Αρχική

Κρίσεις , “Φούσκες”, Καπιταλισμός

Σχολιάστε

Του Ανδρέα Βελισσάριου

Φέτος συμπληρώνονται 10 χρόνια όπου η παγκόσμια κοινότητα ήρθε αντιμέτωπη για πρώτη φορά με την πιο άγρια και καταστροφικότερη χρηματοπιστωτική-καπιταλιστική κρίση, μετά το Κραχ του 1929.

Η κρίση στα αμερικανικά στεγαστικά δάνεια, το “δέσιμο” νομισμάτων με το πανίσχυρο δολάριο αλλά και η κατάρρευση της επενδυτικής τράπεζας  Lehman Brothers κυρίως από τοξικά ομόλογα και απόκρυψη οικονομικών στοιχείων σε ισολογισμούς ήταν η αρχή ενός ντόμινο πολιτικών και οικονομικών δραματικών εξελίξεων. Οι ερευνητές είχαν επιστήσει την προσοχή  τους στους κινδύνους που προέρχονταν από τη συνύπαρξη της υπερβολικής ρευστότητας, των διαδικασιών παροχής ενυπόθηκων χρηματοδοτήσεων και των παρακινδυνευμένων χρηματοοικονομικών καινοτομιών. Περισσότερα

Advertisements

Η δικτατορία επί του προλεταριάτου

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Ο Κέινς, ο μεγάλος αυτός οικονομολόγος του εναλλακτικού καπιταλισμού, και σήμερα κόκκινο πανί για τους συναδέλφους του του αρπακτικού καπιταλισμού, υποστήριζε: Η μεγάλη δυσκολία δεν βρίσκεται στο γεγονός πως ο κόσμος δεν μπορεί να αποδεχθεί τις νέες ιδέες, έγκειται στη σκληρή πραγματικότητα, που δεν τον αφήνει να απαλλαγεί από τις παλιές.

Αυτό είναι μεγάλη αλήθεια. Οταν ο κόσμος αποκτήσει μια πίστη, όποια και να είναι αυτή, όσο παράλογη και να είναι, και ενίοτε επικίνδυνη, δεν αφήνει καμία πραγματικότητα να τον διαψεύσει.

Αντίθετα, θεωρεί λάθος την πραγματικότητα που δεν επιβεβαιώνει τη δική του αλήθεια. Είναι να μην πέσεις σε τέτοιους ανθρώπους. Θα σε βγάλουν βλάκα και θα σου χαλάσουν την ημέρα. Αλλά πώς θα τους αποφύγεις, όταν η τεράστια πλειονότητα αυτού του λαού έχει εδραιωμένες πεποιθήσεις που συχνά αγγίζουν τα όρια της ηλιθιότητας, την απαραίτητη προϋπόθεση για τη δημιουργία φασιστικού κινήματος; Περισσότερα

Έχει ηθική ο καπιταλισμός;

Σχολιάστε

https://i2.wp.com/www.artinews.gr/assets/images/various/anarxiko.jpg

Του Γιώργου Παπασωτηρίου

Και πάλι ο λόγος για την συνάφεια του νόμιμου και της ηθικής. Κάποτε, όχι πολλά χρόνια πριν, όταν κάποιοι μιλούσαν για «ηθική»(υπόθεση Βουλγαράκη), οι άλλοι τους κατηγορούσαν για «ηθικολογία» που δεν έχει σχέση με την «πολιτική» και την «οικονομία». Κι όμως κάποτε, ακόμα και ο καπιταλισμός είχε «ηθική», δηλαδή όρια. Ο επινοητής της «αόρατης χείρας» της αγοράς, ο Άνταμ Σμιθ δεν ήταν παρά καθηγητής της Ηθικής Φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο της Γλασκόβης. Τι συνέβη, άραγε, και αποσυνδέθηκε πλήρως η οικονομία από την «ηθική» παράδοσή της; Περισσότερα

Πλουτίζουν «ελέγχοντας» τις ζωές μας…

Σχολιάστε

Αν ήξερες ότι υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που δεν τους έχεις δει ποτέ, που δεν έχουν καμία σχέση με τη ζωή σου, αλλά αυτοί ξέρουν τα πάντα για σένα, τα συναισθήματά σου, τα ενδιαφέροντά σου, τους έρωτες, τα μίση και τα πάθη σου, την οικογένειά σου και τους φίλους σου, τις πολιτικές σου πεποιθήσεις, τις συνήθειές σου, σελίδες στο διαδίκτυο που επισκέπτεσαι, τι ψάχνεις, σχόλια που κάνεις, τι μουσική ακούς, τι ταινίες και σειρές βλέπεις, πού διασκεδάζεις, τι αγοράζεις, τι τρως, κυριολεκτικά τα πάντα, πώς θα αισθανόσουν; Σίγουρα θα ένιωθες μια ταραχή, ίσως ταυτόχρονα και μια δυσπιστία, πως μάλλον στα λεγόμενά μας υπάρχει μια δόση υπερβολής… Κι όμως, υπάρχουν άνθρωποι που μπαίνουν καθημερινά στη ζωή μας, που «ελέγχουν» τις κοινωνικές, πολιτικές, ιδεολογικές, προσωπικές, καταναλωτικές μας συνήθειες, τις ειδήσεις και τις διαφημίσεις που βλέπουμε κ.ά. Είναι οι ιδιοκτήτες των γιγαντιαίων μονοπωλιακών ομίλων του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, που τα κέρδη τους δεν μπορεί να τα διανοηθεί ανθρώπου νους…

Αμύθητα κέρδη γι’ αυτούς…

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι άνθρωποι, οι οποίοι κατέχουν τις εταιρείες – κολοσσούς («Google», «Facebook», «Apple», «Amazon» κ.ά.) που συγκαταλέγονται στις πιο επικερδείς παγκοσμίως; Πώς έγιναν από τους πιο πλούσιους ανθρώπους στον κόσμο; Είχαν απλώς μια «καλή ιδέα», που τους γιγάντωσε και τους έφερε στη σημερινή κατάσταση; Περισσότερα

Ανησυχίες των αγορών

Σχολιάστε

Από τις αρχές Φεβρουαρίου επικρατεί μια ανακατωσούρα κι ένας εκνευρισμός στις χρηματαγορές ανά την υφήλιο. Η δυσάρεστη αυτή κατάσταση αποτυπώνεται στους χρηματιστηριακούς δείκτες, οι οποίοι δείχνουν πτωτικές τάσεις, ενίοτε δε τόσο έντονες ώστε κάποιοι να κάνουν λόγο ακόμη και για διαφαινόμενο κραχ. Φυσικά, παντού γίνονται προσπάθειες να σβήσει η φωτιά πριν θεριέψουν οι φλόγες αλλά οι εύφλεκτες πρώτες ύλες είναι πολλές. Ενδεικτικά:

(α) Στην Ιταλία έχει φουντώσει η παροχολογία εν όψει των εκλογών τής Κυριακής που έρχεται. Όλα τα κόμματα τάζουν λαγούς με πετραχήλια στους ψηφοφόρους, προκειμένου να τους προσελκύσουν. Βέβαια, κανείς σοβαρός αναλυτής δεν πιστεύει ότι υπάρχει περίπτωση να υλοποιηθούν όλα αυτά, όμως επίσης κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει πόσα και ποια θα υλοποιηθούν. Το μόνο που όλοι γνωρίζουν καλά είναι ότι η χώρα βαδίζει στην κόψη τού ξυραφιού και ο παραμικρός δημοσιονομικός εκτροχιασμός απειλεί να την βουλιάξει. Περισσότερα

Όταν το χρηματιστήριο πέφτει επειδή μειώνεται η ανεργία

Σχολιάστε

https://www.thepressproject.gr/photos/dow1519408851.jpg

των Kate Aronoff και Ryan Grim στο The Intercept

Ο Karl Marx συνήθιζε να λέει ότι οι άνεργοι αποτελούν τον εφεδρικό στρατό του καπιταλισμού. Παρόλο που δεν εφηύρε τον όρο του εφεδρικού στρατού, εννοούσε πως ο καπιταλισμός αντλεί τη δύναμή του από αυτόν το στρατό, αφού είναι έτοιμος να δώσει τη δουλειά σε έναν άλλον εργάτη, αν του συγκεκριμένου δεν του αρέσουν οι όροι. Αν τα ποσοστά της ανεργίας είναι αρκετά υψηλά, τα αφεντικά μπορούν να πληρώνουν χαμηλότερους μισθούς και να φέρονται στους υπαλλήλους τους άσχημα. Αν κάποιος από αυτούς παραιτηθεί, θα υπάρχουν πολλοί άλλοι διαθέσιμοι. Αλλά αν ο εφεδρικός στρατός μειωθεί – αν η οικονομία έχει υψηλά ποσοστά απασχόλησης, και όλοι όσοι θα ήθελαν δουλειά, έχουν – τότε τα αφεντικά δεν μπορούν να αντιμετωπίζουν τους εργάτες ως αναλώσιμους και δεν είναι σε θέση να ενδίδουν στο ρατσισμό και τον σεξισμό με τον ίδιο τρόπο.

Ένα αφεντικό που φέρεται άσχημα στις γυναίκες ή στους ξένους ή αρνείται να τους προσλάβει, βρίσκεται σε εξαιρετικά μειονεκτική θέση, αν δεν υπάρχει εφεδρεία ανέργων.

Θυμηθείτε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η ανεργία εξανεμίστηκε για να εξυπηρετήσει τις ανάγκες του πολέμου. Η Rosie the Riveter δεν βρήκε τη δουλειά της ως αποτέλεσμα ενός κοινωνικού κινήματος που εκπροσωπούσε την ισότητα των φύλων στον εργασιακό χώρο. Τη βρήκε γιατί τα εργοστάσια χρειάζονταν χέρια και είχαν μικρότερα περιθώρια να ενδώσουν στον σεξισμό τους. Η πλήρης απασχόληση αφαιρεί την εξουσία από τα χέρια των αφεντικών που τη χρησιμοποιούν για να κάνουν διακρίσεις και τη δίνει στους εργάτες για να έχουν αιτήματα – και εφόσον τα αιτήματά τους αυτά δεν ικανοποιηθούν έχουν την ελευθερία να δουλέψουν κάπου αλλού. Περισσότερα

Zygmunt_Bauman : Σπαταλημένες ζωές :Οι απόβλητοι της νεωτερικότητας

Σχολιάστε

Του Παναγιώτη Χαλκιά

Ο Ζygmunt Bauman είναι γνωστός, δεν χρειάζεται συστάσεις. Το συγκεκριμένο έργο του αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οπλοστάσια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους κοινωνικούς επιστήμονες εναντίον των καταναγκασμών που προσπαθεί να επιβάλλει η καθεστηκυία πολιτική τάξη πραγμάτων. Εντούτοις, το παρόν έργο δεν αποτελεί απλώς μια δριμύ κριτική εναντίον του καπιταλιστικού νεοφιλελεύθερου μοντέλου, ούτε και κάποιου είδους λυρικού νοσταλγικού μονολόγου για τα δεινά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Αντιθέτως οι «Σπαταλημένες Ζωές» είναι μια ιστορία της νεοτερικότητας, μια από τις πολλές που θα μπορούσε κανείς να γράψει Περισσότερα

Παλιοί και νέοι Ηγεμόνες

Σχολιάστε

Tου Κώστα Λουλουδάκη

Ο λεγόμενος «Μεγάλος πόλεμος», αλλά κυρίως ο Δεύτερος Παγκόσμιος πόλεμος, ήταν το σημαντικό σημείο καμπής για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωφελήθηκαν τα μέγιστα από τους δυο πολέμους, καθώς έφτασαν να ελέγχουν αφενός στρατιωτικά και τις δυο πλευρές των ωκεανών, αφετέρου τα ευρωπαϊκά κράτη, δηλαδή, τους αποικιοκρατικούς και βιομηχανικούς ανταγωνιστές τους. Οι ευρωπαϊκές χώρες είτε είχαν ολοκληρωτικά καταστραφεί, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, και η Ιταλία ή είχαν εξασθενήσει και βρίσκονταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης όπως η Βρετανία. Στην ουσία, οι ΗΠΑ απέμειναν η μόνη μεγάλη βιομηχανική δύναμη έχοντας στην κατοχή τους πάνω από το 50% των παγκόσμιων πόρων.

Τότε ήταν που οι ΗΠΑ αυτοανακηρύχθηκαν παγκόσμιος χωροφύλακας και  πλανητικός ηγεμόνας και αποφάσισαν πόση «ελευθερία» (τυποποιημένη υποκρισία)  δικαιούνταν οι λαοί της πλάσης. Ακόμα και η ίδρυση του ΝΑΤΟ και λίγο αργότερα της ΕΟΚ, μπορεί να είχε ως κίνητρο την ανάσχεση του κομμουνισμού, όμως κατά ένα μεγάλο μέρος αποσκοπούσε, ώστε η δυτική Ευρώπη και η Βρετανία  να βρίσκονται σε μια τροχιά υπακοής στον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με τον Αμερικανό ιστορικό Melvyn Leffler: «Ούτε μια ενοποιημένη Ευρώπη, ούτε μια ενωμένη Γερμανία, ούτε μια ανεξάρτητη Ιαπωνία πρέπει να επιτραπεί να αναδυθεί ως μια τρίτη δύναμη ή ως ένα ουδέτερο μπλοκ». (Νόαμ Τσόμσκυ: Έτος 501 Εκδόσεις Τόπος) Περισσότερα

Ο καπιταλισμός σορτάρει τους φόβους του

Σχολιάστε

του Άρη Χατζηστεφάνου

Σύμφωνα με ένα ανέκδοτο που κυκλοφορεί τα τελευταία 24ωρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η πτώση του καπιταλισμού θα ονομαστεί «διόρθωση» — η λέξη που χρησιμοποίησαν υπουργοί Οικονομικών και κεντρικοί τραπεζίτες για να περιγράψουν τη… σφαγή της περασμένης εβδομάδας στις διεθνείς χρηματαγορές. Οι αμερικανικοί δείκτες βρέθηκαν στα χειρότερα επίπεδα από την παρολίγον ολοκληρωτική κατάρρευση του 2008. Ακόμη όμως και κατά διαστήματα σπασμωδικές ανοδικές τάσεις, που μετρίαζαν τη συνολική πτώση, θύμιζαν κινήσεις ενός ανθρώπου που πνίγεται.

Αφορμή αποτέλεσε η ανακοίνωση μιας μικρής αύξησης των μισθών στις ΗΠΑ, της τάξης του 2,9%, σε συνδυασμό με την ανοδική τάση στο επιτόκιο του δεκαετούς αμερικανικού ομολόγου. Το μήνυμα που έστειλαν οι δυο αυτές κινήσεις ήταν ότι η εποχή του εξαιρετικά φθηνού χρήματος, το οποίο δημιουργούσαν οι κεντρικές τράπεζες σε όλο τον κόσμο, ίσως φθάνει στο τέλος της. Οι ίδιοι φόβοι επικράτησαν και στην Ευρώπη, όπου η πτώση για εννέα συνεχόμενες ημέρες, στους βασικότερους χρηματιστηριακούς δείκτες δεν ήταν απλώς αντανάκλαση της αναταραχής στις ΗΠΑ αλλά ένδειξη μιας βαθύτερης ανησυχίας. Είναι ενδεικτικό ότι ο πανευρωπαϊκός δείκτης FTSEurofirst 300 –που αντιπροσωπεύει τις 300 μεγαλύτερες επιχειρήσεις της Ευρώπης– σημείωσε τις μεγαλύτερες απώλειες από την έναρξη της κρίσης της ευρωζώνης. Περισσότερα

Το πεπρωμένο του μυθικού Μακόντο…

Σχολιάστε

Του Κώστα Λουλουδάκη

Τον 20ο αιώνα, με την επέκταση των ιμπεριαλιστικών κατακτήσεων των ΗΠΑ ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική, υιοθετηθήκαν διάφορα ιδεολογήματα για να δικαιολογήσουν αυτήν την επέκταση: το ηθικό δικαίωμα της «ανώτερης λευκής ράτσας», το προνόμιο της «προάσπισης της τάξης και της σταθερότητας», για να στηριχτούν οι τραπεζίτες, τα πετρελαϊκά μονοπώλια και οι εταιρείες εμπορίας μπανάνας, και αργότερα η πρόφαση της «κομμουνιστικής απειλής». Μετά το τέλος του «ψυχρού πολέμου», η Ουάσιγκτον, για να δικαιολογεί τις επεμβάσεις της για τον έλεγχο και την διαμόρφωση κυβερνήσεων και πολιτικών στην Λατινική Αμερική, ανακάλυψε τη μάστιγα των ναρκωτικών «που απειλεί την εσωτερική ασφάλεια των ΗΠΑ», και γι’ αυτό επέβαλε την δική της λύση: τον «πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών», έξω όμως από τα σύνορα της. Έτσι, λοιπόν, ένα παγκόσμιο κοινωνικό πρόβλημα με σχεδόν 200 εκατομμύρια καταναλωτές και με εκτιμώμενο ετήσιο τζίρο 320 δισ. δολ.,  μετατράπηκε σε «πρόβλημα ασφαλείας» για τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, μόνο το 1,5% των κερδών από την πώληση της κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες έφτανε στους αγρότες, παραγωγούς κόκας, ενώ τα δίκτυα που οργάνωναν τη διακίνηση στο αμερικανικό έδαφος καρπώνονταν το 70%.(Διάβασε: Office des Nations unies contre la drogue et le crime: Rapport mondial sur les drogues 2010 https://www.unodc.org/documents/wdr/WDR_2010/WDR2010-PR-French.pdf) Περισσότερα

«Ο καπιταλισμός έχει την τάση να ελέγχει τη δημοκρατία»

Σχολιάστε

Συνέντευξη στον Τάσο Τσακίρογλου

Ο Τέιλορ επισημαίνει τους κινδύνους αποσύνθεσης της δημοκρατίας στον σύγχρονο κόσμο και εντοπίζει τους κινδύνους για τον πλανήτη εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής, παρότι δηλώνει αισιόδοξος ότι, εν όψει των τρομακτικών εναλλακτικών, θα βρεθούν λύσεις με διεθνή συνεργασία. Μιλά παράλληλα για την ταυτότητα, τον «Αλλο» και την ελπίδα.

• Πολλοί υποστηρίζουν ότι η σχέση μεταξύ καπιταλισμού και δημοκρατίας ήταν ένας γάμος συμφέροντος και ότι σήμερα πλέον βαδίζουν ταχύτατα προς ένα διαζύγιο. Ποια είναι η δική σας γνώμη;

Νομίζω ότι είναι αδύνατο, αλλά και μη επιθυμητό, να απαλλαγούμε από αυτά τα δύο. Αδύνατο όσον αφορά τον καπιταλισμό και μη επιθυμητό όσον αφορά τη δημοκρατία. Υπάρχουν βέβαια τρομερές εν δυνάμει συγκρούσεις.

Ο καπιταλισμός έχει την τάση να τα ελέγχει όλα, μεταξύ των οποίων και η δημοκρατία, κάτι που συμβαίνει και σήμερα, καθώς όλες οι πολιτικές υπαγορεύονται από τον νεοφιλελευθερισμό. Ετσι, όπως συνέβαινε πάντα στην ιστορία, υπάρχουν διλήμματα και διαφορετικές προϋποθέσεις, προκειμένου να κάνουμε κάτι. Πρέπει να αναστοχαστούμε για να αποφασίσουμε. Περισσότερα

Ο καπιταλισμός και ο φασισμός συντηρείται από την ανοχή και την παθητικότητα

Σχολιάστε

Της Παναγιώτας Μαυρομήτρου

«26 Ιανουαρίου 1945: Ο κόσμος μας ήταν ένας κόσμος νεκρών και φαντασμάτων. Το τελευταίο ίχνος πολιτισμού έσβησε μέσα μας και γύρω μας. Το έργο της αποκτήνωσης που άρχισαν οι θριαμβευτές Γερμανοί, το ολοκλήρωσαν οι ηττημένοι Γερμανοί.»
«Ο φασισμός ήταν ακόμα παρών, αλλά κρυμμένος μέσα στο κουκούλι του. Προετοίμαζε την αλλαγή του για να εμφανιστεί ξανά με καινούργιο πρόσωπο, μη αναγνωρίσιμο, πιο αξιοσέβαστο, προσαρμοσμένος στις καινούργιες συνθήκες ενός κόσμου ο οποίος έβγαινε από την καταστροφή που ο ίδιος ο φασισμός είχε προκαλέσει.» Περισσότερα

Τους χάρισαν τον καπιταλισμό και τον κοίταζαν στα δόντια…

Σχολιάστε

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Δεν μπορεί να είναι τυχαίο ότι ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ίσια και κατάλευκα δόντια, έγραφαν πριν από ενάμιση χρόνο οι Φαϊνάνσιαλ Τάιμς, ενώ ταυτόχρονα συμβούλευαν τον Τζέρεμι Κόρμπιν να κάνει μια ελαφρά… λεύκανση. Για τους αγγλοσάξονες συντάκτες της εφημερίδας, τα λαμπερά δόντια αποτελούσαν ένα σημάδι κύρους και ευμάρειας που κάθε ηγέτης και επιχειρηματίας πρέπει να διαθέτει.

Τι γίνεται όμως αν κάποιος κοιτάξει στα δόντια (κυριολεκτικά) τους ανθρώπους που ζουν στις μητροπόλεις του σύγχρονου καπιταλισμού; Πρόσφατες έρευνες στις ΗΠΑ απέδειξαν ότι τα χαλασμένα δόντια αποτελούν την βασικότερη μακροχρόνια ασθένεια στη χώρα, καθώς τουλάχιστον 100 εκατομμύρια πολίτες δεν έχουν πρόσβαση σε κανενός είδους ιδιωτικό ή δημόσιο πρόγραμμα οδοντιατρικής περίθαλψης. Η τραγική κατάσταση που βιώνουν εκατομμύρια άνθρωποι έφτασε να απασχολήσει και την πρόσφατη περιοδεία εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ για την ακραία φτώχεια στις Ηνωμένες Πολιτείες. Περισσότερα

«Ζούμε πραγματικά σ’ έναν εφιάλτη της οικονομίας-καζίνο»

Σχολιάστε

Κάρι Πολάνιι Λέβιτ

Συνέντευξη στον Τάσο Τσακίρογλου

Η Κάρι Πολάνιι Λέβιτ, στην παράδοση του κοινωνικού κράτους και του ελέγχου της αχαλίνωτης παγκοσμιοποίησης, μιλά για την ευρωζώνη, για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και τον αναπτυσσόμενο εθνικισμό στην Ευρώπη. Θεωρεί ότι ο καπιταλισμός-καζίνο υποθηκεύει το παρόν και το μέλλον των κοινωνιών και ευνοεί τα υψηλά εισοδήματα εις βάρος των φτωχών.

• Οπως έχετε πει, το κράτος πρόνοιας και τα συνδικάτα αναδύθηκαν σαν μιαν αυθόρμητη αντίδραση στο δόγμα laissez faire του 19ου αιώνα. Σήμερα που αυτό το κράτος πρόνοιας έχει σχεδόν αποδομηθεί παντού, ποια είναι η προοπτική για τη μεσαία και την εργατική τάξη;

Φυσικά οι προοπτικές δεν είναι καλές. Τι να πω; Βλέπουμε μια ισχυρή τάση για εκλογή δεξιών κυβερνήσεων στην Ευρώπη. Προ ημερών η Δεξιά στην Αυστρία αποφάσισε να συγκροτήσει κυβέρνηση με τους ακροδεξιούς -μια τέτοια κυβέρνηση σε μια χώρα στην οποία το κράτος πρόνοιας ήταν εξαιρετικά επιτυχημένο και η φτώχεια μειώθηκε σημαντικά. Ισως σε κάποιες από τις διχασμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες το πρόβλημα να είναι πολιτισμικό και όχι οικονομικό. Τώρα πάντως οι προοπτικές δεν είναι καλές. Περισσότερα

Πόσα εκατομμύρια (αληθινούς) σκλάβους δημιουργεί κάθε χρόνο ο καπιταλισμός;

Σχολιάστε

Περίπου 200 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο είναι θύματα σύγχρονης σκλαβιάς ή παιδικής εργασίας, σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας του ΟΗΕ.

Στην έκθεσή της Global Estimates of Child Labour η Οργάνωση υπολογίζει ότι το 2016 περίπου 40,3 εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά ήταν θύματα της σύγχρονης σκλαβιάς, ενώ σχεδόν ένα στα δέκα παιδιά, δηλαδή 151,5 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν θύματα παιδικής εργασίας. Ως «σύγχρονη σκλαβιά» η Οργάνωση ορίζει τις διαφορετικές μορφές καταναγκαστικής εργασίας που απαγορεύονται βάσει των διεθνών προτύπων εργασίας και των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ενώ ως παιδική εργασία δεν υπολογίζει τους ανήλικους που εργάζονται με νόμιμο τρόπο. Περισσότερα

Αριθμοί και αριθμοί

Σχολιάστε

Από αύριο και για το επόμενο δεκαήμερο το ιστολόγιο αναστέλλει την δραστηριότητά του, λόγω σοβαρής υποχρέωσης η οποία συνεπάγεται αφ’ ενός μεν την απουσία μου αφ’ ετέρου δε, όπερ και κυριώτερον, την έλλειψη χρόνου και διάθεσης για ιστολογικές αναρτήσεις.

Φυσικά, αυτό το ολιγοήμερο διάλειμμα μπορεί να δώσει σε κάποιους την ευκαιρία να αναδιφήσουν σε κάποια παλιότερα κείμενα, τα οποία έχουν διαχρονικό ενδιαφέρον. Όμως, για όσους βαρεθούν να ξεφυλλίζουν το ιστολόγιο προς τα πίσω, θα αραδιάσω παρακάτω ορισμένα νούμερα, έτσι, για να τους δώσω τροφή για σκέψη κατά τις ημέρες της απουσίας μου.

(Α) Οι δέκα μεγαλύτερες εταιρείες του πλανήτη είναι οι εξής, κατά σειρά χρηματιστηριακής αξίας (τα ποσά σε δισ. δολλάρια):

1. Apple (873,1) – 2. Alphabet [Google] (715,8) – 3. Microsoft (640,7) – 4. Amazon (531,0) – 5. Facebook (522,9) – 6. Alibaba [η αντίστοιχη κινεζική Amazon] (470,2) – 7. Berkshire Hathaway [ο κολοσσός του Γουώρρεν Μπάφφετ] (461,8) – 8. Johnson & Johnson (374,2) – 9. JPMorgan (355,6) – 10. Exxon Mobil (353,2)

Με άλλα λόγια, η χρηματιστηριακή αξία τής Apple ισούται με το πενταπλάσιο του ΑΕΠ της Ελλάδας ενώ η αξία τής Exxon Mobil μόλις με το διπλάσιο. Περισσότερα

Ποια σχέση έχει ο φασισμός με τον καπιταλισμό;

Σχολιάστε

https://info-war.gr/wp-content/uploads/2017/11/capitalism_graf.jpg

Ο καθηγητής σύγχρονης ιστορίας του ΑΠΘ Γ. Μαργαρίτης αναλύει τα χαρακτηριστικά του φασισμού ως συνέχεια και επιλογή του καπιταλιστικού συστήματος.

Από τη στιγμή της εμφάνισής τους, τα κινήματα του φασισμού και του ναζισμού είχαν ως στόχο την ανάσχεση του κομμουνισμού. Περισσότερα

Ο πλούτος, οι offshore και ο ερπετικός εγκέφαλος

Σχολιάστε

Φορολογικοί παράδεισοι - χρήματα

Του Τάσου Τσακίρογλου

Εκπληξη, αγανάκτηση, οργή! Αυτά τα συναισθήματα κυριαρχούν κάθε φορά που γίνονται αποκαλύψεις για τον κρυμμένο πλούτο των ελίτ. «Πέφτουμε από τα σύννεφα». Απ’ αυτά τα σύννεφα στα οποία τον περισσότερο χρόνο ζούμε, απέχοντας επιδεικτικά από την πολιτική, κοινωνική και οικονομική ζωή. Κάνοντας ότι δεν ξέρουμε πως στη βάση της κυριαρχίας των ελίτ βρισκόταν ανέκαθεν η υποκρισία.

Οι κονκισταδόρες πέρασαν τον «Νέο Κόσμο» από λεπίδι κρατώντας στο άλλο χέρι τον σταυρό και το ευαγγέλιο. Η βαρβαρότητα της πρωταρχικής συσσώρευσης του καπιταλισμού συμβάδισε με τα «χρηστά ήθη» και την αυστηρή ηθική της βικτοριανής εποχής, με σύμβολο τον Ολιβερ Τουίστ. Σήμερα, το 1% του πληθυσμού συγκεντρώνει σχεδόν τον πλούτο που έχει το υπόλοιπο 99%. Περισσότερα

Το DNA των φτωχών και οι δημοκρατίες της Wall Street

Σχολιάστε

του Γελωτοποιού

“Όσοι πλουτίζουν πιθανότατα συγκαταλέγονται στους πλέον έντιμους ανθρώπους της κοινωνίας. Θα σας το πω ξεκάθαρα: Οι 98 στους 100 πλούσιους της Αμερικής είναι έντιμοι.

Γι’ αυτό είναι πλούσιοι. Γι’ αυτό τους εμπιστεύονται χρήματα. Γι’ αυτό δημιουργούν τεράστιες επιχειρήσεις και βρίσκουν πολλούς ανθρώπους πρόθυμους να εργαστούν γι’ αυτούς. Επειδή είναι έντιμοι.

Εκφράζω συμπάθεια για τους φτωχούς, όμως οι φτωχοί που αξίζουν τη συμπάθεια μας είναι ελάχιστοι. Είναι λάθος να συμπονούμε κάποιον που έχει τιμωρήσει ο θεός για τις αμαρτίες του. Ας θυμόμαστε ότι κάθε φτωχός στην Αμερική περιήλθε σ’ αυτή την κατάσταση εξαιτίας των ελαττωμάτων του.”

Αυτό το απόσπασμα ομιλίας θα μπορούσε να θεωρηθεί σύγχρονο, αν δεν περιείχε τη φράση “που έχει τιμωρήσει ο θεός για τις αμαρτίες του”. Ένας νεοφιλελεύθερος δεν θα μιλούσε για τον θεό, αλλά μόνο για την τεμπελιά και την ανικανότητα (και λοιπά ελαττώματα) κάποιων ατόμων -που συνήθως εκμεταλλεύονται το κοινωνικό κράτος και σπαταλάνε τα επιδόματα.

Ίσως κάποιοι να ανέφεραν και το DNA των τεμπέληδων μεσογειακών (σε αντίθεση με τους άρειους βόρειους) ή των κατώτερων μαύρων-λατίνων-ασιατών (σε αντίθεση με τους ανώτερους λευκούς). Περισσότερα

Από την μια… κι από την άλλη

Σχολιάστε

Από την μια, στην Νέα Υόρκη…

Από την μια,

– στις ΗΠΑ, σχεδόν ένας στους πέντε κατοίκους (κάπου 45 εκατομμύρια ψυχές) ζη κάτω από το όριο της φτώχειας,
– στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Unicef για το 2016, περισσότερα από τα μισά παιδιά ζουν σε συνθήκες υλικής αποστέρησης,
– στην Ισπανία, το κράτος ανέλαβε να διασώσει την αμαρτωλή τράπεζα Bankia, φορτώνοντας τις πλάτες των πολιτών με 32 δισεκατομμύρια ευρώ,
– στην Γερμανία, σχεδόν ένας στους τέσσερις εργαζόμενους ζη κάτω από το όριο της φτώχειας, αναλογία πρωτοφανής για ανθρώπους που δεν είναι άνεργοι, γεγονός που πιστοποιεί τον εξευτελισμό τής αμοιβής τής εργασίας,
– στην Μεγάλη Βρεττανία, σχεδόν δυο στους τρεις πολίτες δηλώνουν ότι δυσκολεύονται -λιγώτερο ή περισσότερο- να εξυπηρετήσουν με συνέπεια τις οικογενειακές τους υποχρεώσεις,
– στην Βουλγαρία, το 2012, ο υπουργός οικονομικών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σίμεον Τζάνκοφ παρέδωσε την ηλεκτρική ενέργεια σε ξένους επενδυτές, γεγονός που αύξησε τους λογαριασμούς των νοικοκυριών σε ύψη μεγαλύτερα από την χορηγούμενη βασική σύνταξη,
– περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του πλανήτη, οι οποίοι υποφέρουν από έλλειψη βασικών αγαθών (τροφή, νερό κλπ) ζουν σε περιοχές πλούσιες αλλά ρημαγμένες από την εκμετάλλευση ή τους πολέμους Περισσότερα

Το Τελευταίο Καρφί στο Φέρετρο

Σχολιάστε

του Κώστα Λουλουδάκη

«Ένα πράγμα ωστόσο είναι ξεκάθαρο. Η φύση δεν παράγει από τη μία μεριά κατόχους χρήματος ή εμπορευμάτων και από την άλλη ανθρώπους που κατέχουν μόνο τις εργατικές τους δυνάμεις. […]»

ΚΑΡΟΛΟΣ ΜΑΡΞ

Αποτελεί νομοτέλεια το γεγονός πως το οικονομικό και πολιτικό σύστημα κυριαρχείται από τις κεφαλαιοκρατικές σχέσεις παραγωγής και διανομής πλούτου. Επομένως, οι συνθήκες ζωής που βιώνουν οι εργαζόμενοι εξαρτώνται από τις ανάγκες συσσώρευσης κεφαλαίου και από τις στρατηγικές που εκπονούν οι εκπρόσωποί του. Η κεφαλαιοκρατική ανασυγκρότηση των τελευταίων χρόνων και η υπερσυσσώρευση του κεφαλαίου επέτεινε την πλήρη κυριαρχία των ευέλικτων και χαμηλά αμειβόμενων μορφών εργασίας, εκτίναξε την ανεργία και συνακόλουθα, παρατηρήθηκαν φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού και αδυναμίας αυτοσυντήρησης  μεγάλων κοινωνικών μερίδων.

Ωστόσο, ο οικονομικός φιλελεύθερος ορθολογισμός επέβαλε ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός εργαζομένων να αμείβεται με ποσά κοντά ή και κάτω από τον κατώτατο μισθό και συμπληρωματικά με «διατακτικές γευμάτων». Κουπόνια, δηλαδή, τα οποία μπορεί ο εργάτης να τα ανταλλάξει με εμπόρευμα από σούπερ μάρκετ ή άλλες, συνεργαζόμενες με τον εργοδότη, επιχειρήσεις. Σύμφωνα με την «Καθημερινή»: «[…]άνω των 200.000 εργαζομένων αμείβονται  με κουπόνια, αυτό μεταφράζεται σε ετήσιο τζίρο της τάξεως των 300 εκατομμυρίων, ο οποίος βαίνει αυξανόμενος όσο περισσότερο διευρύνεται η χρήση αυτής της πρακτικής[…]Τουλάχιστον δύο μεγάλες ξένες πολυεθνικές δραστηριοποιούνται στη διαχείριση αυτής της δραστηριότητας στην Ελλάδα (δηλαδή εκδίδουν τα κουπόνια, πραγματοποιούν την εκκαθάριση κ.λπ.)» («Προσλήψεις ναι, αλλά η αμοιβή με… κουπόνια» 02.01.2017). Εκεί φτάσαμε μετά από μια εικοσαετία, σχεδόν, διθυραμβικών αλαλαγμών για την ταχύρρυθμη πορεία της ελληνικής οικονομίας, λόγω ένταξης της χώρας στη ζώνη του ευρώ… Περισσότερα

Εθνική «αποσύνθεση» στο φόντο της καπιταλιστικής κρίσης

Σχολιάστε

του Παναγιώτη Μαυροειδή

Ναι» ή «Όχι» λοιπόν στην ανε­ξαρτησία της Καταλονίας από την Ισπανία; Με το αί­τημα εθνικής αυτοδιάθεσης της Καταλονίας ή με τον επι­θετικό εθνικισμό της Μαδρίτης;

Φαίνεται σαν ειδικό θέμα, καθώς οι Κατα­λανοί αποτελούν ένα αρχαίο έθνος με ξεχω­ριστή κουλτούρα και γλώσσα, ενώ και η δια­μάχη έχει και διαχρονικό χαρακτήρα.

Εντελώς πρόσφατα, όμως, η Μεγάλη Βρετανία, μια ιμπεριαλιστική δύναμη, με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στη ΕΕ, απο­φάσισε με δημοψήφισμα την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ίδια στιγμή η Σκο­τία διεκδικεί την αποχώρηση από τη Βρετα­νία! Ο πλούσιος Ιταλι­κός Βορράς ζητάει αυ­τονομία. Στο Βέλγιο, οι αντιθέσεις Βαλόνων και Φλαμανδών οδη­γούν συχνά σε αδυνα­μία σχηματισμού κυ­βέρνησης. Περισσότερα

Η ανωμαλία της ομαλοποίησης

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Ολοι έχουμε μία και μόνη ζωή. Υπάρχουνε κι άλλοι που πιστεύουν πως αυτή η ζωή είναι προσωρινή και μετά μας περιμένει μια αιώνια. Ακόμα, υπάρχει και η θεωρία της μετεμψύχωσης, που θεωρεί την ψυχή αθάνατη. Απλά το περιτύλιγμά της, δηλαδή το σώμα, χάνεται και αυτή συνεχίζει το ταξίδι της στο διηνεκές. Αυτά είναι μεταφυσικά, βαθιά φιλοσοφικά ζητήματα στα οποία δυστυχώς δεν μπορεί να υπεισέλθει η δημοσιογραφία.

Ο κώδικας της επαγγελματικής δεοντολογίας επιβάλλει στον δημοσιογράφο να τεκμηριώνει τις πηγές του, να τις διασταυρώνει, γιατί αλλιώτικα κινδυνεύει να περάσει από το Πειθαρχικό της ΕΣΗΕΑ, με απρόβλεπτες συνέπειες. (Αυτά στη θεωρία βέβαια, γιατί το Πειθαρχικό είναι πονόψυχο και κάνει τα στραβά μάτια.)

Δυστυχώς δεν διαθέτουμε καμιά τεκμηριωμένη έρευνα για τη μετά θάνατον ζωή, αλλά ούτε και μαρτυρίες. Σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας, δεν έχουμε ούτε μία κατάθεση νεκρού για την εμπειρία του στον άλλο κόσμο. Ετσι, αναγκαστικά θα περιοριστούμε στην παρούσα ζωή, στην οποία όλοι συμμετέχουμε. Και να θέσουμε το ερώτημα: Η ζωή που κάνουμε είναι η ζωή που θέλαμε ή ζούμε σαν να κάνουμε τη ζωή κάποιου άλλου; Με άλλα λόγια, μήπως μας έχει επιβληθεί μια άλλη ζωή που σκοτώνει τη δική μας; Περισσότερα

Οι τσούχτρες του καπιταλισμού

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Ο Κορινθιακός Κόλπος είναι μια μικρογραφία της Μεσογείου. Και οι δύο θάλασσες έχουν μια στενή φυσική είσοδο και μια τεχνητή έξοδο. Κλειστές θάλασσες και οι δύο, άρα εκτεθειμένες στις περιβαλλοντικές καταστροφές. Ο Κορινθιακός Κόλπος διαθέτει σπάνια προστατευόμενα οικοσυστήματα, όπως οι «κήποι» των κοραλλιών, τα υποθαλάσσια λιβάδια της Ποσειδωνίας, που συνθέτουν ένα πανέμορφο τοπίο στον πυθμένα. Εδώ βρίσκουν καταφύγιο τα τέσσερα είδη δελφινιών της Ελλάδος.

Κανονικά αυτή η υπερευαίσθητη θάλασσα θα έπρεπε να προστατεύεται με δρακόντεια μέτρα γιατί μολύνεται εύκολα εξαιτίας της αργής ανανέωσης των υδάτων της. Αλλά το κέρδος δεν έχει οικολογικές ευαισθησίες. Η «Αλουμίνα» εδώ και πενήντα χρόνια απορρίπτει την κόκκινη λάσπη της σ’ αυτή τη «λίμνη» και έχει καλύψει το 12% του πυθμένα του Κόλπου. Περισσότερα

Ένας τρελός κόσμος

Σχολιάστε

του Rod Tweedy

Μετάφραση: Αντώνης Ανδρουλιδάκης

Ο καπιταλισμός και η άνοδος της ψυχικής ασθένειας

Ο Rod Tweedy είναι συγγραφέας και εκδότης των Karnac Books, ένας κορυφαίος ανεξάρτητος εκδότης βιβλίων για την ψυχική υγεία και τη θεραπεία. Η επιμέλεια της συλλογής «Ο Πολιτικός Εαυτός: Η κατανόηση του κοινωνικού πλαισίου για την ψυχική ασθένεια» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Karnac.

Τι θα συνέβαινε, αναρωτιέται ο Rod Tweedy, αν δεν είμαστε εμείς άρρωστοι, αλλά το ίδιο το σύστημα το οποίο βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με αυτό που είμαστε ως κοινωνικά όντα;

Η ψυχική ασθένεια αναγνωρίζεται πλέον ως μία από τις μεγαλύτερες αιτίες ατομικής δυσφορίας και δυστυχίας στις κοινωνίες και τις πόλεις μας, συγκρίσιμη με τη φτώχεια και την ανεργία. Σήμερα, ένας στους τέσσερις ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει διαγνωστεί με ψυχική ασθένεια και τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά σε ετήσια βάση. «Ποια μεγαλύτερη κατηγορία θα μπορούσε να υπάρξει για ένα σύστημα», ρωτά ο George Monbiot, «από μια επιδημία ψυχικής νόσου;» Περισσότερα

Older Entries