Αρχική

Μαρκούζε – Χάιντεγγερ: περί ναζί και προσωπικής ευθύνης (2)

Σχολιάστε

(3) Μαρκούζε προς Χάιντεγγερ – Ουάσιγκτον, 28/8/1947

Αγαπητέ κύριε Χάιντεγγερ,

Επί πολύ καιρό δεν ήξερα αν θα έπρεπε να απαντήσω στην επιστολή σας της 20ης Ιανουαρίου. Έχετε δίκιο: μια συζήτηση με άτομα που δεν έζησαν στη Γερμανία μετά το 1933 είναι προφανώς πολύ δύσκολη. Πιστεύω όμως ότι η αιτία αυτού δεν μπορεί να αναζητηθεί στην έλλειψη εξοικείωσής μας με τη γερμανική κατάσταση κάτω από τον ναζισμό. Γνωρίζαμε πολύ καλά αυτή την κατάσταση – ίσως ακόμα καλύτερα από τους ανθρώπους που ζούσαν στην Γερμανία. Η άμεση επαφή που είχα με πολλούς από αυτούς τους ανθρώπους το 1947 με έπεισε αυτό. Ούτε μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι «κρίνουμε τις απαρχές τού εθνικοσοσιαλιστικού κινήματος από το τέλος του». Γνωρίζαμε, και εγώ ο ίδιος το είδα, ότι η αρχή ήδη περιείχε το τέλος. Η δυσκολία της συζήτησης μοιάζει μάλλον να εξηγείται από το γεγονός ότι οι άνθρωποι στη Γερμανία εκτέθηκαν σε μια ολική διαστρέβλωση όλων των εννοιών και των συναισθημάτων, κάτι που πολλοί πολλοί δέχτηκαν πολύ πρόθυμα. Διαφορετικά, θα ήταν αδύνατο να εξηγήσουμε το γεγονός ότι ένας άνθρωπος σαν εσάς, που ήταν σε θέση να κατανοήσει τη δυτική φιλοσοφία όπως κανένας άλλος, κατάφερε να δει στον ναζισμό «μια ολοκληρωτική πνευματική ανανέωση», μια «μια σωτηρία της δυτικής ύπαρξης από τους κινδύνους του κομμουνισμού» (ο οποίος όμως είναι ο ίδιος βασικό συστατικό αυτής της ύπαρξης!). Αυτό δεν είναι πολιτικό αλλά, αντιθέτως, πνευματικό πρόβλημα – μπαίνω στον πειρασμό να πω: ένα πρόβλημα γνώσης, αλήθειας. Εσείς, ο φιλόσοφος, μπερδέψατε την ανανέωση της δυτικής ύπαρξης με την εξάλειψή της; Αυτή η εξάλειψη δεν ήταν ήδη εμφανής σε κάθε λέξη των «ηγετών» της, σε κάθε χειρονομία και πράξη των Ταγμάτων Εφόδου, πολύ πριν από το 1933; Περισσότερα

Advertisements

Μαρκούζε – Χάιντεγγερ: περί ναζί και προσωπικής ευθύνης (1)

Σχολιάστε

Μεταξύ Αυγούστου 1947 και Μαΐου 1948, δυο από τους γνωστότερους γερμανούς φιλοσόφους τού εικοστού αιώνα, ο Χέρμπερτ Μαρκούζε (Herbert Marcuse, 1898-1979) και ο Μάρτιν Χάιντεγγερ (Martin Heidegger, 1889-1976) είχαν μια μικρή επικοινωνία μέσω αλληλογραφίας. Πρόκειται για δυο επιστολές του πρώτου στον δεύτερο και μια ενδιάμεση απάντηση του Χάιντεγγερ, οι οποίες βρέθηκαν στο αρχείο τού Μαρκούζε μετά τον θάνατό του και δημοσιεύθηκαν το 1989. Ανακάλυψα αυτές τις τρεις επιστολές στον ιστότοπο Marcuse.org και τις μεταφράζω για τους αναγνώστες του ιστολογίου: Περισσότερα

Σαν σήμερα κατέβασαν τη σβάστικα !

Σχολιάστε

Αποτέλεσμα εικόνας για σαντας , γλέζος

Στα τέλη Μαΐου του 1941 είχε συμπληρωθεί ένας μήνας από την παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς, που ολοκλήρωναν τις επιχειρήσεις τους στην Ελλάδα με την κατάληψη της Κρήτης. Ο Μανώλης Γλέζος και ο Λάκης Σάντας ήταν τότε δύο νεαροί φοιτητές. Το παράτολμο σχέδιο για υποστολή της σβάστικας γεννήθηκε στο μυαλό τους στο Ζάππειο, καθώς αντίκριζαν την Ακρόπολη.

Πήγαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη και διάβασαν ό,τι σχετικό με τον Ιερό Βράχο. Στη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια ανακάλυψαν όλες τις σπηλιές και τις τρύπες της Ακρόπολης. Γρήγορα, αντιλήφθηκαν ότι η μόνη διαδρομή που έπρεπε να ακολουθήσουν για να μην γίνουν αντιληπτοί από τους Γερμανούς φρουρούς ήταν μέσω του Πανδρόσειου Άντρου.

Περισσότερα

Η μάχη της Κρήτης

1 σχόλιο

«Χίτλερ να μην το καυχηθείς πως πάτησες την Κρήτη,

ξαρμάτωτη την ήβρηκες και λείπαν τα παιδιά της.

Η 5η Μεραρχία της, το αίμα της καρδιάς της.


Στα ξένα επολεμούσανε πάνω στην Αλβανία,

μα πάλι πολεμήσανε…» (Ριζίτικο)

Λιβάδι σπαρμένο άγουρες μαργαρίτες, λίγο πριν ανοίξουν, σκορπώντας το θάνατο, έμοιαζε ο ουρανός των Χανίων, την αυγή της 20ης Μαΐου του 1941. Χιλιάδες εχθρικά αλεξίπτωτα κατέκλυσαν το αεροδρόμιο του Μάλεμε, κουβαλώντας στις αποσκευές τους το σχέδιο «Ερμής», το οποίο είχε εμπνευστεί λίγες ημέρες νωρίτερα ο στρατηγός KurtStudend. Περισσότερα

Η αναγνώριση της γενοκτονίας των Ποντίων

1 σχόλιο

Του Νίκου Λυγερού

Στην εφήμερη ζωή μας σπάνια ξέρουμε αν ένας αγώνας αξίζει. Παλεύουμε από ανάγκη δίχως να γνωρίζουμε αν υπάρχει ένα αξιολογικό στοιχείο που αποδεικνύει με έναν αντικειμενικό τρόπο την ορθολογία της στάσης μας. Η αναγνώριση της γενοκτονίας ανήκει σε αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις όπου η ανθρωπιά αγγίζει άμεσα την ανθρωπότητα.

 Ο αγώνας αυτός έχει αξία ανεξάρτητα από τους αγωνιστές του. Όταν ένας ολόκληρος λαός έπεσε θύμα της απανθρωπιάς, είναι η ίδια η ανθρωπότητα που πληγώθηκε. Το ίδιο ισχύει και για τη γενοκτονία των Ποντίων. Δεν είναι μόνο ένα τοπικό πρόβλημα που αφορά μια μειονότητα. Ο Πόντος ως ελληνικό στοιχείο και ως ακριτική οντότητα του πολιτισμού μας είναι μια από τις ιδιομορφίες που χαρακτηρίζει την πολλαπλότητά μας. Συνεπώς δεν πρέπει να απομονώσουμε το Ποντιακό ούτε ως ιστορικό γεγονός ούτε ως στρατηγικό στόχο. Αντιθέτως πρέπει να ενσωματώσουμε την τεχνογνωσία που έχουμε στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Περισσότερα

Ο Μάνος Χατζιδάκις κατά του αυριανισμού (3)

Σχολιάστε

Λέγαμε χτες ότι η καταγγελία του Μάνου κατά της «Αυριανής» έγινε το βράδυ της Δευτέρας 7 Σεπτεμβρίου 1987 και ότι η εφημερίδα δεν προλάβαινε να τον «περιποιηθεί» κανονικά στο φύλλο τής Δευτέρας. Την Τρίτη, όμως, η φυλλάδα του Κουρή κυκλοφορεί με το παραπάνω πρωτοσέλιδο

Όταν η «Αυριανή» λέει «όλοι», εννοεί «όλοι οι πασόκοι και οι φίλα προσκείμενοι». Την ίδια μέρα, ο «Ριζοσπάστης» δημοσιεύει δυο σχόλια, τα οποία ποτέ δεν χώνεψε ο Κουρής. Στο ένα, με τίτλο «Κάλυψη στην Αυριανή από την κυβέρνηση», γράφει μεταξύ άλλων: «Την πλήρη κάλυψή της στη φαιά προπαγάνδα της Αυριανής πρόσφερε χτες η κυβέρνηση. Με δήλωση που έκανε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γ. Ρουμπάτης -ύστερα από σχετική απαίτηση των Κουρήδων προς το Καστρί- η κυβέρνηση πήρε υπό την προστασία της την Αυριανή…». Στο δεύτερο, με τίτλο «Ευαισθησία… μονόπλευρη», σημειώνει δηκτικά: «Τη ζήτησαν και την πήραν – με το παραπάνω μάλιστα. Ο λόγος για την αβανταδόρικη κάλυψη που πρόσφερε χτες η κυβέρνηση στην απογευματινή εφημερίδα των Κουρήδων, μετά από απαίτηση των τελευταίων (…) Αλλά αυτή η «ευαισθησία» της κυβέρνησης, που έσπευσε αρωγός των Κουρήδων, προσφέρει καλές υπηρεσίες στη δημοκρατία; Ή αποθρασύνει τη φυλλάδα στο «έργο» της;». Περισσότερα

Ο Μάνος Χατζιδάκις κατά του αυριανισμού (2)

Σχολιάστε

Σεπτέμβρος 1987. Στην πολιτική σκηνή, η οπισθοχώρηση του ΠαΣοΚ έχει αρχίσει και η Νέα Δημοκρατία οργανώνει την αντεπίθεσή της, υπό την ηγεσία τού Κωνσταντίνου Μητσοτάκη και με εφαλτήριο τις αυτοδιοικητικές εκλογές τού 1986, στις οποίες κέρδισε στους τρεις μεγαλύτερους δήμους της χώρας: στην Αθήνα με τον Μιλτιάδη Έβερτ, στην Θεσσαλονίκη με τον Σωτήρη Κούβελα και στον Πειραιά με τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο. Με κεντρικό σχεδιασμό, οι τρεις δήμαρχοι κάνουν συνεννοημένες κινήσεις για να αμφισβητήσουν το κυβερνητικό μονοπώλιο στην ενημέρωση (ελέω κρατικής ΕΡΤ) ιδρύοντας δημοτικούς ραδιοφωνικούς σταθμούς. Οι πιέσεις τους έχουν αποτέλεσμα, αφού στην βουλή ψηφίζεται ο Ν.1730/1987, ο οποίος θεσμοθετεί την μη κρατική ραδιοφωνία. Πρώτος βγαίνει στον αέρα ο Αθήνα 9.84, στις 31 Μαΐου 1987. Στις 26 Ιουνίου έπεται το Κανάλι 1 στον Πειραιά και στις 3 Σεπτεμβρίου ακολούθησε ο FM-100 της Θεσσαλονίκης.

Βράδυ Δευτέρας 7 Σεπτεμβρίου 1987. Ο Δήμος Αθηναίων διοργανώνει στο Καλλιμάρμαρο Στάδιο μεγάλη φιλανθρωπική συναυλία (για τις ανάγκες των παιδιών με μεσογειακή αναιμία), με έργα Σταύρου Ξαρχάκου και Μάνου Χατζιδάκι, τα οποία ερμηνεύει η Νάνα Μούσχουρη. Η συναυλία μεταδίδεται ζωντανά από τον Αθήνα 9.84, ο οποίος λειτουργεί υπό την διεύθυνση του Γιάννη Τζανετάκου. Το στάδιο είναι κατάμεστο, η βραδιά είναι ονειρική και όλα κυλούν ήρεμα, ώσπου σε ένα διάλειμμα παίρνει το μικρόφωνο ο Μάνος και βάζει μπουρλότο: Περισσότερα

Ο Μάνος Χατζιδάκις κατά του αυριανισμού (1)

Σχολιάστε

«Τον θεωρώ τον πιο σημαντικό άνθρωπο που γνώρισα στη ζωή μου, μετά τη μητέρα μου. Ο Γκάτσος μ’ έφτιαξε πνευματικά.» (Μάνος Χατζιδάκις)

Πάμε λίγο πίσω στον χρόνο, κάπου στις αρχές τού 1985. Το ΠαΣοΚ ετοιμάζεται να κερδίσει για δεύτερη φορά τις εκλογές, έχοντας απέναντί του την Νέα Δημοκρατία τού «εφιάλτη» Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Η «Αυριανή», του Γιώργου Κουρή, μεταχειρίζεται όλα τα θεμιτά και αθέμιτα μέσα για να στηρίξει το ΠαΣοΚ. Ανάμεσα στα αθέμιτα είναι και το πρωτοσέλιδο με την -διαπιστωμένα πλαστή- φωτογραφία τού Μητσοτάκη ανάμεσα σε δυο χαμογελαστούς γερμανούς, όπου ο πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας αποκαλείται «ναζί». Αργοτέρα, όταν θα αποκαλυφθεί η πλαστότητα της φωτογραφίας, ο Κουρής θα ισχυριστεί ότι του την είχε δώσει ο Λαλιώτης. Τέλος πάντων…

Εκείνη την εποχή, ο Μάνος Χατζιδάκις σχεδιάζει την κυκλοφορία ενός «περιοδικού τέχνης και πολιτισμού». Έχει βρει εκδότη: την «Γραμμή Α.Ε.» ενός νέου και συμπαθητικού επιχειρηματία, που ακούει στο όνομα Γιώργος Κοσκωτάς. Το μόνο που τον απασχολεί είναι το όνομα του περιοδικού. Ώσπου μια μέρα ανακοινώνει στον επιστήθιο φίλο του Νίκο Γκάτσο:
Περισσότερα

Πίσω από τα δακρυγόνα, ένα μωρό

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Κάποιοι από τους εργοδότες-αναγνώστες μας έπαψαν να είναι χρηματοδότες της εφημερίδας μας, μειώνοντας τον τζίρο μας κατά 1,30 ευρώ -κατά κεφαλήν- ημερησίως.

Σύμφωνα με τη σοφία του λαού μας που αποφαίνεται πως φασούλι το φασούλι γεμίζει το σακούλι, τα λεφτά που χάνονται δεν είναι λίγα. Για ποιον λόγο έπαψαν να επενδύουν σε μας; Αγνωστο.

Δεν έχει γίνει καμία επιστημονική έρευνα για να στηριχθούμε πάνω της. Εχουν γίνει έρευνες για το ποιοι μας διαβάζουν, αλλά όχι γι’ αυτούς που μας εγκατέλειψαν. Από εμπειρικές έρευνες, δικές μου, και κάποιων συναδέλφων, δηλαδή γκάλοπ στις παρέες μας, καταλήξαμε όλοι στο συμπέρασμα πως δεν συμφωνούν με την κυβερνητική πολιτική που υποστηρίζει η «Εφ.Συν.». Και σε αυτό έχουν δίκιο. Περισσότερα

1968: όταν ο Μάης ακύρωσε τις Κάνες

Σχολιάστε

INFOWAR

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Δεν θα έβλεπα ποτέ μια καλή ταινία για πρώτη φορά στην τηλεόραση. 

Ζαν-Λικ Γκοντάρ 

Πριν από μισό αιώνα ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ πρωτοστάτησε στην ακύρωση του Φεστιβάλ των Κανών στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης στους φοιτητές και τους εργάτες του Γαλλικού Μάη. Φέτος, η γαλλική γιορτή του κινηματογράφου απειλήθηκε από τις «αυτοκρατορικές» ορέξεις του Netflix. Και ο Γκοντάρ έκανε… την Κινέζα.

Στάρλετ και ηθοποιοί φλέρταραν ακόμη με τους φακούς των φωτογράφων στο κόκκινο χαλί του Φεστιβάλ των Κανών, όταν ορισμένα από τα ιερά τέρατα του ευρωπαϊκού κινηματογράφου μπήκαν ήσυχα σε μια από τις μικρότερες αίθουσες προβολής.

«Θα σας διαβάσω μια ανακοίνωση που συντάχθηκε χτες το βράδυ», είπε ο Φρανσουά Τριφό στους δημοσιογράφους που είχαν συγκεντρωθεί: Περισσότερα

Δεν ήταν μόνο η Ελλάδα: Αρχαιολόγοι βρίσκουν πρώιμες δημοκρατικές κοινωνίες και στην Αμερική

Σχολιάστε

Μετάφραση για το Νόστιμον Ήμαρ: Afterwords

Ο υποψήφιος για το πολιτικό αξίωμα βρισκόταν σε μια πλατεία, γυμνός, υποβαστάζοντας τον εαυτό του από τις γροθιές και τις κλωτσιές. Οι ιαχές του πλήθους πάλλονταν γύρω του σαν χτύποι καρδιάς. Οι άνθρωποι για τους οποίους είχε διακινδυνεύσει τη ζωή του σε πόλεμο μετά από πόλεμο εξαπέλυαν χτυπήματα και προσβολές από όλες τις κατευθύνσεις. Ο υποψήφιος αναστέναξε βαθιά. Χάρη στην εκπαίδευσή του ως πολεμιστής, ήξερε ότι έπρεπε να παραμείνει ήρεμος για να φτάσει στην επόμενη φάση της υποψηφιότητάς του.

Αυτό το βασανιστήριο, καταγεγραμμένο από έναν Ισπανό ιερέα περί τα 1500, ήταν απλώς η αρχή της μακράς διαδικασίας προσχώρησης στην κυβέρνηση της μεσοαμερικανικής πόλης της Τλαξκάλα, που χτίστηκε γύρω στα 1250 μ.Χ. στους λόφους που περιβάλλουν τη σημερινή πόλη της Τλαξκάλα του Μεξικού. Μετά την ολοκλήρωση της δοκιμασίας, ο υποψήφιος θα μπορούσε να εισέλθει στον ναό που βρισκόταν στην άκρη της πλατείας και να παραμείνει έως και για 2 χρόνια εκεί, ενώ οι ιερείς θα τον μυούσαν στον ηθικό και νομικό κώδικα της Τλαξκάλα. Θα λιμοκτονούσε και θα τον ξυλοκοπούσαν με μαστίγια μόλις έπεφτε να κοιμηθεί. Αυτός έπρεπε επίσης να προκαλέσει κοψίματα στον εαυτό του σε τελετουργίες αιματοχυσίας. Αλλά όταν θα έφευγε από τον ναό, θα ήταν κάτι περισσότερο από πολεμιστής: θα ήταν μέλος της Συγκλήτου της Τλαξκάλα, ένας από τους 100 περίπου άνδρες που λάμβαναν τις σημαντικότερες στρατιωτικές και οικονομικές αποφάσεις της πόλης. Περισσότερα

Η Πρωτομαγιά του Παναγούλη

2 Σχόλια

Το τρακαρισμένο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Αλέκος Παναγούλης στον τόπο όπου έγινε το δυστύχημα

Το τρακαρισμένο αυτοκίνητο που οδηγούσε ο Αλέκος Παναγούλης στον τόπο όπου έγινε το δυστύχημα

Λίγο καιρό μετά το συμβάν, αποκαλύφθηκε ότι κατείχε φακέλους με αδιαμφισβήτητες αποδείξεις εις βάρος πολιτικών που συνεργάστηκαν με τα όργανα ασφαλείας κατά την επταετία

«Μην περπατάς πίσω μου, δεν μπορώ να σε οδηγήσω, μην περπατάς μπροστά μου, δεν μπορώ να σε ακολουθήσω, περπάτα πλάι μου και γίνε φίλος μου», Αλέκος Παναγούλης, 2 Ιουλίου 1939-1 Μαΐου 1976. Ο χαμός του Παναγούλη πάγωσε την Πρωτομαγιά του 1976.

Ο κορυφαίος αγωνιστής κατά της δικτατορίας, ο άντρας με την ασυμβίβαστη προσωπικότητα και το εκρηκτικό ταμπεραμέντο, σκοτώθηκε σε ένα μυστηριώδες τροχαίο στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, προκαλώντας σοκ στην ελληνική κοινωνία, που μόλις είχε βγει από το γύψο της επταετίας και προσδοκούσε από τον Παναγούλη αλήθειες που πιθανόν να την οδηγούσαν σε άλλες επιλογές. Περισσότερα

Λούης Τίκας: Ο Έλληνας που μνημονεύεται καθε Πρωτομαγιά στις ΗΠΑ

1 σχόλιο

tikas_aliveMε αφορμή την Εργατική Πρωτομαγιά, που φέτος λόγω των γνωστών εξελίξεων και παρεμβάσεων με την αφαίρεση δικαιωμάτων που κατακτήθηκαν μέσα από αγώνες και αίμα, αποκτά ιδιαίτερη φόρτιση, θέλω με την παρούσα ανάρτηση να αποτίσω ένα φόρο τιμής σε έναν μεγάλο αγωνιστή και δικό μας άνθρωπο τον Έλληνα μετανάστη Λούη Τίκα που ηγήθηκε της μεγαλύτερης απεργίας στην ιστορία των ΗΠΑ και δολοφονήθηκε με άγριο τρόπο στο Κολοράντο.

Στη μεγάλη εκείνη Σφαγή του Λάντλοου (Ludlow Massacre) της 20ης Απριλίου 1914, που αποτελεί ακόμη και σήμερα: ημέρα μνήμης για τα αμερικάνικα συνδικάτα. Περισσότερα

Ποιος θα μας σώσει από τους συμμάχους μας;

Σχολιάστε

«Η άλλη όψη» του Άγγελου Αντωνόπουλου, στην έκθεση «Θεωρήματα» της Ένωσης Ελλήνων Τεχνοκριτών, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (φωτό Στ. Ελληνιάδης)

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Σπάνια ο εθνικισμός εμπεριείχε αντιαμερικανικά, αντιγερμανικά, αντιιταλικά ή αντιαγγλικά αισθήματα και συνθήματα. Κι όταν αυτό συνέβαινε, γρήγορα ο εκ Δυσμών επιβήτορας έπαιρνε συγχωροχάρτι και μεταμορφωνόταν σε πρότυπο, σύμμαχο και προστάτη. Ανέκαθεν, η βάση του εντόπιου εθνικισμού ήταν ο αντιτουρκισμός. Και ο σύγχρονος αντιαλβανισμός έχει τη ρίζα του στους Τουρκαλβανούς του 1821. Ακόμα και ο αντιαγγλισμός στην Κύπρο στη δεκαετία του 1950 υπέκρυπτε έναν αντιτουρκισμό που εκδηλώθηκε πιο απροκάλυπτα μετά τη δημιουργία του κυπριακού κράτους.

Αυτή η διαπίστωση δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος από την Τουρκία. Πέρα από τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τον τουρκικό εθνικισμό, έχουμε να κάνουμε με μία χώρα καπιταλιστική που διεκδικεί μερίδιο στην ανακατανομή που συντελείται στον περίγυρό της. Είναι, όμως, πολύ χαρακτηριστικό ότι μετά από τόσα δεινά που έχει υποστεί ο τόπος μας από Γερμανούς, Άγγλους, Γάλλους, Ιταλούς και Αμερικάνους και τους εκάστοτε δορυφόρους τους (οι Κεντρικές Δυνάμεις με τους Γερμανούς επικεφαλής έταξαν τη Δυτική Θράκη στους Βούλγαρους στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και με τη γερμανοϊταλική κατοχή στον Β΄ ΠΠ εγκαταστάθηκαν ξανά οι Βούλγαροι στη Βόρεια Ελλάδα), η ευθύνη των Δυτικών μετριάστηκε δυσανάλογα ευνοϊκά υπέρ τους. Η βαρβαρότητά τους απωθήθηκε σε δεύτερη μοίρα αν και τα δεινά που μας προκάλεσαν είναι τρομακτικά και ασύλληπτα. Ακόμα και για τη μικρασιατική καταστροφή, οι «σύμμαχοι» έχουν βαρύτατες ευθύνες για όσα πάθαμε. Περισσότερα

Οι δημοσιογράφοι που ξεσκόνισαν τη χούντα

2 Σχόλια

Ενα άρθρο από το πρώτο μεταδικτατορικό τεύχος του περιοδικού “ΑΝΤΙ” της 7ης Σεπτεμβρίου 1974 (Περίοδος Β’, τεύχος #1, σελ. 46).

Πριν προχωρήσουμε στο άρθρο, ένα μικρό κουίζ:

ceb4ceb7cebcceaecf84cf81ceb7cf82-ceb9ceb1cf84cf81cf8ccf80cebfcf85cebbcebfcf82-ceb5cf80ceb9cf83cf84cebfcebbceae-cf83cf84ceb1-ceb1cf83Το κείμενο της επιστολής επιφανούς διανοούμενου προς το περιοδικό «Αστυνομικά Χρονικά», τεύχος #442, Μάρτιος 1973.

Ποιος είναι ο συγγραφέας αυτής της ευχαριστήριας επιστολής, που τη βρήκαμε στο περιοδικό της Αστυνομίας, τα “Αστυνομικά Χρονικά”, τεύχος #442, Μάρτιος 1973, περιοδικό που μπορεί να βρεθεί σε οποιαδήποτε δημόσια βιβλιοθήκη;;; Με λίγα λόγια, όταν οι φοιτητές έκαναν κατάληψη στη Νομική, τον Φεβρουάριο του 1973, ποιος ήταν αυτός που την ίδια ακριβώς στιγμή, έγραφε την επιστολή αυτή προς τον αρχηγό του Σώματος, κ. Γιαννούλη;;;

Ακολουθεί το άρθρο

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ ΠΟΥ ΞΕΣΚΟΝΙΣΑΝ ΤΗΝ ΧΟΥΝΤΑ Περισσότερα

Ποιος και γιατί επέβαλε τη χούντα της 21ης Απριλίου;

1 σχόλιο

maria-karavela_1Εικόνα από την αντιχουντική εγκατάσταση της Μαρίας Καράβελα το 1971

Ποιος επέβαλε τη δικτατορία των συνταγματαρχών; Με ποιο σκοπό; Η απάντηση στα ερωτήματα αυτά είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σήμερα.

Το μετεμφυλιακό καθεστώς που επιβλήθηκε στον ελληνικό λαό με τη βοήθεια των όπλων των ΗΠΑ ήταν ένα καθεστώς σιδερόφραχτης, ιδιαίτερα αυταρχικής δημοκρατίας της ολιγαρχίας του πλούτου. Το παρακράτος και το παρα-Σύνταγμα ήταν στην ημερήσια διάταξη, η αμερικανοδουλεία, η υποστήριξη και ανάδειξη φασιστικών στοιχείων για να εξυπηρετηθούν καλύτερα τα σχέδια της άρχουσας τάξης ήταν τα βασικά συστατικά του. Περισσότερα

«Σήμερα οι δημοκρατίες μας είναι πολύ εύθραυστες»

Σχολιάστε

Ολιβιέ Γκεζ

Ο Γάλλος συγγραφέας, Ολιβιέ Γκεζ

Του Τάσου Τσακίρογλου

Ο Μένγκελε δολοφόνησε την ίδια την ιδέα της Ευρώπης

Ο Ολιβιέ Γκεζ, στο νέο του βιβλίο «Η εξαφάνιση του Γιόζεφ Μένγκελε» (κυκλοφορεί σύντομα από τις εκδόσεις Κριτική), ιχνηλατεί την ηθική διαδρομή του περίφημου ναζιστή εγκληματία πολέμου και θέτει αμείλικτα ερωτήματα για το σήμερα. Χαρακτηρίζει εύθραυστες τις σημερινές δημοκρατίες και μας καλεί να έχουμε τα μάτια και τα αυτιά ανοιχτά, προκειμένου να αποφύγουμε μια νέα οπισθοδρόμηση στην ανθρώπινη ιστορία.

• Γιατί διαλέξατε ως πρωταγωνιστή σας ένα πρόσωπο, το οποίο ιστορικά ενσαρκώνει το ίδιο το κακό; Εναν άγγελο του θανάτου;

Δουλεύω πάνω στο θέμα της μεταπολεμικής Ευρώπης από το 2005. Είμαι παιδί της μεταπολεμικής Ευρώπης, όπως όλοι μας. Θα μπορούσα να γράψω των μεταπολέμων. Εννοώ μετά το 1914-18 και μετά το 1939-45. Αυτές οι δύο συγκρούσεις συγκροτούν ένα δεύτερο τριακονταετή πόλεμο, τον μεγάλο εμφύλιο πόλεμο στην Ευρώπη. Περισσότερα

Όλα όπως πρέπει…

Σχολιάστε

2++images

Έφτασε και η 25η Μαρτίου, λοιπόν, ημέρα εθνικής εορτής, κατά την οποίαν σύσσωμον το έθνος των ελλήνων θα εορτάσει την επέτειον της «εθνικής παλεγγενεσίας», την επέτειον της επαναστάσεως του 1821, της επαναστάσεως κατά την οποίαν οι έλληνες εξεγέρθηκαν «για του Χριστού την πίστιν την αγίαν και της πατρίδος την ελευθερίαν», και θα γίνουν παρελάσεις, έστω για λίγους και εκλεκτούς, και θα εκφωνηθούν πανηγυρικοί, και θα μνημονευθούν τα περίλαμπρα ονόματα των ηρώων τού εικοσιένα, και θα γίνουν παραλληλισμοί τού τότε με το σήμερα, και θα φάμε και μπακαλιάρο με σκορδαλιά ή αλιάδα, όπως την λένε οι ιταλογνώστες σαν τους πατρινούς, και γενικά θα γίνουν όλα όπως πρέπει, έτσι όπως συνηθίζεται άλλωστε σε τούτο τον τόπο να μην υπάρχει πρωτοτυπία ούτε στην μαλακία.

Περισσότερα

Αθέατη πλευρά της επανάστασης του ’21

Σχολιάστε

309320120141821_b_marmarinh

«Οι Τούρκοι δεν ήσαν οι χειρότεροι … Ο ελληνικός λαός δε θάκανε την επανάσταση για ν’ αποκαταστήσει και πολιτικά τους κοτσαμπάσηδες. Οι λέγοντες ότι η Επανάσταση ήταν μόνον Εθνική, ή είναι αδιάβαστοι, ή δε μας λένε την αλήθεια. Σκοτώνοντας τους Τούρκους ήξερε ότι σκοτώνει το σύμμαχο των κοτσαμπάσηδων. Χωρίς τον αφανισμό πρώτα αυτουνού, δεν μπόραε να ξεπάτωνε τους άλλους. Το ότι σ’ αυτόν η Επανάσταση γελάστηκε, δεν παει να πει ότι τους εφείσθη. Θα τους πέρναε εν στόματι μαχαίρας. Το ότι νόμισε ότι για τούτο είχε καιρό, αυτό της έφαγε … Η Επανάσταση απότυχε…».

Γιάννης Σκαρίμπας – «Το ’21 και η αλήθεια»

Περισσότερα

Οι νάνοι του Άουσβιτς

Σχολιάστε

Οι επτά νάνοι του «Λιλιπούτειου Θίασου» των Όβιτς

«Σώθηκα με την ευλογία του διαβόλου, ο θεός θα δώσει στον Μένγκελε την αμοιβή του», μας λέει η επιζήσασα του Ολοκαυτώματος Πέρλα Όβιτς. Ξανά και ξανά αφηγείται με λεπτομέρειες πώς αυτή και η οικογένειά της οδηγήθηκαν στον θάλαμο αερίων και διατάχθηκαν να γδυθούν. Άνοιξε μια βαρειά πόρτα και σπρώχτηκαν μέσα. «Ήταν σχεδόν σκοτάδι και στεκόμασταν σε κάτι που έμοιαζε με μεγάλο λουτρό, περιμένοντας κάτι να συμβεί. Κοιτάξαμε το ταβάνι, να δούμε γιατί δεν ερχόταν το νερό. Ξαφνικά μυρίσαμε αέριο. Ανασαίναμε με δυσκολία, κάποιοι από μας λιποθύμησαν. Με την τελευταία μας αναπνοή ουρλιάξαμε. Πέρασαν μερικά λεπτά, ίσως μόνο λίγα δευτερόλεπτα, όταν ακούσαμε μια θυμωμένη φωνή απ’ έξω: ‘Πού είναι η οικογένεια των νάνων μου;’. Η πόρτα άνοιξε και είδαμε τον δόκτορα Μένγκελε να στέκεται εκεί. Μας διέταξε να βγούμε έξω και μας έρριξαν κρύο νερό για να μας συνεφέρουν».

Η οικογένεια Όβιτς, από το χωριό Ροζαβλέα τής Τρανσυλβανίας, είναι η μεγαλύτερη οικογένεια νάνων που έχει καταγραφεί: ένας νάνος πατέρας με δέκα παιδιά, εφτά των οποίων νάνοι. Η Πέρλα, γεννημένη το 1921, ήταν το νεώτερο. Η μητέρα τους, ανήσυχη για το μέλλον των παιδιών της, τα μύησε σε ένα επάγγελμα με το οποίο θα μπορούσαν να ζήσουν όλοι μαζί, δίχως να αισθάνονται απομονωμένοι ή εξοστρακισμένοι. Καθώς τα πέντε κορίτσια και δυο από τα αγόρια ήσαν ευπαρουσίαστα και είχαν και ταλέντο στην μουσική, η σκηνή έμοιαζε ως η τέλεια επιλογή. Πού αλλού θα μπορούσε να τους χειροκροτήσουν, να τους φλερτάρουν ή να τους εκτιμήσουν; Έτσι, οι Όβιτς έφτιαξαν ένα μουσικό σύνολο που το ονόμασαν «Λιλιπούτειος Θίασος» και επί 15 χρόνια έκαναν μια σημαντική καρριέρα στην Ευρώπη Περισσότερα

Η Ευρεσιτεχνία των «Λουτρών»

Σχολιάστε

του Κώστα Λουλουδάκη

Θα μπορούσε ο καθημερινός κώδικας επικοινωνίας μας, η γλώσσα μας δηλαδή, να αντανακλά τη χαρακτηριστική για την νοοτροπία μας έκφανση; Οι Γερμανοί απευθύνονται στον συνάνθρωπό τους χρησιμοποιώντας τρίτο πρόσωπο πληθυντικού. Είναι χαρακτηριστικό της ταυτότητάς τους να μην υπάρχει αμεσότητα στις προσωπικές τους σχέσεις, αλλά μια σιδηρά πειθαρχία που αρχίζει και καταλήγει στο εξιδανικευμένο, με καταγωγή από «αρχαία κοιτάσματα», Τευτονικό έθνος.

Οι αστοί πολιτικοί, «αρχοντικές» πρωσικές οικογένειες, βιομήχανοι, μεγαλο-αγρότες και ιερατικό κατεστημένο αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα συγκεντρωτικό και τερατόμορφο κράτος βασισμένο στα αρχέτυπα των αιματοβαμμένων Τευτόνων ιπποτών, οι οποίοι σκοτώνουν τις σατανικές δυνάμεις που απειλούν την Γερμανική φυλή. Οι  υποδεέστεροι λαοί πρέπει να υπηρετούν την  Γερμανική φυλή ή να εξοντωθούν για να ανοίξει ο ζωτικός χώρος, το λεγόμενο Lebensraum.

Στην Γερμανία αυτές οι μυθοπλασίες απελευθέρωσαν τεράστιες δυνάμεις μέσα από τη συλλογική συγκίνηση και την παράκρουση που προκαλούσαν οι φυλετικές θεωρίες, καθώς μεγάλη μερίδα του εργατικού κόσμου ήταν μικροαστικοποιημένη και προσηλωμένη στην αποικιακή αυτοκρατορική νοοτροπία και στην αλαζονεία του δήθεν πιο πολιτισμένου και ηγεμονικού ευρωπαϊκού έθνους. Και είναι σίγουρο πως δεν έχουν αλλάξει πολλά από τότε όσον αφορά στη νοοτροπία μεγάλης μερίδας των Γερμανών πολιτών. Περισσότερα

Η μάχη της Κοκκινιάς (4 – 8 Μάρτη 1944)

Σχολιάστε

Στον αγώνα που διεξάγει ο λαός κατά των Γερμανών κατακτητών, η πάλη της Αθήνας, του Πειραιά και των συνοικιών παίζει κυρίαρχο κι αποφασιστικό ρόλο. Ως το Σεπτέμβρη του 1943 ο αγώνας των πόλεων εκδηλώνεται με σαμποτάζ, απεργίες και μαζικές διαδηλώσεις. Μετά το Σεπτέμβρη του 1943 ή ένταση, το βάθος κι ο συνειδητός χαρακτήρας του αγώνα τρομάζουν τον κατακτητή και προκαλούν την έντονη αντίδραση των Γερμανών και των συνεργατών τους. Το 1944 βρίσκει την Αθήνα, τον Πειραιά και τις συνοικίες σε μια – διαρκώς εντεινόμενη – εμπόλεμη κατάσταση.

Από τις 4 έως τις 8 Μάρτη 1944, η Κοκκινιά έζησε από τις πιο τραγικές μέρες της πολύχρονης ιστορίας της. Έγινε στόχος μεγάλων εχθρικών δυνάμεων. Δυνάμεων που αποτελούνταν από Ναζί, χωροφύλακες, ταγματασφαλίτες που είχαν συγκροτηθεί από τη δοσίλογη κυβέρνηση του Ιωάννη Ράλλη και εξοπλιστεί από τους Γερμανούς καθώς και από τους τσολιάδες του Ι.Πλυντζανόπουλου, του Γ.Σγούρου, του Γκίνου, και του επικεφαλής του μηχανοκίνητου τμήματος της Αστυνομίας Ν. Μπουραντά.

Οι εργατικές κινητοποιήσεις της Κοκκινιάς επιδεικνύουν ένα ιδιαιτέρως αγωνιστικό πνεύμα, εξαιτίας της εργατικής σύνθεσης της πόλης, της οποίας ο αγώνας έχει ως κύρια χαρακτηριστικά τη μαζικότητα και την οργανωμένη αντίσταση. Οι Γερμανοί γνώριζαν πως χτυπώντας την Κοκκινιά θα έπλητταν ολόκληρο το αγωνιστικό κίνημα. Για το λόγο αυτό η Μάχη της Κοκκινιάς είναι η πρώτη μεγάλη μάχη που δόθηκε σε πόλη. Περισσότερα

Όταν η Ελλάδα έμπαινε στο ΝΑΤΟ

Σχολιάστε

Του Νίκου Ζαχαριάδη

Το πώς αντιλαμβανόντουσαν την πάλη στα μεγάλα και εθνικά ζητήματα οι κομμουνιστές είναι ένα ζήτημα ανοικτό και έχει ξεσηκώσει πολλές συζητήσεις. Μεταφέρουμε εδώ ένα απόσπασμα από ένα έργο του Νίκου Ζαχαριάδη γραμμένο το 1951-52 με τίτλο «Προβλήματα καθοδήγησης στο ΚΚΕ», δηλαδή 3 μόλις χρόνια μετά τη λήξη του εμφυλίου πολέμου. Ο Ν.Ζ. επιχειρηματολογεί για την τακτική του κόμματος ώστε να αποτραπεί η είσοδος στο ΝΑΤΟ. Κι αφήνουμε τον αναγνώστη να κάνει συγκρίσεις με την εν γένει συμπεριφορά της Αριστεράς σήμερα και την «μικρή» της απουσία… Περισσότερα

«Οι Παρτιζάνοι των Αθηνών» – Ένα ντοκιμαντέρ για την ΕΑΜική Αντίσταση

Σχολιάστε

Ένα ντοκιμαντέρ για την ΕΑΜική Αντίσταση στην Αθήνα συμμετέχει στο επίσημο πρόγραμμα του 20ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης

Η ΕΑΜική Αντίσταση στην Αθήνα, την περίοδο της Κατοχής στην Αθήνα (1941 – 1944) μέσα από 14 αφηγήσεις, 14 ιστορίες. Ένας λαός ενάντια στους Ιταλούς και Γερμανούς κατακτητές και στους ντόπιους συνεργάτες τους. Ένα ντοκιμαντέρ, σε σκηνοθεσία του Ξενοφώντα Βαρδαρού  και του Γιάννη Ξύδα, για τη συλλογική μνήμη.

Με αφετηρία τις μαρτυρίες ανθρώπων που έλαβαν μέρος στην Αντίσταση, το ντοκιμαντέρ «Οι Παρτιζάνοι των Αθηνών» επιχειρεί να ρίξει φως σε γνωστές και άγνωστες ιστορίες του αγώνα τους, όπως αυτές διαδραματίστηκαν μέσα στις συνοικίες της Αθήνας. Περισσότερα

1959: Η Κύπρος στο «παζάρι» του Λονδίνου

Σχολιάστε

Στις 19 Φεβρουαρίου του 1959 υπογράφεται στο Λονδίνο από τις κυβερνήσεις της Βρετανίας, της Ελλάδας και της Τουρκίας συμφωνία για το καθεστώς στην Κύπρο μετά το τέλος της βρετανικής κυριαρχίας. Τη συμφωνία προσυπέγραψαν ο εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακής κοινότητας αρχιεπίσκοπος Μακάριος και της τουρκοκυπριακής Φαζίλ Κιουτσούκ.

Επί της ουσίας, με τη συμφωνία αυτή επικυρώθηκε η συμφωνία που υπογράφηκε 11 Φεβρουαρίου 1959 από τους πρωθυπουργούς της Ελλάδας Κωνσταντίνο Καραμανλή και της Τουρκίας Αντνάν Μεντερές στη Ζυρίχη.

Οι «συμφωνίες Ζυρίχης – Λονδίνου», όπως έμειναν στην Ιστορία, καθόρισαν τις μετέπειτα εξελίξεις στην Κύπρο, μέχρι τον Ιούλιο του 1974, όταν μετά το χουντικό πραξικόπημα για την ανατροπή του Μακάριου ακολούθησε η τουρκική εισβολή και κατοχή. Ηταν δύο συμφωνίες στο πλαίσιο του αμερικανοβρετανικού σχεδίου για τη ΝΑΤΟποίηση της Κύπρου και τη μετατροπή της σε αβύθιστο αεροπλανοφόρο με στόχο τον απόλυτο έλεγχο της Αν. Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής. Περισσότερα

Older Entries