Αρχική

Πόσοι αιώνες, αγώνες και καταστροφές χρειάστηκαν για τη δημοκρατία δυτικού τύπου;

Σχολιάστε

«Η άλλη όψη» του Άγγελου Αντωνόπουλου, στην έκθεση «Θεωρήματα» της Ένωσης Ελλήνων Τεχνοκριτών, Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (φωτό Στ. Ελληνιάδης)

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Από την εποχή του Μοντεσκιέ (1689-1755) και του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ (1712-1778), χύθηκε πολύ αίμα, ασκήθηκε πολύ μεγάλη τρομοκρατία, εξοντώθηκαν αμέτρητα εκατομμύρια άνθρωποι μέχρι να φορμαριστεί η σύγχρονη μεταπολεμική αστική δημοκρατία, η αντιπροσωπευτική, η φιλελεύθερη και νεοφιλελεύθερη… Από τα πρώτα κοινοβούλια των ελίτ στην Αγγλία πέρασαν πολλές εκατοντάδες χρόνια μέχρι να καθιερωθεί η καθολική χωρίς αποκλεισμούς ψήφος και η διάκριση των εξουσιών, αλλά και η κατάργηση της δουλείας και της δουλοπαροικίας. Αλλά κι όταν επιταχύνθηκε αυτή η διαδικασία, από τον 18ο αιώνα μέχρι τα μέσα του 20ου, η αστική δημοκρατία προχωρούσε πόντο-πόντο και μόνο με αιματηρές επαναστάσεις, αγώνες, θυσίες και μαρτύρια, γίνονταν σημαντικά βήματα προόδου, με πολλά πισωγυρίσματα και αλλεπάλληλες ήττες.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που μεγάλωσαν μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, επειδή διδάσκονται πολύ επιλεκτικά, πολύ φιλτραρισμένα, την ιστορία, νομίζουν ότι η αστική δημοκρατία των ημερών μας είναι ένα καθεστώς που ισχύει από την εποχή τουλάχιστον της Αναγέννησης ή έστω του Διαφωτισμού, δηλαδή 600 ή 300 χρόνια πίσω. Γι’ αυτό ευθύνονται και οι ενσωματωμένοι στο σύστημα διανοούμενοι που δεν έδωσαν βάρος στο να μάθει ο κόσμος την αλήθεια. Ότι η αστική δημοκρατία, όπως τη βιώνουμε στην εποχή μας, είναι ένα πολύ νέο φαινόμενο. Ότι μέχρι το 1945, υπήρχαν μόνο απόπειρες και διαλείμματα δημοκρατίας, κατά κανόνα ανάπηρης, ανολοκλήρωτης, συχνά ελάχιστα «δημοκρατικής». Περισσότερα

Advertisements

Παγκοσμιοποίηση, λαϊκισμός και Αριστερά

Σχολιάστε

Του Κάρλο Φορμέντι

Ορισμένες σκέψεις με αφορμή τις πρόσφατες εκλογές στην Ιταλία

Η εκλογή του Μακρόν στη Γαλλία, και η επάνοδος της Μεγάλης Συμμαχίας CDU-SPD στη Γερμανία, δημιούργησαν στις φιλελεύθερες ελίτ την ψευδαίσθηση πως το κύμα του λαϊκισμού εκτονώθηκε πλέον. Αλλά το αποτέλεσμα των ιταλικών εκλογών αποδεικνύει πως το κύμα παραμένει και απειλεί να συμπαρασύρει τα παλιά κόμματα της κεντροαριστεράς και της κεντροδεξιάς, καθώς και τους θεσμούς της Ε.Ε. Το άθροισμα των ψήφων του Κινήματος 5 Αστέρων και της Λέγκας, ξεπέρασε το 50%, αποκαλύπτοντας πως οι μισοί Ιταλοί ψηφοφόροι είναι ευρωσκεπτικιστές και δεν πιστεύουν στα αφηγήματα περί τέλους της κρίσης και πλεονεκτημάτων της παγκοσμιοποίησης. Περισσότερα

Ποιό φάντασμα πλανιέται πάνω στην Ευρώπη;

Σχολιάστε

Του Ανέστη Ταρπάγκου

Η ιταλική περίπτωση των κοινοβουλευτικών εκλογών των αρχών του Μαρτίου 2018 υπήρξε η τελευταία όπου καταγράφηκε μια ισχυρή άνοδος των δυνάμεων του εθνικισμού, του ρατσισμού και του νεοναζιστικού φαινομένου, με το 18% που απέσπασε η Λέγκα του Βορρά, στα πλαίσια της συμμαχίας της με την Φόρτσα Ιταλία του Μπερλουσκόνι (14%) και τα Αδέλφια της Ιταλίας (6%).

Η γενικευμένη εξάπλωση του ακροδεξιού εθνικισμού

Αυτό το γεγονός τείνει πλέον να καταστήσει αυτές τις δυνάμεις μια βασική πολιτική παράμετρο του ευρωπαϊκού πολιτικού φάσματος, σε μια πορεία γενίκευσης στο σύνολο σχεδόν των ευρωπαϊκών χωρών και συνεχόμενης σχετικής διεύρυνσης της επιρροής τους. Άλλωστε είναι πολύ μικρό το χρονικό διάστημα που μας χωρίζει από τις τελευταίες αυστριακές εκλογές του 2017 όπου το αντίστοιχο ακροδεξιό «Κόμμα της Ελευθερίας της Αυστρίας» απέσπασε ήδη 26%, και συμμαχώντας με το συντηρητικό χριστιανοδημοκρατικό κόμμα του Σ. Κούρτζ που είχε έρθει πρώτο (31,5%), σχημάτισε από κοινού κυβέρνηση. Κι είχαμε εξίσου προηγούμενα το ακροδεξιό «Κόμμα της Προόδου» της Νορβηγίας να αποσπά το 15% της λαϊκής ετυμηγορίας και να σχηματίζει από κοινού κυβέρνηση με το δεξιό φιλοευρωπαϊκό «Συντηρητικό Κόμμα» που είχε αποσπάσει το 25% των ψήφων. Περισσότερα

Υπάρχει πάλη των τάξεων;

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Ετυχε και σε μας να λάχει μια κυβέρνηση της Αριστεράς. Πριν από μας, και άλλοι είχαν αυτήν την εύνοια της τύχης. Τόσο στην ευρύτερη πατρίδα μας, την Ευρώπη, όσο και στη μακρινή Λατινική Αμερική.

Αν εξαιρέσει κανείς τη χρυσή περίοδο της Ευρώπης 1945-1975, όπου οι Σοσιαλδημοκράτες, σε μεγάλο βαθμό, διαμόρφωναν τη λεγόμενη κοινωνική Ευρώπη, οι μετέπειτα κυβερνήσεις της Αριστεράς, μετά την επικράτηση του Νεοφιλελευθερισμού, αν δεν μας έλεγαν πως ήταν αριστερές, δεν θα το καταλαβαίναμε.

Οπως πάλι δεν καταλάβαμε πως περίπου το μισό του πλανήτη που ήταν κομμουνιστικό (Ανατολικό Μπλοκ, ΕΣΣΔ, Κίνα, Βιετνάμ), μέσα σε μια νύχτα, έγινε καπιταλιστικό. Και κάποια κράτη πέρασαν στην Ακρα Δεξιά, πρωτοστατούσης της Ουγγαρίας. Και από αυτή την άποψη έχει δίκιο ο Φουκουγιάμα, όταν μιλάει για το τέλος της Ιστορίας. Πέραν του καπιταλισμού, ουδέν υπάρχει. Περισσότερα

Οι ευρωτουρκικές σχέσεις και το ελληνικό… αμορτισέρ

Σχολιάστε

Οι ευρωτουρκικές σχέσεις και  το ελληνικό… αμορτισέρ - Media

του Δημήτρη Μηλάκα

Το αμορτισέρ είναι ένα χρήσιμο εξάρτημα απορρόφησης κραδασμών και τοποθετείται για να συνδέσει δύο κομμάτια ενός συστήματος το οποίο θα ήταν καταδικασμένο να διαλυθεί χωρίς την ύπαρξη και τη λειτουργία του. Παρά τη μέγιστη συμβολή του στην εύρυθμη λειτουργία του μηχανικού συστήματος, όπως γνωρίζουμε από την κοινή καθημερινή χρήση στα αυτοκίνητά και τις μηχανές μας το αμορτισέρ είναι ένα αναλώσιμο εξάρτημα το οποίο φθείρεται καταστρέφεται και κάποια στιγμή πετιέται ως άχρηστο για να αντικατασταθεί από ένα καινούργιο. Σε κάθε περίπτωση η χρήση του αμορτισέρ έχει όριο ζωής….

Η Ελλάδα τηρουμένων των αναλογιών έχει εδώ και χρόνια τη θέση του αμορτισέρ στο σύστημα των ευρωτουρκικών σχέσεων. Σήμερα μάλιστα, σε μια εποχή που είναι φανερή η δυσκολία της σύνδεσης της Τουρκίας με αυτό που αποκαλούμε δυτικό κόσμο οι πιέσεις που ασκούνται στο ελληνικό αμορτισέρ είναι τρομακτικές. Περισσότερα

18 Μαρτίου, η Ημέρα της Παγκόσμιας Επανάστασης

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Εχουν καθιερωθεί παγκοσμίως ημέρες εορτασμού είτε για κάποιο σημαντικό θέμα (γυναίκες, ρατσισμός κ.λπ.) είτε για κάποιες εθνικές επετείους (επαναστάσεις ή απελευθερώσεις από κάποια ξένη κατοχή). Οι γιορτές, οι τελετουργίες, οι λιτανείες δεν είναι κάτι καινούργιο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Είναι τόσο παλιές όσο και η ιστορία του πλανήτη μας. Ακόμα και πριν εμφανιστούν τα ανθρωποειδή. Τα ζώα την εποχή του ζευγαρώματος έχουν κάποιο τελετουργικό.

Ολες αυτές οι εκδηλώσεις έχουν έναν κοινό πυρήνα: να υφάνουν έναν κοινό ιστό, δηλαδή να ενώσουν την κοινωνία και να την κατευθύνουν προς έναν στόχο. Αν είναι θρησκευτικές, να την οδηγήσουν προς το θείο ή τα πνεύματα.

Αν είναι πολιτικές, έχουν σκοπό να τη συσπειρώσουν γύρω από την εξουσία. Στις μοναρχίες, κυρίως με γάμους πριγκίπων και πριγκιπισσών και στέψεις και στις αστικές δημοκρατίες, με μια επέτειο επανάστασης (π.χ. Γαλλία, πρώην ΕΣΣΔ κ.λπ.) ή μιας απελευθέρωσης από ξένη ή αποικιοκρατική κατοχή. Και όχι σπάνια, θρησκευτικές και πολιτικές γιορτές αλληλοσυνδέονται, ακριβώς γιατί υποστηρίζουν την ίδια την εξουσία και το θείο τίθεται στην υπηρεσία της πολιτικής. Περισσότερα

Οικονομικό πόλεμο κήρυξε ο Τραμπ

Σχολιάστε

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Αντίθετα με την Ελλάδα, που δεν πρόκειται να υποστεί σημαντικές επιπτώσεις από τους δασμούς ύψους 25% στις εισαγωγές χάλυβα και 10% στις εισαγωγές αλουμινίου, που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ την Πέμπτη 8 Μαρτίου, καθώς οι εξαγωγές ελληνικών επιχειρήσεων προς τις ΗΠΑ είναι είτε μηδενικές είτε ανέρχονται σε λίγες δεκάδες εκατομμύρια αντίστοιχα, η ηγεσία της ΕΕ βρίσκεται σε παράκρουση!

Η δήλωση του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι «αν επιβάλλεις δασμούς στους συμμάχους σου, απορείς ποιοι είναι οι εχθροί σου», είναι πέρα για πέρα ενδεικτική της δύσκολης θέσης που περιέρχεται πλέον όλος σχεδόν ο κόσμος από την προστατευτική πολιτική των ΗΠΑ, που κυρίως στοχεύει εντός: να ισχυροποιήσει, εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του φθινοπώρου, τους πολιτικούς τους δεσμούς με την εργατική τάξη των ΗΠΑ κι οπωσδήποτε με τη βιομηχανία χάλυβα και αλουμινίου. Περισσότερα

Τα ακροδεξιά τοτέμ της Ευρώπης

Σχολιάστε

Του Κώστα Λουλουδάκη

Από την αρχή της καπιταλιστικής κρίσης παρατηρούμε την αποδέσμευση από το περιθώριο των φασιστικών ιδεών, με ουσιαστικό επίκεντρο την μορφή του φανατικού εθνικισμού που θεωρεί το έθνος προϊόν των γενετικών ορμέμφυτων, και την διάδοσή τους μέσα σε ορισμένα κοινωνικά στρώματα: τα μεσαία, που μέχρι τα πριν κρατούσαν μια άθικτη κοινωνική θέση, και τα κατώτερα που διακατέχονται από μεγάλη απογοήτευση για την πεζότητα και την χωρίς μέλλον  ζωή τους.

Τα πρόσφατα γεγονότα ελληνοχριστιανικής εθνικής μυθοπλασίας γύρω από την ιστορία της ειδωλολατρικής αρχαίας Μακεδονίας και του δωδεκαθεϊστή και αυτόδιοριζόμενου θεού «Μέγα» Αλέξανδρου, εντάσσονται στο πρότυπο που μόλις περιγράψαμε, καθώς θεμελιώνουν την ισχύ της εθνικο-θρησκευτικής έκστασης εκεί που υπάρχει οικονομική ανασφάλεια, και απογοήτευση.   Γιατί, ναι μεν μπορεί να μην σε φτάνει το μεροκάματο να θρέψεις τον εαυτό σου και τα παιδιά σου, μπορεί να δουλεύεις τον μήνα για  μόλις 200, 300 ή ακόμα και 400 ευρώ, μπορεί να είσαι άνεργος, να πεινάς, όμως, άμα πιστέψεις πως διαιωνίστηκες διαμέσου των «ελληνικών γονιδίων» του Μέγα Αλεξάνδρου και όλο αυτό συνοδευτεί με θρησκευτικές εμμονές, τότε μπορεί και να χορτάσεις από τα άχυρα της εθνικο-θρησκευτικής σου βλακείας. Περισσότερα

«Έξυπνες» πόλεις συγκεντρώνουν κρυφά τα προσωπικά δεδομένα πολιτών

Σχολιάστε

Στο Αϊντχόφεν και στην Ουτρέχτη οι αρχές χρησιμοποιούν την «έξυπνη τεχνολογία» από τη ρύθμιση της κυκλοφορίας μέχρι την εγκληματικότητα. Οι νόμοι για την προστασία της ιδιωτικότητας -και δη, σε δημόσιο χώρο-, η εμπλοκή των εταιρειών στα προσωπικά δεδομένα των πολιτών και τι σημαίνει η φράση «έξυπνη πόλη είναι η ‘ιδιωτικοποιημένη’ πόλη». Ένα μπερδεμένο κουβάρι που ούτε καν οι δήμοι μπορούν (ή, θέλουν) να ξετυλίξουν.

Η οδός Stratumseind στο Αϊντχόβεν είναι γνωστό νυχτερινό στέκι. Κάθε Σάββατο βράδυ, επικρατεί το αδιαχώρητο: Τα μπαρ γεμίζουν ασφυκτικά και η μουσική είναι εκκωφαντική. Όσο προχωρά η νύχτα, τόσο ο δρόμος πλημμυρίζει κόσμο, άδεια, σπασμένα μπουκάλια και μεθυσμένους που διαπληκτίζονται. Όλα αυτά μέχρι που η Stratumseind έγινε ένας από τους πιο «έξυπνους δρόμους» της Ολλανδίας.

Σύμφωνα με τον Guardian, οι στύλοι φωτισμού εξοπλίστηκαν με συσκευές Wi-Fi, κάμερες και 64 μικρόφωνα, τα οποία ανιχνεύουν την επιθετική συμπεριφορά και προειδοποιούν την αστυνομία για τους καβγάδες. Είχε προηγηθεί ένα, όπως αποδείχτηκε αποτυχημένο πείραμα, σύμφωνα με το οποίο η ένταση στις λάμπες του δρόμου άλλαζε με στόχο την αλλαγή της διάθεσης (των μεθυσμένων), ενώ υπάρχει ακόμη ένα σχέδιο, το οποίο βρίσκεται στην τελική ευθεία: Η διάχυση μυρωδιάς πορτοκαλιών που θα λειτουργεί κατευναστικά στους ανθρώπους… Σε κάθε μία από τις παραπάνω περιπτώσεις ο στόχος είναι ένας και αφορά τη μεταμόρφωση της Stratumseind σε ασφαλές σημείο. Περισσότερα

Κοινωνική Υγιεινή στην Ευρώπη

Σχολιάστε

Του Κώστα Λουλουδάκη

Πολλοί είναι αυτοί που  δείχνουν αιφνιδιασμένοι και μουδιασμένοι από την απήχηση που έχουν αποκτήσει οι φασιστικές, ρατσιστικές και εθνικιστικές ιδέες στις ευρωπαϊκές χώρες, πόσο μάλλον που η απήχηση αυτή είναι μεγαλύτερη από τα πολιτικά μορφώματα που τις επικαλούνται!

Βέβαια, όλοι αυτοί που σήμερα κάνουν τους έκπληκτους, ποτέ δεν θα εκλάβουν την νέα άνοδο του φασισμού στην Ευρώπη ως απάντηση σε μια συγκυρία που αποκάλυψε αστικούς ιδεολογικούς μηχανισμούς υπό κατάρρευση και ανίκανους να διαχειριστούν τις συνέπειες των πολιτικών βίαιης οικονομικής αναδιάρθρωσης του καπιταλιστικού συστήματος που προκάλεσε η κρίση, ο εμφύλιος δηλαδή των αστικών ελίτ. Άλλωστε, αποτελεί ιστορική νομοτέλεια το γεγονός πως όταν η αστική τάξη κινδυνεύει από καταστάσεις όπου επικρατούν πολιτικά αδιέξοδα, άρα και επικείμενη απειλή εξεγέρσεων ή επαναστάσεων, τότε ο φασισμός μπορεί να προσφέρει την απαραίτητη κοινωνική εξομάλυνση στους κλονισμένους αστούς.

Κάπου εδώ θα ήταν καλό να αναρωτηθούμε: ο ρατσισμός και η βιολογική βάση της φυλής, ο εθνοφυλετισμός, ο φασισμός και ο κοινωνικός δαρβινισμός ήταν ιδεολογίες δημιουργημένες από το μουσολινικό ή το χιτλερικό καθεστώς και εμπεδωμένες μόνο στα χρόνια του μεσοπολέμου ή μήπως γνώρισαν τεράστια απήχηση και αποδοχή τον καιρό της «φυσικοποίησης» της ευρωπαϊκής κυριαρχίας και ηγεμονίας, ώστε να νομιμοποιηθεί η βίαιη αποικιοκρατία(;) Περισσότερα

Χρεοδουλοπαροικία 2018-2056

Σχολιάστε

Του Γιάνη Βαρουφάκη

«Τέλος στα Μνημόνια. Οπου να ’ναι έρχεται και η ελάφρυνση χρέους».

Αυτό είναι το επίσημο αφήγημα για τη μετά το 2018 εποχή. Δυστυχώς, η πραγματικότητα που κρύβει είναι ακριβώς η αντίθετη: η θηλιά του χρέους θα παραμένει σφικτή έως το 2056 και θα αυξομειώνεται για τις επόμενες δεκαετίες ώστε να επιτυγχάνονται οι τρεις στόχοι των δανειστών και του βαθέος (ευρωπαϊκού και εγχώριου) κατεστημένου:

A. Η προσποίηση ότι το Μνημόνιο τελείωσε, η τρόικα αποχώρησε, το χρέος έγινε βιώσιμο.

B. Η μονιμοποίηση της χρεοδουλοπαροικίας, με παραμονή της τρόικας έως το… 2056, και

Γ. Η αναβίωση νέας μορφής δικομματισμού που εκβιάζει από τους πολίτες την πολιτική νομιμοποίηση της χρεοδουλοπαροικίας όπως ακριβώς, πριν από το 2011, εκβίαζε την πολιτική νομιμοποίηση της κλεπτοκρατίας. Περισσότερα

Ο Τραμπ στο Νταβός

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/02/trump-davos.jpeg

του Παύλου Δερμενάκη

Συνεχίζονται οι αντιπαραθέσεις στα παγκοσμιοποιητικά στρατόπεδα

Η συμμετοχή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ* ήταν ιδιαίτερα σημαντική αν λάβουμε υπόψη ότι: α) ήταν η πρώτη συμμετοχή Προέδρου των ΗΠΑ εδώ και 18 χρόνια (από την εποχή Μπιλ Κλίντον), β) η αποστολή των ΗΠΑ ήταν ιδιαίτερα πολυπληθής, με πολλούς κυβερνητικούς αξιωματούχους και συμβούλους, και γ) ο Τραμπ, που έχει κριτικάρει ιδιαίτερα την τρέχουσα μορφή παγκοσμιοποίησης, βρέθηκε στο «άντρο» της παγκοσμιοποίησης για να εκθέσει τις απόψεις του.

Όπως είναι φυσικό, όλοι ανέμεναν με ενδιαφέρον τι θα πει ο Τραμπ, που έχει ως κεντρικό σύνθημα την εθνική περιχαράκωση με το «Πρώτα η Αμερική», σε ένα φόρουμ για την παγκοσμιοποίηση. Οι απαντήσεις δόθηκαν με την ομιλία του. Γνωρίζοντας ότι απευθύνεται σε επιχειρηματίες και όχι σε ψηφοφόρους, προσαρμόστηκε κατάλληλα απαριθμώντας τα κατορθώματά του στον ένα χρόνο της προεδρίας του. Καταρχήν, ως «κλασικός» νεοφιλελεύθερος, μίλησε για την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη των ΗΠΑ, το ιστορικά χαμηλό ποσοστό ανεργίας, τη δημιουργία 2,4 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας και τις αναμενόμενες επενδύσεις λόγω της δραστικής μείωσης των φόρων και του περιορισμού των ρυθμίσεων. Επίσης παινεύτηκε για τους χρηματιστηριακούς δείκτες: «Έχουν καταγραφεί 84 ρεκόρ στο χρηματιστήριο και έχει δημιουργηθεί νέος πλούτος 7 τρισεκατομμυρίων δολαρίων από την εκλογή μου». Φυσικά όλα αυτά αναφέρονται χωρίς την κοινωνική τους διάσταση και τις κοινωνικές ανισότητες, που επισημάναμε από αυτές τις σελίδες την προηγούμενη εβδομάδα. Περισσότερα

«Γράμμα από Ολλανδία»: Η νέα και επικίνδυνη Ακροδεξιά κυριαρχεί

Σχολιάστε

Του Δημήτρη Παυλόπουλου

Λίγους μόνο μήνες μετά τις εθνικές εκλογές, το σκηνικό στην Ακροδεξιά της Ολλανδίας έχει αλλάξει άρδην. Το Κόμμα της Ελευθερίας του Χερτ Βίλντερς υποχωρεί δημοσκοπικά, από τις 20 έδρες που κατέχει στη Βουλή στις 14. Αντίθετα, το νεοδημιούργητο Φόρουμ της Δημοκρατίας του Τιερί Μποντέ φέρεται να εκτοξεύεται από τις 2 βουλευτικές έδρες στις 15. Η δυναμική του κόμματος του Μποντέ είναι μάλιστα τέτοια, ώστε να αναδεικνύεται ως κόμμα εξουσίας, που θα παίξει σοβαρό ρόλο στο πολιτικό σκηνικό της Ολλανδίας.

Πρόκειται για ένα κόμμα που επεκτείνει τον πολιτικό λόγο της Ακροδεξιάς πέρα από την αντιμεταναστευτική και αντιμουσουλμανική ρητορία του Βίλντερς. Προβάλλει ανοιχτά την ιδεολογία της υπεροχής της λευκής φυλής καθώς και του υποδεέστερου ρόλου της γυναίκας στην κοινωνία. Περισσότερα

Παρελθόν οι ευρείες λαϊκές συναινέσεις στην Ευρώπη

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/01/karekles.jpeg

Του Ερρίκου Φινάλη

Εκεί πρέπει να αναζητηθεί μία από τις βασικές αιτίες της παρατεταμένης αστάθειας

Στη μνημειώδη τριλογία επιστημονικής φαντασίας «Θεμέλιο» ο Ισαάκ Ασίμοφ περιγράφει έναν κόσμο, τη Γαλαξιακή Αυτοκρατορία, που βαδίζει προς την οριστική παρακμή της – αλλά οι ηγέτες της δεν το υποψιάζονται καν. Όταν ο οραματιστής επιστήμονας Χάρι Σέλντον προσπαθεί να τους ανοίξει τα μάτια, αντιμετωπίζεται ως εχθρικό στοιχείο. Καταφέρνει όμως να τους πείσει ότι, αν δεν αντιδράσουν, θα ακολουθήσει μια ατέλειωτη περίοδος σκότους και βαρβαρότητας. Κι έτσι, μαζί με τους πιο φωτισμένους επιστήμονες και διανοούμενους, μεταφέρεται σε έναν απομακρυσμένο πλανήτη. Εκεί προσπαθούν να οικοδομήσουν ένα νέο πολιτισμό, ικανό να προσφέρει ελπίδα στη σκοτεινή εποχή που έρχεται, ενώ η Αυτοκρατορία καταρρέει.

Σήμερα, στον πραγματικό κόσμο μας, η Δύση δύει (και δεν υπάρχει καν η δυνατότητα διαφυγής σε κάποιον μακρινό πλανήτη…). Οι δε ηγεσίες της μοιάζουν χαωμένες και ασταθείς: βλέπουν τον ήλιο να βασιλεύει, αλλά δεν συμφωνούν ούτε καν μεταξύ τους στο πώς θα ανακόψουν αυτήν την πορεία. Για την ακρίβεια, αρνούνται να δουν τις αιτίες της σημερινής κατάστασης και της διευρυμένης δυσαρέσκειας, που δεν είναι άλλες από τις πολιτικές τους – πολιτικές εξαθλίωσης, καταλήστευσης και εξανδραποδισμού δισεκατομμυρίων ανθρώπων προς όφελος μιας αριθμητικά μικροσκοπικής παγκόσμιας ελίτ. Ακόμη κι ο μεταξύ τους καβγάς αφορά το πώς θα συνεχίσουν να επιβάλλουν αυτές τις «μοναδικές δυνατές» πολιτικές – και το ποιοι από αυτούς θα εξακολουθήσουν να είναι κυρίαρχοι και κερδισμένοι. Περισσότερα

Καταλονία, Ισπανία, Αυστρία, Ευρώπη …η εκτροπή

Σχολιάστε

https://www.e-dromos.gr/wp-content/uploads/2018/01/europe-nazi.jpeg

του Σαμίρ Αμίν

1 Το χάος που εκφράζεται στην Καταλονία με μια κοινή γνώμη διχασμένη ανάμεσα στους «ανεξαρτησιακούς» και τους «ενωτικούς» δεν έχει λογική. Γιατί το κάθε στρατόπεδο είναι κι αυτό μοιρασμένο ανάμεσα σε μια δηλωμένη συντηρητική νεοφιλελεύθερη δεξιά και σε διάφορες αριστερές δυνάμεις που είναι περισσότερο ευαίσθητες στις αξιοθρήνητες συνθήκες που επιφυλάσσονται στους εργαζόμενους. Βέβαια, ορισμένα από αυτά τα αριστερά κόμματα έχουν προσχωρήσει στον φιλελευθερισμό (πράγμα που από μόνο του είναι μια αντίφαση!). Άλλα όμως είναι εν δυνάμει αντικαπιταλιστικά, έστω κι αν έχουν τις αυταπάτες –που είναι πλειοψηφία στην Ευρώπη– για τη δυνατότητα αναθεώρησης των θεσμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εντούτοις είναι φτιαγμένοι από μπετόν αρμέ ώστε αυτό να είναι αδύνατον. Περισσότερα

Η γερμανική ηγεμονία σε αναζήτηση προσανατολισμού

Σχολιάστε

Η γερμανική ηγεμονία σε αναζήτηση προσανατολισμού

του Παύλου Δερμενάκη

Η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης στη Γερμανία δεν είναι απλά απότοκο ενός «περίεργου» εκλογικού αποτελέσματος. Αν ήταν έτσι θα είχε βρεθεί λύση, όπως άλλωστε γινόταν μέχρι τώρα. Είναι αποτέλεσμα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το Βερολίνο, αλλά και ολόκληρο το ευρωσύστημα, σχετικά με τον προσανατολισμό τους απέναντι στην διοίκηση Τραμπ αλλά και σε ότι αφορά το μέλλον της παγκοσμιοποίησης.

Παραλυσία και κλυδωνισμοί στην Ε.Ε. από το κυβερνητικό ναυάγιο στο Βερολίνο

Το γερμανικό κυβερνητικό αδιέξοδο έρχεται σε μια στιγμή που η ίδια η Γερμανία και ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα βρίσκονται μπροστά στην αναζήτηση κρίσιμων προσανατολισμών μετά από μια μακρά περίοδο συνεχών αναταράξεων. Στην άμεση επικαιρότητα, χωρίς την άνεση μακροχρόνιων αναβολών, βρίσκονται ερωτήματα σχετικά με τη στάση της Ε.Ε. απέναντι στους γεωπολιτικούς και οικονομικούς προσανατολισμούς της διοίκησης Τραμπ αλλά και της ευρωπαϊκής απάντησης στις εξαγγελίες και μεθοδεύσεις του Κινέζου προέδρου Ξι σχετικά με το μέλλον της παγκοσμιοποίησης. Και οι δύο προκλήσεις απαιτούν έναν νέο και σοβαρό σχεδιασμό από το γερμανικό διευθυντήριο και συνακόλουθα μια νέα αρχιτεκτονική για την Ε.Ε. Περισσότερα

Ρομπέρτο Ουνγκέρ: «Ξεπεράστε τη σημερινή Ευρώπη και αποκτήστε εθνικό σχέδιο»

Σχολιάστε

Ρομπέρτο Ουνγκέρ: «Ξεπεράστε τη σημερινή Ευρώπη και αποκτήστε εθνικό σχέδιο»

Πριν τέσσερα χρόνια ο Ρομπέρτο Ουνγκέρ, καθηγητής του πανεπιστημίου του Χάρβαντ και πρώην υπουργός στην κυβέρνηση του βραζιλιάνου προέδρου Λούλα ντα Σίλβα, μιλώντας στο Βήμα έθεσε ορισμένες σοβαρές σκέψεις για την ελληνική πραγματικότητα που διατηρούν την επικαιρότητα τους.

Κύριε καθηγητά, πριν από ακριβώς έναν χρόνο, όλοι στην Ευρώπη έκαναν λόγο για «Grexit» (σ.σ.: έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη). Σήμερα όλοι επαινούν την Ελλάδα για τη βελτίωση των μακροοικονομικών της δεικτών. Ποιο είναι το μέλλον της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση;

Η επικρατούσα άποψη υπαγορεύει την παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη και στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Το αντίτιμο είναι οι περιορισμοί που επιβάλλουν το κοινό νόμισμα και η «απαγορευτική» υποτίμηση της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Ομως αυτή η θεώρηση δεν λαμβάνει υπ’ όψιν το κόστος της παραμονής της Ελλάδας στην ΕΕ. Πρώτον, η Ελλάδα μετατρέπεται σε αντικείμενο της άτεγκτης κανονιστικής ενοποίησης της ΕΕ, στόχος της οποίας είναι να επιβάλει σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες έναν ενιαίο χάρτη κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης. Δεύτερον, για την Ελλάδα και για άλλες χώρες στην Ευρώπη, η συμμετοχή στην ΕΕ και στην ευρωζώνη αποτελεί δικαιολογία για την απουσία εθνικής στρατηγικής. Αν ρωτήσουμε τους πολιτικούς σας “ποια είναι η ελληνική στρατηγική;”, είναι ξεκάθαρο ότι η απάντηση θα είναι μονολεκτική: “Ευρώπη”. Περισσότερα

Μέρες Ιεράς Συμμαχίας στην Ευρώπη

Σχολιάστε

Μέρες Ιεράς Συμμαχίας στην Ευρώπη | του Ρούντι Ρινάλντι

του Ρούντι Ρινάλντι

Η περίπτωση της Καταλονίας επιβεβαιώνει τον αντιδημοκρατικό κατήφορο της γερμανικής Ε.Ε.

Ετούτο το διάστημα οι αριστερές δυνάμεις νοσταλγικά θέλουν να θυμούνται μεγάλες και ένδοξες μέρες, και ιδιαίτερα τη Ρωσική Επανάσταση. Και τιμούν επετείους με τρία βασικά χαρακτηριστικά: 1) απουσία καίριων και κρίσιμων συμπερασμάτων, 2) αμηχανία και απουσία πρότασης για το σήμερα, με βαθιά ανεπάρκεια κατανόησης, 3) δηλώσεις του τύπου ακόμα κι αν χάσαμε θα νικήσουμε, θα έρθει κάποτε ο τρίτος γύρος, θα επαναληφθεί ο Οκτώβρης…

Κι όμως, τούτες τις μέρες είναι και μια άλλη επέτειος, λιγότερο γνωστή. Στις 1 Νοέμβρη του 1814 συνερχόταν το συνέδριο της Βιέννης, όπου οι μοναρχικές δυναστικές αντιδραστικές δυνάμεις της Ευρώπης δημιουργούσαν την Ιερά Συμμαχία για να καταπνίξουν το κύμα δημοκρατισμού και επαναστάσεων που είχε συνταράξει έως τότε τον ευρωπαϊκό χώρο. Μόλις είχαν τελειώσει οι ναπολεόντειοι πόλεμοι και μια περίοδος παλινόρθωσης του παλιού καθεστώτος είχε μπει στην ημερήσια διάταξη. Αυστρία, Ρωσία, Αγγλία, καθώς και η ηττημένη Γαλλία, μαζί με όλες τις μοναρχικές δυνάμεις, σχεδίασαν τον χάρτη της Ευρώπης και καταδίωξαν κάθε προοδευτική δημοκρατική φωνή στην Ευρώπη. Πρωταγωνιστικό ρόλο είχαν ο υπουργός Εξωτερικών της Βρετανίας κόμης Κάσλρι, ο καγκελάριος της Αυστρίας πρίγκιπας Μέτερνιχ, ο οποίος και προήδρευσε του συνεδρίου, και ο υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας Ταλεϊράνδος. Περισσότερα

Κρησφύγετο στο μέλλον

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Στην αρχαία Αθήνα δεν μπορούσες να είσαι πολίτης, αν ταυτόχρονα δεν ήσουν και οπλίτης. Και από άποψη ορθογραφίας είναι ένας ελάχιστος αναγραμματισμός. Εξαρτάται πού θα βάλεις το όμικρον. Πριν ή μετά το πι. Το νόημα δεν αλλάζει. Απλά οι λειτουργίες αλλάζουν. Στην περίπτωση του πολίτη, όπλο είναι ο λόγος. Στον οπλίτη λόγος είναι το όπλο του. Γιατί μόνον έτσι θα καταλάβει ο εχθρός.

Αλλά ο σκοπός είναι ίδιος. Ο ελεύθερος πολίτης υπεράσπιζε τις αξίες του. Ο μισθοφόρος τον μισθό του. Και έτσι μπορούμε να καταλάβουμε τον Μαραθώνα και τους άλλους μαραθώνιους αγώνες που έκανε η ανθρωπότητα. Και μια μικρή λεπτομέρεια. Η ασπίδα του οπλίτη δεν ήταν για τον εαυτό του. Αλλά για τον διπλανό του. Με το δεξί χέρι πολεμούσε και με το αριστερό χέρι που είχε την ασπίδα υπεράσπιζε τον σύντροφό του. Η φιλότης ήταν η υπέρτατη αρετή. Περισσότερα

Η εποχή της σύγχυσης μέρος 1ο: η ευγενής τύφλωση της υπεροψίας

Σχολιάστε

Ένα από τα πολύ βασικά μοτίβα του σημερινού μας κόσμου είναι η φαντασίωση πως εμείς είμαστε οι φωτισμένοι μέσα σε μια θάλασσα άγνοιας· είναι η σιγουριά της νεωτερικότητας που νόμιζε πως είχε πιάσει τον πάπα από τ’ αρχίδια. Μια σιγουριά που ξεκινούσε από τα αριστερά και κατέληγε στα δεξιά του πολιτικού φάσματος και εκφραζόταν συχνά μέσω της θρησκείας της προόδου. Της μεταφυσικής πεποίθησης δηλαδή πως κάθε αύριο είναι πάντα καλύτερο από κάθε χθες.

Το ξεχείλωμα των φωτισμένων.

Παρότι η νεοτερικότητα έχει δεχθεί πολλά πλήγματα στην ιστορική της πορεία, παραμένει η κυρίαρχη αφήγηση του κόσμου μας, συγκρατούμενη με όλο και περισσότερα (και εμφανή) λαστιχάκια· λαστιχάκια που δεν προσφέρουν καμιά ιδιαίτερη αυτοπεποίθηση σε κανέναν ειλικρινή παρατηρητή. Περισσότερα

Aπόψεις με παρρησία

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ετσι όπως εκατάντησε η χώρα μας, με αυτούς τους ανθρώπους, είναι απερίγραπτο. Ενα αντιπνευματικό και απολίτιστο αποχωρητήριο, που μολύνει την Ευρώπη με τη διαπεραστική βρόμα του. Και όχι μόνο την Ευρώπη. Αυτός ο υπερφίαλος ρεπουμπλικανισμός και αυτός ο υπερφίαλος σοσιαλισμός, που δεν έχει καμία σχέση με σοσιαλισμό.

Η πολιτική που ασκούν οι Σοσιαλιστές εδώ στη χώρα μας δεν είναι τίποτα λιγότερο από εγκληματική. Ομως οι Σοσιαλιστές δεν είναι πια Σοσιαλιστές. Είναι κατά βάση Εθνικοσοσιαλιστές. Οι Σοσιαλιστές δολοφόνησαν τον σοσιαλισμό ήδη από τη στιγμή που έγιναν εξουσία.

Από τότε δεν υφίσταται πια σοσιαλισμός στη χώρα μας. Υπάρχει μόνο εκείνος ο αηδιαστικός ψευτοσοσιαλισμός που σε αρρωσταίνει με το που ανοίγεις τα μάτια σου το πρωί. Περισσότερα

Ευρωπαϊκότητα και Ευρωπάθεια

Σχολιάστε

Ευρωπαϊκότητα και Ευρωπάθεια

του Λαοκράτη Βάσση

1 Συζητώντας για το μέλλον της Ευρώπης δεν πρέπει να ξεχνάμε πως είμαστε, εντός μάλιστα Ευρωζώνης, μετα-νεωτερική αποικία. Που σημαίνει πως είναι κατάφωρα παραβιασμένη η ισοτιμία της παρουσίας της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

2 Χωρίς να ταυτίζουμε Ευρώπη και Ευρωπαϊκή Ένωση, πρέπει να προσεγγίζουμε σωστά τη σχέση Ελλάδας-Ευρώπης και συνακόλουθα Ελλάδας-Ευρωπαϊκής Ένωσης. Γνωρίζοντας πως η ευρωπαϊκότητα δεν είναι για μας προσκτώμενη (ή υπό πρόσκτηση) αλλά σύμφυτη ιδιότητά μας. Υπό την έννοια πως είναι εν πολλοίς ελληνική η εννοιολογική συγκρότηση του ευρωπαϊκού δυτικού πολιτισμού. Κι είναι άλλη τάξης πρόβλημα οι όποιες αναγκαίες τεχνοκρατικού χαρακτήρα «προσαρμογές» μας σε ευρω-δυτικά πρότυπα.
Γι’ αυτό και είναι τουλάχιστον ανελλήνιστες οι απόψεις των «ευρωπαθών» πολιτικών και διανοουμένων, που έχουν προσαρτηματική λογική έναντι της Ευρώπης (να γίνουμε… Ευρωπαίοι!). Ξανατονίζοντας πως οι όποιες τεχνοκρατικού χαρακτήρα υστερήσεις μας, δεν γίνεται να εγείρουν πρόβλημα ευρωπαϊκότητας για τη «συνιδρυτική» της Ευρώπης Ελλάδα. Ει μη μόνον αν δεν δεχόμαστε την ιστορική συνέχεια του ελληνικού έθνους και τη διϊστορικότητα της ελληνικής ταυτότητας, όπως συμβαίνει με τους νεοταξικής κοπής… ultra «εκσυγχρονιστές» μας. Περισσότερα

Καρικατούρα δημοκρατίας η «Νέα Ευρώπη»

Σχολιάστε

του Τάσου Τσακίρογλου

«Εχουμε μια Ευρώπη των τραπεζών και των τραπεζιτών, μια Ευρώπη των επιχειρήσεων και των εργοδοτών, μια Ευρώπη των αστυνομιών και των αστυνομικών, σε λίγο θα αποκτήσουμε επίσης μια Ευρώπη των στρατών και των στρατιωτικών… δεν έχουμε κατορθώσει όμως να δώσουμε ζωή σ’ ένα κριτικό κοινωνικό κίνημα της Ευρώπης… το οποίο να μπορεί να ακουστεί, αλλά και να αποφέρει ουσιαστικά αποτελέσματα».

Αυτά τόνιζε το 2000, σε συνέδριο των ελβετικών συνδικάτων με τίτλο «Για μια κοινωνική Ευρώπη», ένας από τους κορυφαίους κοινωνιολόγους της εποχής μας -που έφυγε νωρίς- ο Πιερ Μπουρντιέ.

Από τη συζήτηση για το μέλλον και τη νέα αρχιτεκτονική της Ευρώπης που αναπτύσσεται το τελευταίο διάστημα απουσιάζει ο βασικός πρωταγωνιστής: οι ευρωπαϊκοί λαοί, τα κινήματα και οι αντιπροσωπευτικοί θεσμοί που -υποτίθεται- τους εκφράζουν. Περισσότερα

Ο Μακρόν έρχεται…

Σχολιάστε

Του Νίκου Ταυρή

Οι επιδιώξεις του Γάλλου προέδρου για την Ευρώπη και η σημασία του ταξιδιού στην Ελλάδα

Οι προετοιμασίες για την επίσκεψη Μακρόν στην Ελλάδα στις 7, 8 Σεπτέμβρη, έχουν ήδη αρχίσει και σίγουρα το θέμα θα τύχει αρκετής προβολής από τα ΜΜΕ και τους διαμορφωτές της επικαιρότητας.

Η επίσκεψη Μακρόν γίνεται σε μια ιδιαίτερη στιγμή για τα ευρωπαϊκά και ελλαδικά δεδομένα. Καταρχάς, υπάρχει ένα μεσοδιάστημα αναμονής έως τις γερμανικές εκλογές που θα γίνουν στις 24 Σεπτεμβρίου. Όλοι περιμένουν το νέο κυβερνητικό σχήμα που θα προκύψει με απόλυτο φαβορί την Μέρκελ, αλλά αβέβαιη την σύνθεση της νέας κυβέρνησης. Έως τώρα, ο «μεγάλος συνασπισμός» χριστιανοδημοκρατών και σοσιαλιστών υπό την Γερμανίδα καγκελάριο αποτελούσε μια λύση, αλλά ίσως αυτά τροποποιηθούν σχετικά σύντομα.

Ο Μακρόν προσπάθησε τις τελευταίες εβδομάδες να πάρει ορισμένες πρωτοβουλίες και πραγματοποίησε σειρά ταξιδιών σε ευρωπαϊκές χώρες (συνομιλίες με ηγέτες Αυστρίας, Τσεχίας και Σλοβακίας στο Σάλτσμπουργκ, επισκέψεις στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και τώρα στην Ελλάδα). Εμφανίστηκε ως διαμορφωτής της νέας Ευρώπης που πρέπει να προκύψει σε σύντομο διάστημα, ήρθε σε αντιπαράθεση με την Πολωνία, προσπαθεί να αναβαθμίσει το ρόλο της Γαλλίας και να βρει ισορροπίες με την Γερμανία και τις ΗΠΑ. Περισσότερα

Η περιττή ανθρωπότητα

Σχολιάστε

Του Θανάση Βασιλείου

Εν τέλει, ακόμα και με τους όρους που γίνεται η συζήτηση, δύσκολα θα μπορούσε να φανταστεί κάποιος καθεστώς σταλινικού τύπου – όταν η δημοκρατία προχωράει και όταν δεν είναι φοβική ή ασθενική.

Εξίσου δύσκολα θα μπορούσε να εγκαθιδρύσει ένα φασιστικό καθεστώς. Βασική συνθήκη είναι ο διαθέσιμος πολιτικός χώρος – κάτι που προκύπτει ως χειροπιαστή αποτυχία της δημοκρατίας και επιτυχία της απρονοησίας. Εκτός κι αν η μέριμνα των επιλογών, μέσω των δημοκρατικών θεσμών, είναι ο νεόκοπος αντικομμουνισμός που, για άλλοθι, ταυτίζεται στα πρωτοσέλιδα με τον σταλινισμό και τη σοβιετία.

Σε αυτή την περίπτωση, και προκειμένου να οριοθετηθούν κομματικοί-εκλογικοί χώροι, θεμελιώνεται μια σύμπτωση αντιθέσεων (μια μοχθηρή coincidentia oppositorum): ο αντικομμουνισμός της Δεξιάς, στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί τη δημοκρατία, βρίσκει τους φασίστες στρατευμένους πλάι του – ο πυρήνας της ιδέας στο σχέδιο Μπαλτάκου με τη Χρυσή Αυγή. Περισσότερα

Older Entries