Ο Γιόζεφ Στίγκλιτζ (αριστερά) παραλαμβάνει το βραβείο Νόμπελ για την οικονομία (2001)

Ένα από όσα με κάνουν να γελάω αλλά και να εξοργίζομαι κατά τις διάφορες πολιτικές συζητήσεις, είναι οι ενστάσεις που δέχομαι κάθε φορά που χαρακτηρίζω τις επιλογές τόσο των δικών μας κυβερνήσεων όσο και της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως νεοφιλελεύθερες. Πρόκειται για ενστάσεις που προέρχονται από “μενουμευρωπαίους” συζητητές οι οποίοι χαρακτηρίζουν εαυτούς ως φιλελεύθερους αλλά απορρίπτουν μετά βδελυγμίας τον νεοφιλελευθερισμό. Γελάω μεν επειδή για μένα προσωπικά (αλλά και για πολλούς άλλους), ο καπιταλισμός είναι ένας και καταδικαστέος όσα προσωπεία κι αν φορέσει (φιλελευθερισμός, μερκαντιλισμός, μονεταρισμός, κεϋνσιανισμός, νεοφιλελευθερισμός, τουρμποκαπιταλισμός κλπ), οπότε μου φαίνεται φαιδρό να αρέσκεται κάποιος σε ένα προσωπείο και να απορρίπτει τα άλλα. Και εξοργίζομαι διότι όλοι οι “μενουμευρωπαίοι” που φτύνουν τις δοξασίες τού Φρήντμαν δεν εννοούν να καταλάβουν ότι εδώ και πολλά χρόνια ολόκληρη η Ενωμένη Ευρώπη κινείται στον αστερισμό τους.

Ίσως αυτό το τελευταίο να ακούγεται ακραίο αλλά ας συγκρατήσουν τις αντιδράσεις τους όσοι ετοιμάζονται να διαμαρτυρηθούν. Ας ακούσουν πρώτα έναν από τους διαπρεπέστερους κεϋνσιανούς οικονομολόγους και μετά τα ξαναλέμε. Ο λόγος, λοιπόν, στον Τζόζεφ Στίγκλιτζ, μέσα από το βιβλίο του “Freefall: America, free markets and the sinking of the world economy”, το οποίο κυκλοφόρησε το 2010, δηλαδή λίγο μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης (*). Εκεί, ο Στίγκλιτζ παραθέτει μια σειρά επτά χαρακτηριστικών που πρέπει να έχει “ένα καλά σχεδιασμένο πρόγραμμα αντιμετώπισης της κρίσης (a well-designed stimulus program)”. Σύμφωνα με τον Στίγκλιτζ, ένα τέτοιο πρόγραμμα: More