αιώνων. Είναι δε απορίας άξιο πώς οι υποστηρικτές του νεοφιλελευθερισμού δεν αντιλαμβάνονται αυτή την παράνοια και επιμένουν να εκλαμβάνουν ως όραμα τον εφιάλτη που γέννησαν σε ΗΠΑ και Μεγάλη Βρεττανία ο ρεηγκανισμός και ο θατσερισμός. Περισσότερα

Η μοιραία σάγκα του νεοφιλελευθερισμού

Σχολιάστε

του Τάσου Τσακίρογλου

Το κεντρικό λάιτ μοτίφ τόσο της φιλελεύθερης όσο και της ακροδεξιάς ερμηνευτικής αφήγησης για τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών είναι η «ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς». Η διαρκής και μονότονη επανάληψη αυτής της πρότασης εν είδει νανουρίσματος της προσέδωσε ισχύ επιβεβαιωμένης αλήθειας, απενοχοποιώντας από τη μια τις νεοφιλελεύθερες δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης για τα δεινά που επέφεραν και φέρνοντας από την άλλη τις δυνάμεις της Αριστεράς σε θέση απολογούμενου.

Εάν όμως κάποιος εξετάσει προσεκτικά την ισχύ αυτής της πρότασης, θα δει ότι η ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς αφορούσε πολύ συγκεκριμένα πεδία, όπως κάποια πανεπιστημιακά αμφιθέατρα ή κάποιους φιλολογικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους που επαίρονταν για το ηθικό πλεονέκτημα της Αριστεράς ως φύλλο συκής – και όχι φυσικά την κοινωνία εν γένει, στην οποία «αλώνιζε» κυριολεκτικά ο νεοφιλελευθερισμός. Περισσότερα

Κομμουνισμός και φασισμός, η φιλελεύθερη μεσολάβηση

Σχολιάστε

Του Γιώργου Λιερού

Ο σύγχρονος, (νέο)φιλελεύθερης έμπνευσης, αντικομμουνισμός ταυτίζει τον κομμουνισμό με τον φασισμό σκοπεύοντας έτσι να θέσει ουσιαστικά –συχνά και τυπικά– εκτός νόμου το οποιοδήποτε πρακτικό και θεωρητικό εγχείρημα αλλαγής της κοινωνίας. Ο (νέο)φιλελευθερισμός αυτοπροσδιορίζεται πολεμικά μέσω μιας ασυμφιλίωτης (υποτίθεται) αντίθεσης στον ολοκληρωτισμό. Κάθε σχέδιο ολιστικής αλλαγής της κοινωνίας είναι το Κακό (οδηγεί στον ολοκληρωτισμό). Πρόκειται για μια άποψη την οποία συμμερίζονται επίσης και οι μετα-αναρχικοί, όπως και όλος ο υπόλοιπος φιλελεύθερος εσμός.

Η πρώτη λαθροχειρία των (νέο)φιλελεύθερων είναι φυσικά η ταύτιση με τον λεγόμενο σταλινισμό του κομμουνισμού, ενός φαντασιακού, ενός συλλογικού ασυνείδητου που εμπνέει τα αλλεπάλληλα κινήματα και ξεσηκωμούς των από κάτω και το οποίο στη δική μας περιοχή του κόσμου έχει τις αφετηρίες του τουλάχιστον στην ύστερη αρχαιότητα. Εμείς θα συζητήσουμε τη σχέση του λεγόμενου σταλινισμού με τον φασισμό εστιάζοντας σε αυτό που είναι, κατά την γνώμη μας, το κύριο, την βαθιά σχέση που έχει ο καθένας από αυτούς τους δύο με τον φιλελευθερισμό. Εν παρόδω θα αναφερθούμε στην θέση του «σταλινισμού» στην ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος. Περισσότερα

Ο τρελός κόσμος του νεοφιλελευθερισμού

Σχολιάστε

Του Αντώνη Ανδρουλιδάκη

Θα μπορούσε άραγε να υπάρξει σοβαρότερη καταγγελία ενάντια σε ένα κοινωνικό Σύστημα από το ότι έχει την ευθύνη για την πρόκληση μιας επιδημίας ψυχικής νόσου; Κι όμως, τέτοιες καταγγελίες μοιάζουν στην μνημονιακή Ελλάδα περίπου συνωμοσιολογία ή υπερβολές κάποιων «αναρχοάπλυτων». Αρκεί να εξυπηρετείται η κεντρική συστημική αφήγηση ότι η χώρα περνά τα πάνδεινα, ακριβώς επειδή δεν εφάρμοσε με επάρκεια τη νεοφιλελεύθερη καπιταλιστική συνταγή. Αυτήν δηλαδή που πλέον καταγγέλλεται στην πεφωτισμένη Δύση ως η υπεύθυνη για μια επιδημία ψυχοπαθολογίας. Γιατί, τώρα πια, όλα δείχνουν πως ο νεοφιλελευθερισμός είναι το «στοιχειό» που προσδίνει στον καρκίνο του καπιταλισμού την πιο επιθετική και καλπάζουσα μορφή του.

Οι σύγχρονες πληγές του φαραωνικού καπιταλισμού, το άγχος, το στρες, η κατάθλιψη, η κοινωνική φοβία, οι διατροφικές διαταραχές, οι αυτοτραυματιστικές συμπεριφορές, οι διαταραχές προσωπικότητας και η απελπιστική μοναξιά και η κοινωνική απομόνωση, πλήττουν τώρα τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα, τα πρόσφατα, καταστροφικά στοιχεία για την ψυχική υγεία των παιδιών στην Αγγλία, αντικατοπτρίζουν απλά την έκταση της παγκόσμιας «ψυχικής κρίσης», καθώς περισσότερα από 250.000 παιδιά, ηλικίας κάτω των 18 ετών, λαμβάνουν βοήθεια από τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, για προβλήματα όπως το άγχος, η κατάθλιψη και οι διατροφικές διαταραχές. Περισσότερα

Ανιχνευτές «κτηνών»

Σχολιάστε

Παρότι ιδεολογικά φαίνονται να είναι στους αντίποδες, στην αληθινή του ιστορία ο νεοφιλελευθερισμός ποτέ δεν ήταν πραγματικός αντίπαλος του φασισμού, ειδικά με την παλιά, κλασσική έννοια του. Η «παράνομη σχέση» έχει βαριά ιστορία. Ξεκινάει απ’ τα ‘70s, όταν τα “chigago boys”, η φουρνιά νεοφιλελεύθερων οικονομολόγων που ήταν μαθητές του γκουρού Milton Friedman στη σχολή οικονομικών του πανεπιστημίου του Σικάγο, διέπρεψαν σε διάφορα κεντρικά κυβερνητικά πόστα στις χούντες της λατινικής αμερικής, με μεγαλύτερη «επιτυχία» τους την χιλή κάτω απ’ την μπότα του μακελλάρη Πινοσέτ. (Πάντως δεν αναμένεται κάποιο διεθνές συνέδριο με θέμα “τα εγκλήματα των νεοφιλελεύθερων”…)

Αλλά και εκτός λατινικής αμερικής, σε «δημοκρατικές συνθήκες», ο ριζικός αντιεργατισμός του νεοφιλελευθερισμού πήγαινε πάντα αγκαλιά με κάθε πιθανή και απίθανη μορφή «έκτακτης ανάγκης» και ενδυνάμωσης του στρατοαστυνομικού συμπλέγματος. Για παράδειγμα οι εφευρέτες και οι εφαρμοστές της «μηδενικής ανοχής», πρώτα στις ηπα και στη συνέχεια αλλού, παινεύονταν για τον «νεοφιλελευθερισμό» τους. Περισσότερα

Υπουργός εναντίον εαυτού του -με έξοδα άλλων

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

O κλασικός θεωρητικός του πολέμου, Καρλ φον Κλάουζεβιτς, είχε αναλύσει τον πόλεμο ως πολιτική με άλλα μέσα. Νεότεροι στοχαστές συνέχισαν τη σκέψη του εξελίσσοντάς την. Αν και κανείς μέχρι σήμερα δεν μπόρεσε να ανατρέψει τη θεωρία του, εντούτοις η ερμηνεία της, στο πεδίο της μάχης, εξαρτάται από την ιδιοφυΐα του εκάστοτε στρατηγού.

Και, πράγματι, δεν υπάρχει θεωρία, όσο σωστή κι αν είναι, που να μπορεί να εφαρμοστεί αυτούσια στην πραγματικότητα. Στις περιπτώσεις που υπάρχουν άνθρωποι, οι οποίοι για διάφορους λόγους έχουν κατασκευάσει κάποια θεωρία και προσπαθούν να την εφαρμόσουν στην πραγματικότητα, τότε ξεκόβονται από αυτήν και ζουν στον κόσμο τους και μέσα στη σέχτα τους, θρησκευτική ή πολιτική. Ως γνωστόν, ανήκουμε στη Δύση, δηλαδή στη γερμανική Ε.Ε.

Αυτό σημαίνει πως η χώρα μας οικειοθελώς υπέγραψε μια σειρά από συμφωνίες που τη μετέτρεψαν σε αποικία μέσω του χρέους. Η υποταγή μας δεν έγινε ύστερα από έναν πόλεμο και μια κατοχή, αλλά ύστερα από επιλογή των κυβερνήσεων που πίστευαν πως αν μπούμε στην Ευρώπη, αυτομάτως θα γίνουμε Ευρώπη με όλα τα καλά της (επίπεδο ζωής, υποδομές, Υγεία, Παιδεία, Πολιτισμός). Περισσότερα

Θάτσερ: η ιδρύτρια της Ε.Ε.

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Το 1987, η Μάργκαρετ Θάτσερ, ήδη οκτώ χρόνια στην εξουσία, σε μια συνέντευξή της στο περιοδικό «Woman’s own», εξηγούσε τη φιλοσοφία της όπως την είχε πραγματώσει στο κυβερνητικό της έργο.

«Τι είναι η κοινωνία; Δεν υπάρχει. Υπάρχουν άντρες, γυναίκες και οικογένειες. Καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτούς. Αυτό είναι έργο δικό τους». Και λιγάκι πιο κάτω εξηγούσε γιατί διέλυσε το κράτος πρόνοιας.

«Ερχεται ο άλλος και σου λέει: “Και σε τι μου χρησιμεύει να εργαστώ; Τα ίδια παίρνω από το ταμείο ανεργίας”. Δηλαδή η κοινωνία αποτελείται από μεμονωμένα άτομα. Επιβιώνουν αυτοί που το αξίζουν και οι άλλοι είναι άξιοι της τύχης τους». Η γυναίκα που εφάρμοσε πρώτη στην Ευρώπη το δόγμα του νεοφιλελευθερισμού (μετά τον δικτάτορα Πινοσέτ και τον Ρίγκαν) είναι αξιοθαύμαστη για τον κυνισμό της. Περισσότερα

Μετα-νεοφιλελευθερισμός και πολιτική της κυριαρχίας

Σχολιάστε

του Πάολο Γκερμπάουντο*

Μετάφραση: Άβα Μπουλούμπαση

Η κρίση της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης δίνει νέα ώθηση στο αίτημα δημοκρατικού ελέγχου της πολιτικής και της κοινωνίας – Αν η Αριστερά θέλει να κατακτήσει την μετά-νεοφιλελεύθερη ηγεμονία πρέπει να οικοδομήσει μια προοδευτική οπτική της κυριαρχίας

Το παρακάτω άρθρο του Πάολο Γκερμπάουντο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα OpenDemocracy (www.opendemocracy.net ) στις 4/11/2016. Το δημοσιεύουμε στον Δρόμο σαν μια μικρή συνέχεια του αφιερώματος με θέμα «Εθνική κυριαρχία. Για ποιο λόγο;» που είχαμε στο προηγούμενο φύλλο μας.

Η άποψη του συγγραφέα είναι διαφοροποιημένη από αυτές που εμφανίζονται να συγκρούονται. Ο ειδικός της χαρακτήρας έγκειται στο ότι εκφράζει μια «ενδιάμεση» θέση επιχειρώντας να παντρέψει τα αποτελέσματα της παγκοσμιοποίησης με την ανάκτηση του ελέγχου μέσω μιας κυριαρχίας προσαρμοσμένης ακριβώς στην παγκοσμιοποίηση. Παραβλέπει – κατά την γνώμη μας – ότι υπάρχουν σχεδιασμοί από τις υπερεθνικές ελίτ για πληθυσμιακή αλλοίωση ή διαφοροποίηση και διάλυση των κοινωνιών διάφορων χωρών της Ευρώπης με σκοπό την ευκολότερη καθυπόταξη τους. Παρόλα αυτά θεωρούμε ότι είναι ένα άρθρο που συνεισφέρει στην αναγκαία συζήτηση, γιατί ακριβώς ο «ενδιάμεσος» χαρακτήρας του δείχνει πως γύρω από την «κυριαρχία» θα γίνει πολλή συζήτηση.

Περισσότερα

Η πορεία προς την επικράτηση του νεοφιλελευθερισμού

Σχολιάστε

Του Βασίλη Μηνακάκη

Αν και έχει ριζικά διαφορετικό στόχο, μέσα και υποκείμενα, η εργατική στρατηγική έχει πολλά να διδαχτεί από τον αντίπαλό της, την αστική στρατηγική και τακτική. Ιδιαίτερα χρήσιμη είναι η πορεία του νεοφιλελευθερισμού, από τη γέννησή του το 1947, στο Μον Πελερέν, έως τη στιγμή που έγινε κυρίαρχο καπιταλιστικό υπόδειγμα.

Η πρώτη γιάφκα του νεοφιλελευθερισμού

Η ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΟΝ ΠΕΛΕΡΕΝ

Απρίλιος του 1947. 36 παθιασμένοι φιλελεύθεροι -οικονομολόγοι, ιστορικοί και φιλόσοφοι- συγκροτούν την Εταιρεία Μον Πελερέν (MPS). Η ονομασία της προέκυψε από το σημείο όπου συναντήθηκαν, την ελβετική λουτρόπολη που δεσπόζει πάνω από τη λίμνη Λεμάν. Στην ιδρυτική διακήρυξη της MPS διαβάζουμε μια κραυγή («οι κεντρικές αξίες του πολιτισμού κινδυνεύουν») και μια θέση: τα κακώς κείμενα «υποδαυλίστηκαν από την υποχώρηση της πίστης στην ατομική ιδιοκτησία και στην ανταγωνιστική αγορά· διότι χωρίς τη διάχυτη δύναμη και πρωτοβουλία που σχετίζονται μ’ αυτούς τους θεσμούς, είναι δύσκολο να φανταστούμε μια κοινωνία στην οποία μπορεί να διατηρηθεί πραγματικά η ελευθερία» (Ντ. Χάρβεϊ, Νεοφιλελευθερισμός – Ιστορία και παρόν, Καστανιώτης, Αθήνα 2007, σελ. 46). Ορμώμενοι από αυτή τη θέση, οι συνδαιτυμόνες του Φρίντριχ φον Χάγιεκ, ο οποίος είχε την πρωτοβουλία για τη συνάντηση, θέτουν ως στόχο «να προσφέρουν μια πραγματική εναλλακτική ουτοπία, το ίδιο λαμπρή και αδιάλλακτη όσο κι ο σοσιαλισμός» (Γκυ Σορμάν, Η φιλελεύθερη λύση, Ροές, Αθήνα 1986, σελ. 93). Περισσότερα

Γιατί επέζησε ο νεοφιλελευθερισμός;

2 Σχόλια

του Θανάση Γιαλκέτση

Μετά το ξέσπασμα της κρίσης το 2008, πολλοί έσπευσαν να προαναγγείλουν τον θάνατο του νεοφιλελευθερισμού και την επιστροφή στην κρατική παρέμβαση.

Το κράτος παρενέβη πράγματι, αλλά το έκανε για να διασώσει τον χρηματοπιστωτικό τομέα, μετατρέποντας έτσι την κρίση του ιδιωτικού χρέους σε δημοσιονομική κρίση. 

Και ο νεοφιλελευθερισμός όχι μόνον επέζησε μετά την κρίση που ο ίδιος προκάλεσε, αλλά βγήκε πιο ενισχυμένος και πιο επιθετικός, επιβάλλοντας τις πολιτικές λιτότητας και τις «διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις» ως τη μοναδική συνταγή εξόδου από την κρίση. Πώς εξηγείται αυτό το παράδοξο;

Στο ερώτημα αυτό επιχειρεί να απαντήσει με το ακόλουθο άρθρο του ο Βρετανός κοινωνιολόγος Κόλιν Κράουτς. Θυμίζουμε ότι για το ίδιο θέμα ο Κράουτς έχει γράψει το βιβλίο «Ο περίεργος μη θάνατος του νεοφιλελευθερισμού» (Εκκρεμές, 2014) Περισσότερα

Robocop: ο «μπάτσος» του νεοφιλελευθερισμού

Σχολιάστε

INFOWAR

Toυ Άρη Χατζηστεφάνου

Οταν κυκλοφόρησε, πριν από 30 χρόνια, χαρακτηρίστηκε σαν ακόμη μια χολιγουντιανή φούσκα.

Φέτος, που ο αμερικανικός κινηματογράφος ζει στους απελπιστικά ξενέρωτους ρυθμούς τού «La La Land», το Robocop φαντάζει σαν ένα εγχειρίδιο μαρξιστικής ανάλυσης για τα δεινά που επιφέρει ο νεοφιλελευθερισμός.

Οι καλές μπίζνες γίνονται όπου τις βρίσκεις

Αντιπρόεδρος της OCP

«Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να πραγματοποιήσεις μια κλοπή παρά μέσω της ιδιωτικής επιχειρηματικότητας».

Η φράση θα μπορούσε κάλλιστα να αποδοθεί στον ΜακΧίθ, από την «Οπερα της Πεντάρας» του Μπέρτολτ Μπρεχτ.

Στην πραγματικότητα είναι ένα από τα δεκάδες «μηνύματα» που μπορεί να εντοπίσει ένας παρατηρητικός θεατής στην ταινία «Robocop», του Πολ Βερχόφεν, που φέτος κλείνει τα τριάντα της χρόνια. Περισσότερα

Ν. Μιχαλολιάκος ταυτίζεται πλήρως με Θ. Πάγκαλο. Ζητούν και οι δύο τους, εκατοντάδες χιλιάδες απολύσεις

Σχολιάστε

Ο Νίκος Μιχαλολιάκος, ο φυρερίσκος της Χρυσής Αυγής, ταυτίζεται  πλήρως με τον Θόδωρο Πάγκαλο για εκατοντάδες χιλιάδες απολύσεις  Δημοσίων Υπαλλήλων. 

Βέβαια 566 χιλιάδες ΔΥ υπήρχαν στο τέλος του 2015.  Αλλά από αυτούς οι 345 χιλιάδες είναι νοσηλευτές, γιατροί, εκπαιδευτικοί και ένστολοι.
Ο Μιχαλολιάκος φυσικά αποκλείεται να λέει για ένστολους και ανοιχτά δεν θα έλεγε ποτέ για εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς άλλο αν σαν νεοναζιστικο κάθαρμα δεν θα τον ένοιαζε κανονικά. Περισσότερα

Η γέννηση του νεοφιλελευθερισμού στα ’30s…

Σχολιάστε

Εισαγωγικό σημείωμα

Οι επιτυχίες του κεϋνσιανισμού (συζητήσιμες σε ορισμένες πλευρές τους) δημιουργήσαν – ειδικά μετά το τέλος του Β παγκόσμιου – έναν διεθνώς εκτεταμένο κύκλο οπαδών· και μια μειονότητα αντιπάλων. Κατ’ αρχήν εντός της οικονομολογίας. Οπότε είναι απίθανο να βρει κανείς σε κάποιο οικονομολογικό εγχειρίδιο ή άρθρο ή ανάλυση την παραδοχή πως η μεγαλύτερη (ίσως και η μοναδική) επιτυχία του κεϋνσιανισμού ήταν έξω απ’ τα όρια της στενά εννοημένης, ως επιστήμης, οικονομολογίας: στην παραγωγική (για τον καπιταλισμό) ενσωμάτωση του εργατικού ανταγωνισμού. Κεϋνσιανές έννοιες όπως η ενεργή ζήτηση δεν συναντιούνται, ούτε και τώρα, σε κάθε οικονομική ανάλυση του καπιταλισμού. Εν τέλει η έννοια της ενεργού ζήτησης μοιάζει κοινότοπη στις μέρες μας εμπειρικά, μέσω του καταναλωτισμού των “καλών χρόνων”, με την έννοια ότι είναι εύλογο (;) να αναγνωριζεται η κατανάλωση σαν βασικότατη λειτουργία της καπιταλιστικής μηχανής· με τίμημα την αμηχανία σε ότι αφορά τις πολιτικές λιτότητας. Πάντως είναι βέβαιο πως ούτε στα 1920 ούτε στα 1930 θα μιλούσε κανείς αυτονόητα για την σημασία της. Το έκανε ο Κέυνς, μαζί με άλλες έννοιες.

Πέρα απ’ την κεντρικότητα που ο Κέυνς αναγνώρισε στην εργατική τάξη (για την ισορροπία του συστήματος) οι επιτυχίες της προσέγγισής του ως το ξέσπασμα του Β παγκόσμιου πολέμου ήταν, το λιγότερο, αβέβαιες. Το αμερικανικό New Deal και οι μαζικές κρατικές επενδύσεις σε υποδομές μείωσαν μεν την ανεργία για λίγα χρόνια, αλλά το 1938 η κατάσταση φαινόταν να επιστρέφει στις πιο σκοτεινές ημέρες της αρχής της δεκαετίας. Περισσότερα

Νεοφιλελευθερισμός: ενθάδε κείται

Σχολιάστε

infowar_22

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Κορυφαίοι οικονομολόγοι του ΔΝΤ τοποθέτησαν την περασμένη εβδομάδα μια ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια του κυρίαρχου οικονομικού δόγματος. Ανεπαισθήτως εξέδωσαν το πιστοποιητικό θανάτου του νεοφιλελευθερισμού.

Για να διασφαλίσουν τον πλούτο τους κάποιοι προσπαθούν να επιβάλουν ρύθμιση στη δημοκρατία αντί στον καπιταλισμό

Ταρίκ Αλί

Σε μια από τις γνωστότερες ιστορίες του Αστερίξ, οι περίφημοι πειρατές αρχίζουν να βυθίζουν μόνοι τους το πλοίο τους μπροστά στους Γαλάτες, που τους παρακολουθούν εμβρόντητοι. Η ίδια έκφραση ειλικρινούς απορίας πρέπει να σχηματίστηκε την περασμένη Πέμπτη και στα πρόσωπα χιλιάδων οικονομολόγων και αναλυτών που παρακολούθησαν το ΔΝΤ να βυθίζει τη ναυαρχίδα του «πειρατικού» στόλου του: του νεοφιλελευθερισμού. Περισσότερα

Ιδιωτικοποιήσεις: Ληστρική επιδρομή προς ανατολάς

Σχολιάστε

/var/www/rednotebook.gr/httpdocs/wp content/uploads/2016/04/160415 ikarus bus hungary

του Χάνες Χόφμπαουερ

Η διεύρυνση της Ε.Ε. κατά τη δεκαετία του ’90 ακολούθησε μια θεμελιώδη οικονομική κίνηση: το πλεονάζον κεφάλαιο επιζητούσε τη διοχέτευσή του. Οι κορεσμένες αγορές της δεκαετίας του ’70, ως συνέπεια της διακοπείσας ευρωπαϊκής ανασυγκρότησης ταυτόχρονα με την ακριβή για τα επιχειρηματικά συμφέροντα συμμετοχή των εργαζομένων κατά το πρότυπο των κοινωνικών εταίρων, άφηνε μόνο δύο στρατηγικές ανοιχτές για το ξεπέρασμα της καπιταλιστικής κρίσης: τεχνολογικό και επιχειρησιακό εξορθολογισμό, όπως και επέκταση των αγορών. Οι δομικές αδυναμίες των οικονομιών κρατικού σχεδιασμού, οι οποίες κατέρρευσαν μεταξύ 1989 και 1991, πρόσφεραν από την πρώτη στιγμή ένα ευρύ πεδίο εξάπλωσης. Δεκάδες χιλιάδες εργοστάσια, αγροκτήματα, ακίνητα κι ένας ελάχιστα ανεπτυγμένος τομέας υπηρεσιών βρίσκονταν στη διάθεση των νέων ιδιοκτητών.

Η μαγική λέξη του μεγαλύτερου κοινωνικο-οικονομικού μετασχηματισμού του 20ου αιώνα ήταν η «ιδιωτικοποίηση». Στο κλασικό λατινικό λεξικό, το ρήμα privare μεταφράζεται τόσο ως «ληστεύω» όσο και ως «απαλλάσσω από κάτι». Πράγματι, η καταλήστευση της πρότερης δημόσιας περιουσίας απάλλαξε τους καινούργιους κατόχους- τουλάχιστον για δύο δεκαετίες –από τους φόβους και τις σκοτούρες τους. Παραγωγικά πλεονάσματα βρήκαν νέες αγορές, φθηνή εργατική δύναμη συνέβαλε στη μείωση του κόστους. Η διεύρυνση προς την Ανατολική Ευρώπη αποδείχθηκε Ελντοράντο για το γρήγορο ιδιωτικό κέρδος και συγχρόνως άφησε καμένη γη για τις εθνικές οικονομίες. Περισσότερα

Τσίπρας – Μητσοτάκης: (ενδό-) νεοφιλελεύθερη σύγκρουση και στο βάθος συνεργασία

Σχολιάστε

του Θέμη Τζήμα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χρωστάει ευγνωμοσύνη στον Αλέξη Τσίπρα. Αν ο τελευταίος δεν είχε διακηρύξει με κάθε τρόπο ότι δεν υπάρχει άλλος δρόμος πέρα από αυτόν του εφαρμοσμένου νεοφιλελευθερισμού, δηλαδή των μνημονίων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και πολλοί άλλοι ιδεολογικά ή “τυχοδιωκτικά” νεοφιλελεύθεροι – Γιώργος Παπανδρέου, Λουκάς Παπαδήμος, Αντώνης Σαμαράς, Βενιζέλος, Στουρνάρας κλπ –  δε θα είχαν αναβαπτιστεί και δε θα είχαν ξεπλυθεί ποτέ.

Θα παρέμεναν μειοψηφικοί στους χώρους τους και θεωρούμενοι ως συνταγές αποτυχίας. Επιπλέον, αν ο πρωθυπουργός δεν είχε χρίσει την ακραία, λαϊκή δεξιά σταθερό σύμμαχό του, σχετικά πιο δύσκολα θα εκλεγόταν σήμερα, πρόεδρος στην αξιωματική αντιπολίτευση, με κεντρώο υποτίθεται προφίλ αλλά και με ξεκάθαρους συμμάχους από τον ακροδεξιό συρφετό της ΝΔ – χωρίς τα παραπάνω να σημαίνουν ότι και ο Ε. Μεϊμαράκης στην πράξη είναι διαφορετικός. Περισσότερα

Περί ελπίδας

Σχολιάστε

Στη φωτογραφία φαίνεται ο Αουγκουστ Λαντμέσερ

Στην πασίγνωστη φωτογραφία φαίνεται ο Αουγκουστ Λαντμέσερ, ο άνθρωπος που έγραψε Ιστορία αρνούμενος να υψώσει το χέρι του ναζιστικά μαζί με τον όχλο γύρω του

Του Γιώργου Τσιάρα

«Ωραία τα κείμενά σου Γιώργο, αλλά πολύ “μαύρα”, ρε παιδί μου, πολύ απαισιόδοξα… Ο κόσμος θέλει ελπίδα!», μου έλεγε πριν από λίγες μέρες ένας πολύ κοντινός μου άνθρωπος -και δεν ήταν ο πρώτος.

Μάταια προσπάθησα να του εξηγήσω πως η κατασκευή και το εμπόριο των ελπίδων, το ελπιδεμπόριο που λέει κι ένας φίλος, είναι δουλειά των πολιτικών και των διαφημιστών της «σχολής» Μπερνέζ, όχι των δημοσιογράφων: δουλειά δικιά μας, έτσι τουλάχιστον όπως την καταλαβαίνω εγώ στα είκοσι τόσα χρόνια που την κάνω, είναι να αποδομούμε τους μύθους, όχι να τους παράγουμε, ούτε να τους μεγεθύνουμε.

Αλλιώς είμαστε φτηνοί μακιγιέρ, παρατρεχάμενοι πλασιέ της κάθε μικρής και μεγάλης εξουσίας. Περισσότερα

Ο βαθύς νεοφιλελευθερισμός του Αλέξη Τσίπρα

Σχολιάστε

του Θέμη Τζήμα

Ο Κώστας Σημίτης, ως ένας τυπικός αλλά και σημαντικός δεξιός σοσιαλδημοκράτης της δεκαετίας του ’90 σηματοδότησε τον πρόλογο εφαρμογής του νεοφιλελευθερισμού στη χώρα, επιτελώντας ταυτόχρονα ιδεολογική και υλική λειτουργία.

Δυσφημώντας όλη τη λαϊκή, αντιιμπεριαλιστική και κοινωνική παρακαταθήκη του ΠΑΣΟΚ και της μεταπολίτευσης διαμόρφωσαν μαζί με την ομάδα του αλλά και με ένα τμήμα της ανανεωτικής αριστεράς, τους ιδεολογικούς όρους της Ελλάδας του δεξιού “εκσυγχρονισμού” και της απόλυτης εξάρτησης από τον ευρωπαϊσμό και τον ατλαντισμό. Στο υλικό πεδίο πέτυχαν τη γιγάντωση της κερδοφορίας και της πολιτικής επιρροής του μεγάλου κεφαλαίου από τη μια και της ακόμα σαφέστερης οργανικής υποταγής του κράτους στις ανάγκες αναπαραγωγής των κυρίαρχων οικονομικών σχέσεων, με ταυτόχρονη υποχώρηση του αναπτυξιακού και κοινωφελούς ρόλου του. Όλα αυτά κορυφώθηκαν με την ένταξη στο σκληρό πυρήνα του ευρωπαϊκού καπιταλισμού, στη ζώνη του Ευρώ και σε ό,τι έχει να κάνει με συλλογικό φαντασιακό, δια των Ολυμπιακών του 2004. Περισσότερα

Η Κοινωνική Παθολογία της Οικονομικής Ανισότητας

Σχολιάστε

Πολλοί από μας έχουμε καταφερθεί εναντίον της όλο και αυξανόμενης οικονομικής ανισότητας, που εμφανίζεται στους κόλπους των περισσότερων κοινωνιών στον πλανήτη, ακόμα και στις λεγόμενες αναπτυγμένες χώρες. Από την εποχή ακόμα της Γαλικής Επανάστασης οι ανισότητες έχουν θεωρηθεί ως διχαστικές και κοινωνικά διαβρωτικές.

Οι απολογητές του Νεοφιλελευθερισμού αποδίδουν αυτές τις επικρίσεις σε κάποιου είδους λαϊκισμό που αρέσκεται να χαϊδεύει τ’ αυτιά του λαουτζίκου για την προσπόριση πολιτικού οφέλους, σε ιδεολογική προσκόλληση σε παρωχημένες σοσιαλιστικές αντιλήψεις, που έχουν ηττηθεί οριστικά, ή και σ’ έναν στείρο συναισθηματισμό, που μας εμποδίζει τάχα να δούμε την πραγματικότητα με ματιά αντικειμενική. Απορρίπτουν έτσι τούτες τις αιτιάσεις ως ανορθολογικές κι επιχειρηματολογούν ότι η συσσώρευση όλο και περισσότερου πλούτου στα χέρια όλο και λιγότερων ανθρώπων, αποτελεί κάτι σαν φυσικό δίκαιο, το δίκαιο του ισχυρού, που με κάποιον μαγικό τρόπο ωφελεί τελικά τις κοινωνίες. Περισσότερα

Ο τριπλός πόλεμος του συστήματος εξουσίας και το πότισμα των τηλεγραφόξυλων

Σχολιάστε

Του Θέμη Τζήμα

Το σύστημα ή σύμπλεγμα εξουσίας επί της χώρας, που συντίθεται από το μεγάλο κεφάλαιο με κυρίαρχο το τραπεζικό και τους χρεοκοπημένους τραπεζίτες, τον ξένο παράγοντα είτε πρόκειται για κυβερνήσεις είτε για ξένο κεφάλαιο και από ένα τμήμα της εγχώριας πολιτικής ελίτ -και- με το τρίτο μνημόνιο συνεχίζει τον τριπλό πόλεμο στον οποίο βασίζεται η κυριαρχία του εφαρμοσμένου νεοφιλελευθερισμού τόσο στην Ελλάδα, όσο και διεθνώς- αναλογικά βεβαίως και με τις προφανείς διαφοροποιήσεις κατά περίπτωση: πόλεμο κατά της εργασίας, πόλεμο κατά της δημοκρατίας, πόλεμο κατά της δυαδικής ιδιότητας ανθρωπιστή- πολίτη.

Πίσω από τις καταρρέουσες διακηρύξεις περί ισοδυνάμων, τις οποίες μάλιστα αποδομεί τις τελευταίες μέρες το εκ των Αμερικανών “φίλων” μας ελεγχόμενο ΔΝΤ, μέσα από τη θύελλα μέτρων που έρχονται στο επίπεδο μισθών, συντάξεων, ιδιωτικού χρέους και υπερφορολόγησης των χαμηλών και μεσαίων εισοδημάτων την ώρα που νέες τρύπες υπέρ του μεγάλου πλούτου ανοίγουν, επιτείνεται η άμεση ή έμμεση υποτίμηση της εργασίας είτε πρόκειται για μισθωτή εργασία στον ιδιωτικό και στο δημόσιο τομέα, είτε για την προσωπική εργασία του ελεύθερου επαγγελματία. Περισσότερα

TI ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΑ ΩΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΠΙΑ ΝΑ ΖΗΤΑΜΕ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ – ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

Σχολιάστε

20101017_sf_2514 (1)

Αριστερή ονοματολογία και ταξική πολιτική

Είναι τραγικά ανούσιο έως βλακώδες να τσακώνονται διάφοροι για το ποιος είναι ο πιο γνήσιος αριστερός και σε ποιόν ανήκει νόμιμα ο τίτλος όταν δεν υπήρξε ποτέ (και ελπίζω να μην υπάρξει ποτέ) μια κατοχυρωμένη θεσμική κοινά αποδεκτή αρχή και στάνταρ που θα απονέμει τίτλους και βαθμίδες αναλόγως. Η ίδια η συζήτηση είναι υποθηκευμένη από τους όρους της, εφόσον ο καθένας έχει ορίσει ήδη στο μυαλό του τι σημαίνει αριστερά με βάση τις προσλαμβάνουσες, τα βιώματα και την ταξική του/της θέση (αυτό λειτουργεί πιο υποσυνείδητα και όχι μονοσήμαντα στον γαλαξία της αριστεράς). Άρα οι διαφωνίες, εφόσον δεν υπάρχει ένας κοινός τόπος ή ένας τρίτος κοινά αποδεκτός έξωθεν κριτής, θα είναι αιώνιες και κυκλικές και απλώς θα καταλήγουν σε ιστορική περιπτωσιολογία και “εντυπωσιακούς” χαρακτηρισμούς. Το μόνο αντικειμενικό και υπαρκτό κριτήριο για διαφοροποιήσεις με κάποιο νόημα είναι η ταξική πολιτική (όχι η ταξική θέση του καθένα που φυσικά δεν ταυτίζονται πλήρως αλλά μη μονοσήμαντα, κάποιες φορές και αντίθετα, με την στάση και θεωρία στην ταξική πολιτική). Νομίζω πως μόνο με τέτοιους όρους μπορεί να γίνει πια η οποιαδήποτε κριτική στην κυβέρνηση, η όποια απόπειρα μεταστροφής της ή η οποιαδήποτε παράλληλη ή μετωπική με την κυβέρνηση πολιτική απόπειρα.

Το μεγαλύτερο και χειρότερο λάθος από όλα

Αυτό που τελικά δεν θα συγχωρεθεί εύκολα (και δεν λέω για τον γαλαξία της αριστεράς αλλά πολύ ευρύτερα και με την ευρύτερη έννοια ως προς τη λέξη), δεν είναι η ταξική πολιτική που επιβάλλουν τα μνημόνια τα οποία έχουν το άλλοθι του καταναγκασμού, αλλά ο μεταμνημονιακός λόγος της κυβέρνησης στη διαχείριση του μνημονίου. Ένας λόγος που παρουσιάζει την κατάσταση εξαίρεσης (δηλ τον σε συνεχή επέλαση νεοφιλελευθερισμό) ως κάτι το αναπόφευκτο και ιστορικά μοιραίο και τις επιλογές της ως σωτηρία των πολλών και της κοινωνίας. Και αυτό γιατί έτσι κάνει ένα βαθύ διχασμό στην (θεωρητική κ πάντα ρευστή ) κοινωνική βάση της, αγνοώντας μεγάλη μερίδα της κοινωνίας που δεν είχαν τίποτα να χάσουν, παρόλο που ρητορικά τους συμπεριλαμβάνει στον απολογητικό της λόγο, όπως η πλειοψηφία των νέων, οι άνεργοι και φτωχοί, που θα τους γίνεται όλο και πιο κατανοητό συνεχώς ότι η κυβέρνηση τους πέταξε στον Καιάδα. Ακόμη η καταρρέουσα και υπό προλεταριοποίηση στη πλειοψηφία της μεσαία τάξη, ένιωσε έμμεσα από τα συμφραζόμενα του κυβερνητικού λόγου, ότι η κυβέρνηση έδρασε για την προστασία της, για αυτό και σήμερα έχουμε μια μετακίνηση πιο μετριοπαθών και συντηρητικών ανθρώπων στην κοινωνική βάση που στηρίζει την κυβέρνηση. Όμως οι πολιτικές του μνημονίου στοχεύουν και αυτούς μια και οι φορολογικές κ δημοσιονομικές πολιτικές (συνταξιοδοτικό, εργασιακά, ασφαλιστικά) στρέφονται και εναντίον τους και ειδικά οι φορολογικές πολιτικές σχεδόν αποκλειστικά σε βάρος τους. Και δεν υπάρχει κάτι χειρότερο για το μέλλον σου ως κυβέρνηση από το να δηλώνεις και να πείθεις ότι σώζεις κάποιον όταν έχεις προγράψει την συνέχιση της καταστροφής του. Περισσότερα

TI ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΑ ΩΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ Ο ΣΥΡΙΖΑ ΚΑΙ ΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΠΙΑ ΝΑ ΖΗΤΑΜΕ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ-ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

Σχολιάστε

Dead-End-Game-Calls-Black-Background

Η Αριστερά στην εξουσία

Η κυβέρνηση Σύριζα-ΑΝΕΛ είναι ένας “ήπιος” πια διαχειριστής νεοφιλελεύθερων πολιτικών και πρακτικών. Η ηπιότητα αυτής της διαχείρισης, μαζί με τα πιθανά “αντίμετρα και διορθωτικές κινήσεις” είναι απλώς διακηρύξεις και δηλωμένες προθέσεις σε ένα υποθετικό σχέδιο. Αντίθετα οι νεοφιλελεύθερες πολιτικές είναι υπαρκτές και σε διαδικασία εφαρμογής μια και ο ορίζοντας, τα πλαίσια που κινείται και οι “δυνατότητες” ή οι περιορισμοί της κυβέρνησης είναι μόνο το 3ο μνημόνιο και τίποτα άλλο. Το σύνθημα “η αριστερά στην κυβέρνηση” είναι απλώς μια περιγραφική φράση, με υψηλό σίγουρα συμβολικό περιεχόμενο που με την κυβέρνηση να εφαρμόζει πια το 3ο μνημόνιο σημαίνει απλώς τη ταυτολογική σχέση “είμαστε αριστεροί και είμαστε στην κυβέρνηση άρα η αριστερά είναι στην κυβέρνηση ή η κυβέρνηση είναι αριστερή” ή χειρότερα στην εξουσία, που εκτός από κενή κυκλική ταυτολογία είναι και αυταπάτη. Αν και σε αυτή τουλάχιστον την αυταπάτη η κυβέρνηση δείχνει ακόμα να μην πέφτει. Περισσότερα

συριζαίοι πολλοί, υπομονή λίγη

Σχολιάστε

11892036_10207812375854465_7222207367331241120_n

Συριζαίοι που μιλάνε σα να ήταν από πάντα μνημονιακοί και φταίμε εμείς που τάχα δεν το είχαμε καταλάβει

Συριζαίοι που σου ζητούν τα ρέστα αν δεν έχεις γίνει μνημονιακός σαν αυτούς, αντί να τρέξουν να ζητήσουν συγγνώμη από τον κάθε ΓΑΠ που όπως αυτοί, μας «έσωζε από την άτακτη χρεωκοπία»

Συριζαίοι που δεν ήθελαν μνημόνιο, αλλά δεν έκαναν τίποτα όταν η ηγεσία τους ποδοπατούσε καταστατικά και συλλογικές αποφάσεις για να το επιβάλλει με τις ψήφους των δεξιών Περισσότερα

Το ερώτημα δεν είναι δραχμή ή ευρώ. Ειναι μια εντελώς άλλη σχέση με την ΕΕ που θα καθορίζεται από νέες ταξικές ισορροπίες δύναμης στην Ελλάδα

Σχολιάστε

5A9B01E1589877F63C7E4F0168261838

H κυβέρνηση Σύριζα υπέστη μια στρατηγική ήττα και την υπέστη γιατί εξαρχής το στρατηγικό σχέδιο δεν ήταν επαρκές και ικανό να φέρει μια νίκη ή έστω ένα αποτελεσματικό κλονισμό του αντιπάλου που θα οδηγούσε σε ανασύσταση του πεδίου των δυνάμεων σε μια άλλη θέση ισορροπίας. Το πρώτο και μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι έπαιξε σε ένα πεδίο διαμορφωμένο από τον αντίπαλο χρησιμοποιώντας τα επικοινωνιακά και θεσμικά όπλα που του έδινε ο ίδιος, αναγκαστικά μέσω των κανόνων και των διατάξεων της ΕΕ. Όμως ο αντίπαλος είχε πολύ σκληρότερα και σημαντικότερα όπλα τα οποία αφορούν την ύπαρξη των ίδιων των οικονομικών δομών της Ελλαδας τις οποίες ελέγχει.

Βασικό πρόβλημα είναι ότι η κυβέρνηση έχει εγκλωβιστεί να επιμένει να υπάρχει μέσα σε μια σχέση με την ΕΕ που είναι δομημένη πάνω σε τεράστια συμφέροντα και που υπάρχει ως τέτοια (η σχέση) μόνο για να τα εξυπηρετεί. Είναι εντελώς αφελές και τελικά επικίνδυνο να προσπαθείς να αποκαλύψεις μόνο την αθλιότητα και την βαρβαρότητα αυτής της σχέσης χωρίς να θίξεις και να κάνεις να υποχωρήσουν τα υλικά συμφέροντα στα οποία χτίζεται αυτή η σχέση και υπάρχει για αυτά και να πιστεύεις ότι έτσι θα την αλλάξεις ριζικά. Περισσότερα

Older Entries