Home

Τι θα πει κατάρρευση

Leave a comment

Της Μαρίας Θ. Μάρκου

Με το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, ο κλάδος της οικοδομής κατέρρευσε με τόσο θόρυβο όση ήταν και η συνεισφορά του, μέχρι τότε, στην ανάπτυξη: Η βαλβίδα ασφαλείας της ελληνικής οικονομίας που, και σε περιόδους κρίσης, δημιουργούσε θέσεις απασχόλησης, εξειδικεύσεις, παραγωγικά δίκτυα, εισοδήματα.

Η κερδοφορία του κλάδου ήταν αποτέλεσμα των επάλληλων φάσεων αστικοποίησης που σημάδεψαν τη νεώτερη ιστορία της χώρας, είτε από πολιτικές επιλογές είτε από συγκυρίες, αυξάνοντας διαρκώς τη ζήτηση για στέγη και υποδομές, ζήτηση που απογειώθηκε στα μεταπολεμικά χρόνια, χωρίς τις αναγκαίες πολιτικές. Οι δημόσιες επενδύσεις πάντα κατώτερες των αναγκών μιας χώρας σε διαρκή χρεωκοπία, σε καθεστώς υποτέλειας, με υπέρογκες στρατιωτικές δαπάνες και χαώδες φορολογικό σύστημα, μιας χώρας όπου η έννοια της αναδιανομής ήταν πάντα πολιτικά ύποπτη. Οι πολεοδομικές ρυθμίσεις έρμαιο του πελατειακού συστήματος. Η στεγαστική πολιτική και η στεγαστική πίστη απλά ανύπαρκτες. More

Απορίες ψάλτου

Leave a comment

Απορίες ψάλτου

Της Μαρίας Μάρκου

Να ένα καλό νέο. Με τα πρώτα μέτρα αναδιάρθρωσης, μέχρι το 2060 το χρέος μας θα έχει μειωθεί κατά 20%. Αν συνεχίσουμε έτσι, σε 200 χρόνια θα έχουμε καθαρίσει.

Σ’ όλη την Ευρώπη, υπολογίζουν πόσες δεκάδες χιλιάδες ευρώ οφείλει κάθε παιδί που γεννιέται. Η αντιστροφή της διαγεννεακής αλληλεγγύης. Στις ΗΠΑ, το σύνολο των φοιτητικών δανείων έχει προ πολλού ξεπεράσει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια. Κι εδώ μαραζώνει το πανεπιστήμιο. Κάποτε τα παιδιά μας από αυτό άρχιζαν τη ζωή τους. Τώρα την υποθηκεύουν από πριν, όπως όλες οι επιχειρήσεις, με εγγύηση τα μελλοντικά κέρδη – αν και όπου υπάρχει ακόμα δουλειά. More

Οι δρόμοι της ανάπτυξης

Leave a comment

Οι δρόμοι της ανάπτυξης

Της Μαρίας Μάρκου

Στις νεοκλασικής έμπνευσης θεωρίες της ανάπτυξης, η ελεύθερη αγορά εξασφαλίζει το πιο αποδοτικό, κάθε φορά, μίγμα κεφαλαίου και εργασίας, με τον όρο της ανεμπόδιστης γεωγραφικής τους κινητικότητας. Σ’ αυτήν τη συνθήκη γενικευμένης κινητικότητας τείνει η οικονομική παγκοσμιοποίηση, κάνοντας την προσέλκυση επενδύσεων το υπνωτικό «μάντρα» που κανοναρχούν οι πολιτικές οικονομικής προσαρμογής και τη μετανάστευση το εργαλείο οικονομικής αναθέρμανσης που προκρίνουν τα λυσάρια του ΟΟΣΑ.

Το εμπόδιο είναι η θεσμική και κοινωνική οργάνωση ενός κόσμου φτιαγμένου όχι από ορθολογικές επιλογές, αλλά από τις ανόμοιες ιστορίες, τις προσπάθειες, τα κέρδη και τις απώλειες των ανθρώπων που τον κατοικούν. Δημιουργούν «τριβές» στην κινητικότητα οι δεσμοί των ανθρώπων με το χώρο και μέσα από το χώρο. Αυτές πρέπει να λειάνει η απορρύθμιση, μέσα στο παιχνίδι της γεωπολιτικής κυριαρχίας, με τη βία της αγοράς ή στο όνομά της. More

Στόχος η απορρύθμιση του Χώρου (2)

Leave a comment

Στόχος η απορρύθμιση του Χώρου (2)

Της Μαρίας Θ. Μάρκου

Στο προηγούμενο σημείωμα, έγραφα ότι η απορρύθμιση του χώρου είναι ουσιώδης για την εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου προγράμματος, καθώς τα δυο πιο κρίσιμα σκέλη του -η ιδιωτικοποίηση της δημόσιας κτήσης και η απρόσκοπτη ανάπτυξη των επιχειρηματικών στρατηγικών- προϋποθέτουν τη χαλάρωση των περιορισμών στην εκμετάλλευση της γης. Τέτοιοι περιορισμοί απορρέουν συνήθως από τις «χρήσεις γης», όπως αποκαλούν οι πολεοδόμοι το θεσμοποιημένο, σε κάθε περίπτωση, πρότυπο χωροθέτησης των δραστηριοτήτων. Σ’ αυτό το σημείωμα θα επιμείνω στη σημασία των χρήσεων γης. Το θέμα μπορεί να μοιάζει ειδικό, ωστόσο μια από τις πιο χαρακτηριστικές κορυφώσεις του μεταρρυθμιστικού οίστρου που τα μνημόνια επέβαλλαν στην Ελλάδα, είχε να κάνει με την εγκατάσταση, το καλοκαίρι του 2014, ενός νέου θεσμικού πλαισίου για το χωρικό σχεδιασμό και τις χρήσεις γης. Το προεκλογικό πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ προέβλεπε την ανατροπή αυτού του θεσμικού πλαισίου. Ένα χρόνο μετά τις εκλογές, κάθε προσπάθεια σ’ αυτή την κατεύθυνση φαίνεται να συναντά τη σταθερή άρνηση των δανειστών της χώρας, στο όνομα της αναγκαίας εξομάλυνσης του επενδυτικού περιβάλλοντος. Ίσως έχει λοιπόν νόημα να δούμε με ποιους όρους πραγματοποιείται αυτή η εξομάλυνση. More

Το δώρο της κυρίας Θάτσερ

Leave a comment

Το δώρο της κυρίας Θάτσερ

Της Μαρίας Θ. Μάρκου

«Αν χρειάζονται λεφτά, ας πουλήσουν τα νησιά τους», διαβάζαμε στην αρχή. Κυκλοφόρησε και το μαγικό νούμερο: Διακόσια δισεκατομμύρια θα κερδίζαμε από την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, αν ξεπερνούσαμε βορειοκορεατικές ιδεοληψίες και γραφειοκρατικές αγκυλώσεις. Κανείς δεν θυμόταν ότι, στην ευφορία της ολυμπιακής προετοιμασίας, η Ελλάδα καταλάμβανε τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη στην κούρσα των ιδιωτικοποιήσεων, κερδίζοντας τελικά για την περίοδο 1977-2007 την πέμπτη θέση μεταξύ των 17 χωρών-μελών, με συνολικό αντικείμενο των ιδιωτικοποιήσεων κοντά στο 14% του ΑΕΠ (1).

Το πρώτο Μεσοπρόθεσμο κατέβασε το νούμερο στα πενήντα δισεκατομμύρια. Οσμή σκανδάλου στους διαγωνισμούς του ΤΑΙΠΕΔ που προδιέγραφαν τον πλειοδότη και στο χαμηλό τίμημα για κερδοφόρες επιχειρήσεις, στρατηγικές υποδομές, «assets» που αθροίζουν κοινόχρηστες και προστατευόμενες περιοχές στην «ιδιωτική» περιουσία του δημοσίου. Τα τελευταία προαπαιτούμενα περιέλαβαν συμφωνίες ανεξαρτήτως τιμήματος, καθώς οι «θεσμοί» έριχναν τα επισκεπτήρια επενδυτών στο τραπέζι που παιζόταν το μέλλον της χώρας. More