Αρχική

Ψηφιακός καπιταλισμός και μετακαπιταλιστικές τεχνοουτοπίες

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2019/02/paul-robot-drawing.png

Τα κείμενα είναι προδημοσίευση από το υπό έκδοση βιβλίο του Δημήτρη Α. Τραυλού – Τζανετάτου με τίτλο «Το εργατικό δίκαιο στην τέταρτη βιομηχανική επανάσταση. Ψηφιοποίηση, ρομποτική και τεχνητή νοημοσύνη», κεφάλαιο Δ΄

Akzelerationismus: Ένα νέο τεχνοουτοπιστικό ρεύμα

 Στο πλαίσιο της συζήτησης για το μέλλον της εργασίας και του καπιταλισμού ανήκει και το, εκπορευόμενο από τη δεκαετία του ’70, αλλά αποκτήσαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον και επικαιρότητα τα τελευταία χρόνια, κυρίως στους καλλιτεχνικούς και ακαδημαϊκούς κύκλους, πολιτικοφιλοσοφικό ρεύμα του Akzelerationalismus (Avanessian / Mackay (Hg.), #Akzeleration# 2, 2014). Αφετηρία του ρεύματος αυτού είναι η θέση ότι οι αντιφάσεις του καπιταλισμού πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω όξυνσης και επιτάχυνσής τους. Υπό το πρίσμα αυτό πρέπει να αξιοποιηθεί η τεχνολογική επανάσταση μέχρι των άκρων, έτσι ώστε να αντιστραφεί η κρατούσα εξέλιξή της προς όφελος των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και να οδηγήσει στην υπέρβασή τους, ενεργοποιώντας την λανθάνουσα χειραφετητική της δυναμική. Περισσότερα

Παγκοσμιοποίηση 4.0 και ψηφιακός καπιταλισμός

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2019/02/13_%CE%91%CE%A6%CE%99%CE%95%CE%A1%CE%A9%CE%9C%CE%91_%CE%95%CE%99%CE%A3%CE%91%CE%93%CE%A9%CE%93%CE%97_1-e1550182076891.jpg

Σε μια πρόσφατη τοποθέτησή του ο Κλάους Σβαμπ, ιδρυτής και εκτελεστικός πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός μίλησε για το πώς οραματίζονται οι ελίτ την παγκοσμιοποίηση όταν ξεδιπλωθεί πλήρως η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση. Ανάμεσα σε άλλα είπε τα εξής χαρακτηριστικά: «Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση –η πλήρης ψηφιοποίηση του κοινωνικού, του πολιτικού και του οικονομικού– επιδρά στον ίδιο τον ιστό της κοινωνίας, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι συνδέονται μεταξύ τους και με τον κόσμο γενικότερα. Σε αυτή την εποχή, οι οικονομίες, οι επιχειρήσεις, οι κοινότητες, και η πολιτική μεταβάλλονται θεμελιωδώς. Η μεταρρύθμιση των υφιστάμενων διαδικασιών και θεσμών δεν θα αρκέσει. Κυβερνητικοί ηγέτες, με την υποστήριξη της κοινωνίας των πολιτών και των επιχειρήσεων, πρέπει να δημιουργήσουν συλλογικά μια νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική. […] Περισσότερα

Το Μήνυμα έχει Ληφθεί;

Σχολιάστε

του Κώστα Λουλουδάκη(Ιουλιανού)

Μπορεί να είναι ισχυροί σαν θεοί, αλλά τους τρομοκρατεί η ανθρώπινη δικαιοσύνη»…
Το σπήλαιο των ιδεών

Τα χρόνια που ακολούθησαν την λεγόμενη «πτώση του τείχους», δηλαδή, όταν ο «ψυχρός πόλεμος» έφτασε στο τέλος του, αν τα αξιολογήσουμε αποτιμώντας τα, θα καταλήξουμε να παραδεχτούμε την νίκη της νεοφιλελεύθερης τάξης πραγμάτων.

Οι τελευταίες δεκαετίες, κυρίως τα χρόνια που προηγήθηκαν της καπιταλιστικής κρίσης του 2008, ήταν μια μεθυστική περίοδος για τις «αγορές», καθώς κυριάρχησαν στην σκέψη μας και στις αξίες μας και εξουσιάζουν πια, ως εργαλειακός κοινωνικός δεσμός και θεσμός, το σύνολο της ζωής μας. Περισσότερα

Οι 26 πιο πλούσιοι στον κόσμο έχουν περιουσία που ισούται με αυτή του φτωχότερου 50%

Σχολιάστε

Όπως αναφέρει στην έκθεσή της για το 2018 η οργάνωση Oxfam, οι 26 πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο έχουν περιουσία που ισούται με αυτή των 3,8 δισεκατομμυρίων πιο φτωχών του πλανήτη, τονίζοντας ότι για μια ακόμη χρονιά οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι.

Η περιουσία περισσότερων από 2.200 δισεκατομμυριούχων σε όλο τον κόσμο αυξήθηκε το 2018 σε ποσοστό 12% κατά 900 δισεκατομμύρια δολάρια, δηλαδή 2,5 δισεκατομμύρια δολάρια ημερησίως. Αντίθετα η περιουσία των πιο φτωχών μειώθηκε κατά 11%. Αυτό σημαίνει ότι ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων που έχουν στην κατοχή τους περιουσία που ισούται με αυτή του φτωχότερου  50% παγκοσμίως μειώθηκε από 43 που ήταν το 2017 σε 26 το 2018. Περισσότερα

Η προγραμματισμένη καλλιέργεια της ασχετοσύνης

Σχολιάστε

Του Μανώλη Χαιρετάκη

Στα σχολεία αλλά και στα πανεπιστήμια, αρκετοί μαθητές/τριες και φοιτητές/τριες είναι προσκολλημένοι/μένες στο κινητό τους και δεν προσέχουν, δεν συμμετέχουν και δεν ασχολούνται με τα θέματα που συζητούνται στις αίθουσες με τους δασκάλους και τους καθηγητές τους. Και οι περισσότερες αίθουσες δεν διαθέτουν κλωβούς που αχρηστεύουν τις όποιες δυνατότητες χρήσης των κινητών.

Γνωρίζω ότι το συγκεκριμένο θέμα είναι παγκόσμιο και αφορά τα σημερινά παιδιά -αγόρια και κορίτσια. Περισσότερα

Ελεύθερος χρόνος: Αυτός ο Αιώνιος Εχθρός του Καπιταλισμού

Σχολιάστε

γράφει ο ΑΝΤΩΝΗΣ ΖΗΒΑΣ

Στην είσοδο του Νταχάου, του πρώτου ναζιστικού στρατοπέδου εξόντωσης, οι κρατούμενοι που διάβαιναν την αψιδωτή πύλη διάβαζαν στην κορυφή της: «Arbeit macht frei» (Η εργασία απελευθερώνει).
Το Νταχάου δημιουργήθηκε το 1933 από τους Ναζί ως στρατόπεδο συγκέντρωσης πολιτικών κρατουμένων. Στο στρατόπεδο αυτό συγκέντρωναν και βασάνιζαν αρχικά τους αντιστασιακούς Γερμανούς κομμουνιστές, σοσιαλιστές αλλά και φιλελεύθερους που ήταν αντίθετοι στο ναζισμό, και αργότερα αιχμαλώτους κάθε ηλικίας, εθνικότητας και φυλής, με κυριότερα θύματα τους Εβραίους και τους Ρομά, όπως και διάφορες άλλες πληθυσμιακές ομάδες (ομοφυλόφιλους) ή μειονότητες από τις χώρες που καταλάμβαναν.

Πριν από μερικές ημέρες ο ακροδεξιός (δηλαδή ο φασίστας, για να είμαστε πολιτικά ορθοί με τις λέξεις) νέος καγκελάριος της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς ζήτησε με πρότασή του, τόσο για τη χώρα του όσο και για την Ε.Ε., την αύξηση των ωρών εργασίας από οκτώ που είναι σήμερα σε δώδεκα. Η πρότασή του χαροποίησε τόσο τα συντηρητικά δεξιά ευρωπαϊκά κόμματα (όπως η δική μας Ν.Δ.) όσο και τα ναζιστικά (όπως η επίσης δική μας Χρυσή Αυγή), την οποία υπερψήφισαν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στη χώρα μας βέβαια, το οκτάωρο στα χρόνια της χολέρας (δηλαδή της οικονομικής επίθεσης που έχει δεχτεί ο λαός της) μοιάζει σαν χαριτωμένο ανέκδοτο μιας περασμένης εποχής. Περισσότερα

Τα ρομπότ δε χωρούν στον καπιταλισμό

Σχολιάστε

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η απειλή την οποία επικαλέστηκε ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αγγλίας, Μαρκ Κάρνυ, ότι η έλευση των ρομπότ μπορεί να οδηγήσει στον κομμουνισμό, μιλώντας στη Σύνοδο του Καναδά για την Μεγέθυνση, τον Απρίλιο του 2018 εκ πρώτης όψεως φάνταζε υπερβολική αν όχι χοντροκομμένη και αυθαίρετη.

Διαβάζοντας όμως τη συλλογιστική του δύσκολα την απορρίπτεις. Το σκεπτικό του κεντρικού τραπεζίτη με προϋπηρεσία στην Goldman Sachs, ως είθισται, ξεκινούσε από την μαζική ανεργία και τη στασιμότητα των μισθών που θα επιφέρει η γενίκευση της αυτοματοποίησης (και την οποία ήδη παρατηρούμε). Και συνέχιζε: «Αν στη θέση της κλωστοϋφαντουργίας τοποθετήσεις τις πλατφόρμες, στη θέση των ατμομηχανών αυτοδιδασκόμενες μηχανές και στη θέση του τηλέγραφου το Twitter έχεις ακριβώς τις ίδιες δυναμικές που υπήρχαν πριν 150 χρόνια όταν ο Καρλ Μαρξ έγραφε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο» είπε απευθυνόμενος στην παγκόσμια επιχειρηματική και πολιτική αφρόκρεμα. Και συνέχισε να περιγραφεί τις αλλαγές που έχουν ήδη συντελεστεί στην παραγωγική διαδικασία με την είσοδο της τεχνητής νοημοσύνης: Οι νομικές εταιρείες χρησιμοποιούν ρομπότ και όχι μαθητευόμενους για να «χτενίζουν» έγγραφα όπως και οι τράπεζες στα τμήματα εξυπηρέτησης πελατών. Κι αν κάτι ενώνει όλες τις εργασιακές διαδικασίες που σχεδιάζονται εξ αρχής με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης είναι ότι πλέον δεν απειλούνται μόνο οι χειρωνακτικές θέσεις εργασίας κι όσες χαρακτηρίζονταν από επανάληψη. Πλέον απειλούνται κι οι θέσεις διανοητικής και σύνθετης εργασίας, υψηλής ειδίκευσης. Περισσότερα

Καταναλώνω άρα υπάρχω…

Σχολιάστε

Κάποιοι ειρωνεύτηκαν τον πάπα γιατί μίλησε κατά τού καταναλωτισμού, του πάθους δηλαδή να αγοράζουμε όχι μόνο πράγματα που έχουμε υλική ή πνευματική ανάγκη, αλλά κι από τεχνητό ψυχαναγκασμό. Αυτοί οι κάποιοι που τον σάρκασαν είναι λογικό να ανήκουν στην κατηγορία εκείνων που ορκίζονται στον καπιταλισμό, αν και δεν είναι διατεθειμένοι να πεθάνουν γι’ αυτόν. Για την ακρίβεια, κανένας δεν είναι διατεθειμένος να θυσιάσει τη ζωή του για να μπορούν οι υπόλοιποι να αγοράζουν προϊόντα και υπηρεσίες, να παίζουν στο χρηματιστήριο ή να ανοίγουν τραπεζικούς λογαριασμούς. Περισσότερα

Καινοτόμες Αγορές…

Σχολιάστε

Του Κώστα Λουλουδάκη(Ιουλιανού)

κ προοιμίου και για την αποφυγή παρεξηγήσεων, είμαι υποχρεωμένος να αναφέρω πως το κείμενο δεν συνιστάται σε όσους από εσάς έχετε ως βασικό μέσο πρόσληψης της πραγματικότητας την τηλεόραση.

Αφού σας ξεκαθάρισα την θέση μου,ξεκινάω… Περισσότερα

Με αύξηση κερδών 25% εταιρικό πάρτι χωρίς τέλος!

Σχολιάστε

https://www.kommon.gr/media/k2/items/cache/00786b2042d15482dc0d2441908ad3ad_XL.jpg

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Ο νέος κύκλος συσσώρευσης του ελληνικού καπιταλισμού είναι εδώ!

Τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ICAP από την επεξεργασία των ισολογισμών 10.319 επιχειρήσεων οι οποίες δημοσίευσαν οικονομικές καταστάσεις τα δύο τελευταία έτη προκύπτει ότι για ένα τμήμα του ελληνικού κεφαλαίου η κρίση εδώ και χρόνια αποτελεί παρελθόν. Το 2017 ήταν η τρίτη συνεχόμενη χρονιά, μετά το 2015 και το 2016, που ο ιδιωτικός τομέας βελτίωσε σημαντικά τα αποτελέσματά του, αφήνοντας για πάντα πίσω τα δύσκολα χρόνια της συρρίκνωσης των κερδών.

Στο συγκεκριμένο δείγμα επιχειρήσεων ο κύκλος εργασιών του 2017 παρουσίασε αύξηση κατά 10,1% (φθάνοντας τα 117 δισ. ευρώ), τα μικτά κέρδη κατά 6,5% και τα λειτουργικά κέρδη 26% (φθάνοντας τα 6 δισ.), ενώ όπως παρατηρεί και η ICAP «εντυπωσιακή αύξηση σημειώθηκε και στο τελικό καθαρό αποτέλεσμα του συνόλου των εταιρειών. Συγκεκριμένα, το 2017 καταγράφτηκαν κέρδη προ φόρου ύψους 4,4 δισ. ευρώ αυξημένα κατά 25% έναντι της προηγούμενης χρήσης». Τα δε συνολικά κέρδη EBITDA (προ φόρων, αποσβέσεων και τόκων) διευρύνθηκαν κατά 17% ανερχόμενα στο ποσό των 12,5 δισ. ευρώ! Περισσότερα

Γαλοπούλα η φιλόσοφος

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Μέρες που είναι, ας αφήσουμε στην άκρη τη θλιβερή πραγματικότητα και να πούμε την ιστορία μιας πανέμορφης γαλοπούλας με πλουμιστά φτερά και γκριζογάλανα μάτια. Ζούσε στη Νότια Προβηγκία, στο φέουδο ενός πλούσιου άρχοντα που ήταν βαθύς γνώστης του Ρουσό και φανατικός οπαδός του Διαφωτισμού.

Είχε πάνω από πενήντα άτομα υπηρετικό προσωπικό, ο πύργος είχε εκατό δωμάτια και καμιά διακοσαριά κολίγους. Βαθιά ανθρωπιστής, ήθελε να διδάξει τις φιλελεύθερες ιδέες στους εργαζόμενους της επικράτειάς του και προσέλαβε πέντε σοφούς δασκάλους για να αφυπνίσει το προσωπικό του. Το σχέδιό του, βέβαια, απέτυχε οικτρά.

Οι εξ αναγκασμού διαφωτιζόμενοι το εξέλαβαν σαν απλήρωτες υπερωρίες-τιμωρίες από τα ακαταλαβίστικα κηρύγματα των διαφωτιστών. Ο δυστυχής άρχοντας δεν είχε καταλάβει τίποτα από τη δυσαρέσκεια του προσωπικού γιατί οι δάσκαλοι του έδιναν ψεύτικες αναφορές λέγοντας πως τα πάντα βαίνουν καλώς, αλλά χρειάζονται παραπάνω ώρες διδασκαλίας. Περισσότερα

Ανάπτυξη με υποσιτισμό

Σχολιάστε

Ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ (αριστερά) με τον υπουργό εξωτερικών Τζον Φόστερ Ντάλλες, εμπνευστή και ενορχηστρωτή του πραξικοπήματος στην Γουατεμάλα το 1954.

Οι γιορτές πλησιάζουν και πολλοί συνηθίζουν να πηγαίνουν κάποιο ταξίδι αυτές τις ημέρες. Σκέφτομαι, λοιπόν, να κάνουμε κι εμείς το ίδιο. Μάλιστα, διάλεξα ως τόπο προορισμού μας μια χώρα που μάλλον δεν πρόκειται να επισκεφθείτε ποτέ. Έχει λίγο μικρότερη έκταση από την Ελλάδα και λίγο μεγαλύτερο πληθυσμό αλλά προηγείται αισθητά της δικής μας χώρας σε κάτι βασικό: βρίσκεται υπό την εποπτεία τού Δ.Ν.Τ. από το 1984. Κυρίες, δεσποινίδες και κύριοι, καλώς ήρθατε στην Γουατεμάλα!

Σίγουρα θα εκπλαγείτε αν μάθετε ότι η σχεδόν άγνωστη αυτή χώρα τής Κεντρικής Αμερικής έχει μια από τις πιο στιβαρές οικονομίες του πλανήτη. Ακόμη και στα χρόνια τής τελευταίας κρίσης, η ανάπτυξή της δεν έπεσε κάτω από το 2%, με τον μέσο όρο να κινείται περί το 4% ενώ πριν ξεσπάσει η κρίση είχε χτυπήσει και 6%. Ο Κάρλος Αμαδόρ, προέδρος των επιχειρηματιών και των βιομηχάνων τής Γουατεμάλας, καμαρώνει καθώς αναφέρει τα παραπάνω νούμερα. Άλλωστε, αυτά τα νούμερα είναι που έχουν κάνει την Γουατεμάλα την χώρα με τα περισσότερα ιδιωτικά ελικόπτερα σ’ όλο τον κόσμο. Περισσότερα

«Εκείνος που δεν μιλά για τον καπιταλισμό να το βουλώνει για το φασισμό»

Σχολιάστε

Του Γιώργου Ρούση

Τελευταία μπροστά στην άνοδο των ακροδεξιών κομμάτων τόσο στην Ελλάδα όσο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αναπτύσσεται μια επιχειρηματολογία υπέρ ενός πανδημοκρατικού μετώπου κατά της φασιστικής απειλής.

Αναφέρω ενδεικτικά ότι μόλις την περασμένη Κυριακή, ο νέος Γ.Γ του Γαλλικού ΚΚ Φαμπιέν Ρουσέλ, κατά την ομιλία του αμέσως μετά την εκλογή του, εκθείασε την συμμετοχή του κόμματος του στη συγκρότηση ενός τέτοιου μετώπου κατά της Λεπέν, ενώ παράλληλα στην ίδια λογική δήλωσε ότι θα εργαστεί για την συνεργασία όλων των αριστερών δυνάμεων, σοσιαλιστικού κόμματος συμπεριλαμβανομένου, για την αντιμετώπιση της νεοφιλελεύθερης πολιτικής.

Η παραπάνω τοποθέτηση για την αντιμετώπιση της φασιστικής απειλής παραβλέπει ένα θεμελιακό δεδομένο. Περισσότερα

Η κατανάλωση ως υποταγή

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Η ιστορία της εξουσίας είναι και η ιστορία της υποταγής των ανθρώπων. Το ανθρώπινο είδος, όταν εγκατέλειψε την οικογένειά του και άφησε πίσω του τα ξαδέρφια του τους χιμπατζήδες, για να εξελιχθεί στον Homo Sapiens, μαζί με τον πολιτισμό που δημιούργησε, έχτισε παράλληλα και τη βαρβαρότητα. Εννοια άγνωστη στο ζωικό βασίλειο.

Οι άνθρωποι κάνουν πόλεμο μεταξύ τους. Ενας άνθρωπος μπορεί να έχει έναν άλλο άνθρωπο σκλάβο του. Μπορεί να τον εκμεταλλεύεται, να τον βασανίζει ή ακόμα να τον σφάξει σαν πρόβατο, δικαιώματα που αποκτά λόγω ιδιοκτησίας. Και η ιδιοκτησία είναι ιερή και προστατεύεται.

Ο καθένας την κάνει ό,τι θέλει. (Εκτός βέβαια από το να τη χάσει.) Ο άνθρωπος μπορεί να καταστρέψει το φυσικό του σπίτι, τον χώρο που γεννήθηκε και μεγάλωσε -και είναι εξαρτημένος από αυτόν-, τη χλωρίδα και την πανίδα του πλανήτη μας. Και ακόμα να δηλητηριάσει τον αέρα που αναπνέει. Ολα αυτά στα ζώα είναι άγνωστα. Περισσότερα

Δουλεία και δουλειά

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Με τη σιωπηρή επανάσταση του νεοφιλελευθερισμού, που καθιέρωσε παγκοσμίως τη δικτατορία του πιο αρπακτικού καπιταλισμού, είχαμε και μια βαθμιαία αποδιοργάνωση της αστικής κοινωνίας και αναδιάρθρωση του πολιτικού συστήματος που έπρεπε να προσαρμοστεί στις νέες ανάγκες του κεφαλαίου. Απαιτούσε μεγαλύτερα κέρδη.

Το πείραμα άρχισε με τον δικτάτορα Πινοσέτ. Καμία αστική δημοκρατία δεν θα τολμούσε να πάρει αντίστοιχα μέτρα, και νομιμοποιήθηκε από τη Θάτσερ και τον Ρίγκαν. Και εδώ μπορούμε να βρούμε μια αντιστοιχία -όσο και αν σοκάρει αυτό σε μια πρώτη ανάγνωση- ανάμεσα στο πείραμα Πινοσέτ και το πείραμα Τσίπρα. (Και τα δύο, πειράματα του νεοφιλελευθερισμού). Στη δεύτερη περίπτωση είχαμε ένα εξωφρενικό πείραμα λιτότητας, δηλαδή τα χρέη του κράτους να τα πληρώνει ο λαός, και πιο ειδικά μισθωτοί και συνταξιούχοι. Από τη στιγμή που αυτό το πείραμα πέτυχε στην Ελλάδα, είναι προς εφαρμογή και σε άλλες χώρες. Το βλέπουμε τώρα και στην Ιταλία. Περισσότερα

Η μαύρη τρύπα της Δεξιάς

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Ιστορικά ο καπιταλισμός και η αστική δημοκρατία εμφανίζονται μαζί. Ο νέος τρόπος παραγωγής, που αντικατέστησε τη φεουδαρχία, χρειαζόταν μιαν άλλη πολιτική εκπροσώπηση. Η μοναρχία με τους βαρόνους γαιοκτήμονες δεν ήταν κατάλληλο πολιτικό σύστημα για τη Βιομηχανική Επανάσταση που χρειαζόταν πιο ευέλικτες μορφές πολιτικής διακυβέρνησης.

Απαιτούνταν μια πολιτική ηγεσία, και κατ’ επέκταση ένα κράτος, που να διασφαλίζει τα κέρδη του κεφαλαίου μέσα από την κοινωνική ηρεμία. Και επινοήθηκαν τα κόμματα και το Κοινοβούλιο στην υπηρεσία του καπιταλισμού και του κέρδους (δεν υπάρχει Σύνταγμα που να μην κατοχυρώνει την ιδιοκτησία, δηλαδή το κεφάλαιο) δίνοντας κάποια δικαιώματα στους πολίτες, ευθέως ανάλογα με τους αγώνες που είχαν κάνει. Περισσότερα

Φοβερές δεν είναι οι πυρκαγιές που έγιναν, αλλά αυτές που θα γίνουν

Σχολιάστε

Πυρκαγιά

Του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

Εντελώς σοκαρισμένοι, οι πυροσβέστες στη Καλιφόρνια περιέγραψαν στη διάρκεια συνέντευξης τύπου τις πρωτοφανείς φωτιές που αντίκρισαν πρόσφατα. Δεν ήταν πυρκαγιές, ήταν καταιγίδες από φωτιά, είπαν χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί για την κλιματική αλλαγή, από την πλευρά τους, προειδοποίησαν: οι φωτιές θα είναι, από δω και πέρα, όλο και πιο γρήγορες στην εξάπλωσή τους, ισχυρότερες και φονικότερες.

Η μόνη ερμηνεία που έχει προταθεί για τον εξαιρετικά βίαιο χαρακτήρα των πυρκαγιών στην Καλιφόρνια έχει να κάνει με τη συσσώρευση ξερών υλικών και την μείωση των υδάτινων αποθεμάτων, λόγω της κλιματικής αλλαγής. Είναι χαρακτηριστικό ότι, οι τέσσερις από τις δέκα πιο καταστροφικές πυρκαγιές σε όλη την (καταγεγραμμένη) ιστορία της Καλιφόρνια σημειώθηκαν μόνο τους τελευταίους δέκα μήνες. Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη θερμοκρασία των ποταμιών, επιταχύνει το λιώσιμο των χιονιών και μειώνει το χρόνο εξάτμισης του νερού από το λιώσιμο. Περισσότερα

Μικρός ο πλανήτης μας, αδηφάγο το σύστημα

Σχολιάστε

του Βαγγέλη Μόσχου

Ο καπιταλισμός καίει την Γη για τα κέρδη του, ενώ κατάφερε να διαμορφώσει ακόμα και χρηματιστήριο για τα αέρια του θερμοκηπίου!

Οι φράσεις «κλιματική αλλαγή», «πράσινη οικονομία», «αειφόρος ανάπτυξη» μπορούν να βρεθούν σε πολλά από τα ντοκουμέντα των κρατικών και υπερεθνικών οργανισμών όπως η ΕΕ, ήδη από τις τελευταίες δεκαετίες του προηγούμενου αιώνα. Κομμάτι της νέας ανάπτυξης του καπιταλισμού, αλλά και ταυτόχρονα της προσπάθειας εύρεσης νέων απαντήσεων στα όρια που το ίδιο το σύστημα έθετε στον εαυτό του, αποτέλεσε το περιβαλλοντικό και το άμεσα συνδεδεμένο ενεργειακό ζήτημα. Με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια: Και μπορεί το σύστημα να διαχειριστεί την καταστροφή που έχει προκαλέσει -αλλά και να «αθωωθεί» για αυτήν- και ταυτόχρονα μπορεί να δημιουργήσει νέα πεδία κερδοφορίας, στην μεγάλη «πράσινη οικονομία». Περισσότερα

Κρίσεις , “Φούσκες”, Καπιταλισμός

Σχολιάστε

Του Ανδρέα Βελισσάριου

Φέτος συμπληρώνονται 10 χρόνια όπου η παγκόσμια κοινότητα ήρθε αντιμέτωπη για πρώτη φορά με την πιο άγρια και καταστροφικότερη χρηματοπιστωτική-καπιταλιστική κρίση, μετά το Κραχ του 1929.

Η κρίση στα αμερικανικά στεγαστικά δάνεια, το “δέσιμο” νομισμάτων με το πανίσχυρο δολάριο αλλά και η κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας  Lehman Brothers κυρίως από τοξικά ομόλογα και απόκρυψη οικονομικών στοιχείων σε ισολογισμούς ήταν η αρχή ενός ντόμινο πολιτικών και οικονομικών δραματικών εξελίξεων. Οι ερευνητές είχαν επιστήσει την προσοχή  τους στους κινδύνους που προέρχονταν από τη συνύπαρξη της υπερβολικής ρευστότητας, των διαδικασιών παροχής ενυπόθηκων χρηματοδοτήσεων και των παρακινδυνευμένων χρηματοοικονομικών καινοτομιών. Περισσότερα

Η δικτατορία επί του προλεταριάτου

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Ο Κέινς, ο μεγάλος αυτός οικονομολόγος του εναλλακτικού καπιταλισμού, και σήμερα κόκκινο πανί για τους συναδέλφους του του αρπακτικού καπιταλισμού, υποστήριζε: Η μεγάλη δυσκολία δεν βρίσκεται στο γεγονός πως ο κόσμος δεν μπορεί να αποδεχθεί τις νέες ιδέες, έγκειται στη σκληρή πραγματικότητα, που δεν τον αφήνει να απαλλαγεί από τις παλιές.

Αυτό είναι μεγάλη αλήθεια. Οταν ο κόσμος αποκτήσει μια πίστη, όποια και να είναι αυτή, όσο παράλογη και να είναι, και ενίοτε επικίνδυνη, δεν αφήνει καμία πραγματικότητα να τον διαψεύσει.

Αντίθετα, θεωρεί λάθος την πραγματικότητα που δεν επιβεβαιώνει τη δική του αλήθεια. Είναι να μην πέσεις σε τέτοιους ανθρώπους. Θα σε βγάλουν βλάκα και θα σου χαλάσουν την ημέρα. Αλλά πώς θα τους αποφύγεις, όταν η τεράστια πλειονότητα αυτού του λαού έχει εδραιωμένες πεποιθήσεις που συχνά αγγίζουν τα όρια της ηλιθιότητας, την απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία φασιστικού κινήματος; Περισσότερα

Έχει ηθική ο καπιταλισμός;

Σχολιάστε

https://i2.wp.com/www.artinews.gr/assets/images/various/anarxiko.jpg

Του Γιώργου Παπασωτηρίου

Και πάλι ο λόγος για την συνάφεια του νόμιμου και της ηθικής. Κάποτε, όχι πολλά χρόνια πριν, όταν κάποιοι μιλούσαν για «ηθική»(υπόθεση Βουλγαράκη), οι άλλοι τους κατηγορούσαν για «ηθικολογία» που δεν έχει σχέση με την «πολιτική» και την «οικονομία». Κι όμως κάποτε, ακόμα και ο καπιταλισμός είχε «ηθική», δηλαδή όρια. Ο επινοητής της «αόρατης χείρας» της αγοράς, ο Άνταμ Σμιθ δεν ήταν παρά καθηγητής της Ηθικής Φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Τι συνέβη, άραγε, και αποσυνδέθηκε πλήρως η οικονομία από την «ηθική» παράδοσή της; Περισσότερα

Πλουτίζουν «ελέγχοντας» τις ζωές μας…

Σχολιάστε

Αν ήξερες ότι υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν τους έχεις δει ποτέ, που δεν έχουν καμία σχέση με τη ζωή σου, αλλά αυτοί ξέρουν τα πάντα για σένα, τα συναισθήματά σου, τα ενδιαφέροντά σου, τους έρωτες, τα μίση και τα πάθη σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου, τις πολιτικές σου πεποιθήσεις, τις συνήθειές σου, σελίδες στο διαδίκτυο που επισκέπτεσαι, τι ψάχνεις, σχόλια που κάνεις, τι μουσική ακούς, τι ταινίες και σειρές βλέπεις, πού διασκεδάζεις, τι αγοράζεις, τι τρως, κυριολεκτικά τα πάντα, πώς θα αισθανόσουν; Σίγουρα θα ένιωθες μια ταραχή, ίσως ταυτόχρονα και μια δυσπιστία, πως μάλλον στα λεγόμενά μας υπάρχει μια δόση υπερβολής… Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν καθημερινά στη ζωή μας, που «ελέγχουν» τις κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές, προσωπικές, καταναλωτικές μας συνήθειες, τις ειδήσεις και τις διαφημίσεις που βλέπουμε κ.ά. Είναι οι ιδιοκτήτες των γιγαντιαίων μονοπωλιακών ομίλων του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που τα κέρδη τους δεν μπορεί να τα διανοηθεί ανθρώπου νους…

Αμύθητα κέρδη γι’ αυτούς…

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι κατέχουν τις εταιρείες – κολοσσούς («Google», «Facebook», «Apple», «Amazon» κ.ά.) που συγκαταλέγονται στις πιο επικερδείς παγκοσμίως; Πώς έγιναν από τους πιο πλούσιους ανθρώπους στον κόσμο; Είχαν απλώς μια «καλή ιδέα», που τους γιγάντωσε και τους έφερε στη σημερινή κατάσταση; Περισσότερα

Ανησυχίες των αγορών

Σχολιάστε

Από τις αρχές Φεβρουαρίου επικρατεί μια ανακατωσούρα κι ένας εκνευρισμός στις χρηματαγορές ανά την υφήλιο. Η δυσάρεστη αυτή κατάσταση αποτυπώνεται στους χρηματιστηριακούς δείκτες, οι οποίοι δείχνουν πτωτικές τάσεις, ενίοτε δε τόσο έντονες ώστε κάποιοι να κάνουν λόγο ακόμη και για διαφαινόμενο κραχ. Φυσικά, παντού γίνονται προσπάθειες να σβήσει η φωτιά πριν θεριέψουν οι φλόγες αλλά οι εύφλεκτες πρώτες ύλες είναι πολλές. Ενδεικτικά:

(α) Στην Ιταλία έχει φουντώσει η παροχολογία εν όψει των εκλογών τής Κυριακής που έρχεται. Όλα τα κόμματα τάζουν λαγούς με πετραχήλια στους ψηφοφόρους, προκειμένου να τους προσελκύσουν. Βέβαια, κανείς σοβαρός αναλυτής δεν πιστεύει ότι υπάρχει περίπτωση να υλοποιηθούν όλα αυτά, όμως επίσης κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πόσα και ποια θα υλοποιηθούν. Το μόνο που όλοι γνωρίζουν καλά είναι ότι η χώρα βαδίζει στην κόψη τού ξυραφιού και ο παραμικρός δημοσιονομικός εκτροχιασμός απειλεί να την βουλιάξει. Περισσότερα

Όταν το χρηματιστήριο πέφτει επειδή μειώνεται η ανεργία

Σχολιάστε

https://www.thepressproject.gr/photos/dow1519408851.jpg

των Kate Aronoff και Ryan Grim στο The Intercept

Ο Karl Marx συνήθιζε να λέει ότι οι άνεργοι αποτελούν τον εφεδρικό στρατό του καπιταλισμού. Παρόλο που δεν εφηύρε τον όρο του εφεδρικού στρατού, εννοούσε πως ο καπιταλισμός αντλεί τη δύναμή του από αυτόν το στρατό, αφού είναι έτοιμος να δώσει τη δουλειά σε έναν άλλον εργάτη, αν του συγκεκριμένου δεν του αρέσουν οι όροι. Αν τα ποσοστά της ανεργίας είναι αρκετά υψηλά, τα αφεντικά μπορούν να πληρώνουν χαμηλότερους μισθούς και να φέρονται στους υπαλλήλους τους άσχημα. Αν κάποιος από αυτούς παραιτηθεί, θα υπάρχουν πολλοί άλλοι διαθέσιμοι. Αλλά αν ο εφεδρικός στρατός μειωθεί – αν η οικονομία έχει υψηλά ποσοστά απασχόλησης, και όλοι όσοι θα ήθελαν δουλειά, έχουν – τότε τα αφεντικά δεν μπορούν να αντιμετωπίζουν τους εργάτες ως αναλώσιμους και δεν είναι σε θέση να ενδίδουν στο ρατσισμό και τον σεξισμό με τον ίδιο τρόπο.

Ένα αφεντικό που φέρεται άσχημα στις γυναίκες ή στους ξένους ή αρνείται να τους προσλάβει, βρίσκεται σε εξαιρετικά μειονεκτική θέση, αν δεν υπάρχει εφεδρεία ανέργων.

Θυμηθείτε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η ανεργία εξανεμίστηκε για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του πολέμου. Η Rosie the Riveter δεν βρήκε τη δουλειά της ως αποτέλεσμα ενός κοινωνικού κινήματος που εκπροσωπούσε την ισότητα των φύλων στον εργασιακό χώρο. Τη βρήκε γιατί τα εργοστάσια χρειάζονταν χέρια και είχαν μικρότερα περιθώρια να ενδώσουν στον σεξισμό τους. Η πλήρης απασχόληση αφαιρεί την εξουσία από τα χέρια των αφεντικών που τη χρησιμοποιούν για να κάνουν διακρίσεις και τη δίνει στους εργάτες για να έχουν αιτήματα – και εφόσον τα αιτήματά τους αυτά δεν ικανοποιηθούν έχουν την ελευθερία να δουλέψουν κάπου αλλού. Περισσότερα

Zygmunt_Bauman : Σπαταλημένες ζωές :Οι απόβλητοι της νεωτερικότητας

Σχολιάστε

Του Παναγιώτη Χαλκιά

Ο Ζygmunt Bauman είναι γνωστός, δεν χρειάζεται συστάσεις. Το συγκεκριμένο έργο του αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οπλοστάσια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους κοινωνικούς επιστήμονες εναντίον των καταναγκασμών που προσπαθεί να επιβάλλει η καθεστηκυία πολιτική τάξη πραγμάτων. Εντούτοις, το παρόν έργο δεν αποτελεί απλώς μια δριμύ κριτική εναντίον του καπιταλιστικού νεοφιλελεύθερου μοντέλου, ούτε και κάποιου είδους λυρικού νοσταλγικού μονολόγου για τα δεινά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Αντιθέτως οι «Σπαταλημένες Ζωές» είναι μια ιστορία της νεοτερικότητας, μια από τις πολλές που θα μπορούσε κανείς να γράψει Περισσότερα

Older Entries