Home

Η ελπίδα που νίκησε τον φόβο

Leave a comment

Henri Matisse, Jazz, 1947

Henri Matisse, Jazz, 1947

 του Νίκου Σαραντάκου

Η στήλη μετράει έξι χρόνια ζωής, και οι εκλογές της περασμένης Κυριακής ήταν η όγδοη εκλογική αναμέτρηση που έχει περάσει η χώρα σ’ αυτή την εξαετία, οπότε έχουμε ήδη αφιερώσει αρκετά άρθρα στο εκλογικό λεξιλόγιο και μάλλον έχουμε εξαντλήσει αυτό το πεδίο. Ωστόσο οι πρόσφατες εκλογές δεν ήταν σαν τις άλλες: στην ολοκλήρωση του άλματος που άρχισε τον Μάιο του 2012, έφεραν τον ΣΥΡΙΖΑ στην πρώτη θέση και στα πρόθυρα της αυτοδυναμίας, ένα γεγονός ιστορικό, αφού πρώτη φορά στην Ελλάδα, και πιθανώς στην Ευρώπη, κερδίζει τις εκλογές και σχηματίζει κυβέρνηση ένα κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

Στην αναγκαστικά σύντομη προεκλογική εκστρατεία, συγκρούστηκαν η ελπίδα με τον φόβο, καθώς η στρατηγική της απερχόμενης συγκυβέρνησης στην κινδυνολογία στηριζόταν. Η ελπίδα νίκησε κατά κράτος, και δικαιωματικά θα έλεγε κανείς το σημερινό μας άρθρο σε αυτή τη λέξη είναι αφιερωμένο, ιδίως επειδή η νέα κυβέρνηση που μόλις σχηματίστηκε ενισχύει την ελπίδα για μια ριζικά άλλη πολιτική. More

Τεστ για το στρες ή στρες για τα τεστ;

Leave a comment

"Οι Δαναϊδες"  Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ, 1903

“Οι Δαναϊδες” Τζον Γουίλιαμ Γουότερχαουζ, 1903

Του Νίκου Σαραντάκου

Οι  ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Αν κρίνουμε από τους διθυραμβικούς τόνους που χρησιμοποίησαν τα κατεστημένα μέσα ενημέρωσης στην αρχή της περασμένης εβδομάδας, οι παρελάσεις μαθητών και στρατού τη Δευτέρα και την Τρίτη δεν πρέπει να έγιναν για να τιμηθεί η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου, αλλά σε ένδειξη πανηγυρισμού για τον νέο εθνικό θρίαμβο, την επιτυχία των ελληνικών τραπεζών στα στρες τεστ της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Βέβαια, το τηλεγράφημα του πρακτορείου Reuters έλεγε ότι three Greek banks failed the stress test, ενώ η αντίστοιχη είδηση στους ελληνικούς ειδησεογραφικούς ιστότοπους είχε τίτλο «Περνούν τα στρες τεστ οι ελληνικές τράπεζες», πράγμα που διά γυμνού οφθαλμού φαίνεται μεταφραστική ανακολουθία, αλλά ίσως στη χρηματοπιστωτική ορολογία το fail να σημαίνει επιτυγχάνω. Πάντως, την επόμενη μέρα στο χρηματιστήριο οι μετοχές των τραπεζών κατρακύλησαν, πράγμα που σημαίνει ότι οι «αγορές» έδωσαν άλλη ερμηνεία απ’ ό,τι τα μέσα ενημέρωσης. More

Ή στραβός είν’ ο γιαλός ή τον ξεπουλάμε

Leave a comment

8b-sarantakos

Του Νίκου Σαραντάκου

OI ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Πολλά θέματα θα μπορούσε να διαλέξει κανείς για το άρθρο τούτου του μηνός, και ομολογώ πως στην αρχή φλερτάρισα με την ιδέα να γράψω για μια λέξη μουντιαλική, αλλά αντιστάθηκα στον πειρασμό και, αφού έχουμε μπει στο καλοκαίρι, διάλεξα κι εγώ ένα θέμα καλοκαιρινό, και ειδικότερα μια λέξη που συνδέεται με κάτι που αποτελεί όνειρο θερινής νυκτός για μεγάλο ποσοστό συμπατριωτών μας και που πρόκειται να γίνει ακόμα πιο άπιαστο σε περίπτωση που ευοδωθούν τα κυβερνητικά σχέδια· θα το καταλάβατε, εννοώ τη λέξη «αιγιαλός», που αποτελεί το αντικείμενο του νομοσχεδίου για την «οριοθέτηση, διαχείριση και προστασία αιγιαλού και παραλίας», ένα νομοσχέδιο που έχει δεχτεί τα πυρά της αντιπολίτευσης αλλά και πολλών βουλευτών της συμπολίτευσης. More

Άνω ποταμών η ελιά

Leave a comment

Έργο του Βαν Γκογκ

Έργο του Βαν Γκογκ

του Νίκου Σαραντάκου

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Δυο καινούργια (με ή χωρίς εισαγωγικά) κόμματα θα πάρουν μέρος, όπως όλα δείχνουν, στις ευρωεκλογές του Μαΐου, δυο κόμματα που έχουν το κοινό χαρακτηριστικό ότι το όνομά τους δεν αναφέρεται ευθέως στην πολιτική, δηλαδή δεν είναι αρκτικόλεξο ή ακρωνύμιο, ούτε περιέχει λέξεις όπως κόμμα, κίνημα, συμμαχία, δημοκρατικός, δημοκρατία, ελληνικός, Ελλάδα, πανελλήνιος, αριστερά κτλ., αλλά συμπίπτει με κοινά ουσιαστικά που βέβαια έχουν τους δικούς τους συμβολισμούς –όπως άλλωστε συμβαίνει και με δυο κάπως παλαιότερα κόμματα των άκρων, τη ναζιστική Χρυσή Αυγή και την ακροφιλελεύθερη Δράση: το Ποτάμι και η Ελιά.

Η λέξη ποτάμι είναι μεσαιωνική· η αρχαία λέξη είναι ο ποταμός, ήδη στον Όμηρο. Ετυμολογικά, η λέξη παράγεται από ένα θέμα ποτ- που παραπέμπει στο ρήμα πίπτω· φαίνεται ότι η πρώτη σημασία της λέξης θα ήταν το ρεύμα νερού που πέφτει από ψηλά, ενώ το λατινικό flumen παραπέμπει περισσότερο στην ιδέα της άφθονης ροής –αλλά η Ελλάδα δεν διακρινόταν για τα μεγάλα, πλατιά της ποτάμια, μόνο για τα μικρά και ορμητικά. Χρησιμοποιούμε μεταφορικά τη λέξη ποτάμι ή ποταμός για να δηλώσουμε μεγάλες ποσότητες υγρών, αφού λέμε για «ποταμούς/ποτάμια αίματος» ή δακρύων ή ιδρώτα, ενώ υπάρχει και η αρχαία έκφραση «άνω ποταμών», που τη λέμε για εξωφρενικά και παράλογα πράγματα. More

Άθεοι και θεομπαίχτες

Leave a comment

5-sarantakos

του Νίκου Σαραντάκου

ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

Με το γύρισμα του χρόνου μπορούμε να πούμε πως μπήκαμε πια στην τελική ευθεία για τις διπλές εκλογές του Μάη, που μπορεί να οδηγήσουν και σε τρίτη –και φαρμακερή!– αναμέτρηση· κι όσο και αν η προεκλογική περίοδος δεν έχει επίσημα αρχίσει, το οφθαλμοφανές πλέον δημοσκοπικό προβάδισμα του ΣΥΡΙΖΑ έχει προκαλέσει μεγάλον εκνευρισμό στο κυβερνητικό στρατόπεδο, που αντιδρά με σπασμωδικές κινήσεις και δηλώσεις υστερικές, με αποκορύφωμα την πρόσφατη δήλωση ότι ο ελληνικός λαός πρέπει να γνωρίζει αν ο κ. Τσίπρας είναι άθεος, μια δήλωση τόσο εξωφρενική που αρχικά θεωρήθηκε πλαστή, υποβολιμαία, «τρολιά» για να χρησιμοποιήσουμε την ορολογία του Διαδικτύου — αλλά που ήταν εκατό τοις εκατό γνήσια· κι αν λέγονται τέτοια πράγματα τον Γενάρη, φανταστείτε τι έχουμε ν’ ακούσουμε όσο θα πλησιάζουμε στον Μάιο. More

Γενόσημα φάρμακα και μνημονιακά φαρμάκια

Leave a comment

Αντρέ Ντεραίν, «Λουόμενοι», 1907

Αντρέ Ντεραίν, «Λουόμενοι», 1907

 ΟΙ ΛΕΞΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥΣ ΙΣΤΟΡΙΑ

του Νίκου Σαραντάκου

Η επικαιρότητα των τελευταίων ημερών ήταν ισόποσα μοιρασμένη, θα μπορούσε να πει κανείς, ανάμεσα σε υγεία και παιδεία, αφού και οι δυο κλάδοι υφίστανται τις επιπτώσεις των μνημονιακών δεσμεύσεων και των συνακόλουθων δρακόντειων περικοπών. Όμως στην παιδεία έχουμε αφιερώσει άλλα δύο σημειώματα (το τελευταίο ήταν τον Σεπτέμβριο του 2010) και, παρόλο που ο πειρασμός της επικαιροποίησης είναι μεγάλος, αφού όσα είχα γράψει τότε ισχύουν και σήμερα, διαλέγω για σημερινό θέμα τα φάρμακα και την υγεία. More