Του Γιάννη Μάρκοβιτς

H κήρυξη της Επανάστασης του 1821, μέσα από μια διαζευκτική πρόταση προσπάθησε να συνοψίσει ένα βασικό αίτημα, μια κυρίαρχη διεκδίκηση των επαναστατών: «Ελευθερία ή θάνατος». Η Επανάσταση ήταν απόρροια γεγονότων και ανατροπών, τόσο στον ελλαδικό χώρο, όσο και στον ευρωπαϊκό. Ήταν η διάχυση του Διαφωτισμού, που αμφισβητούσε βασιλείες, αυτοκρατορίες και τους εκ θεού προερχόμενους ηγεμόνες (σε αυτές συγκαταλεγόταν ο Σουλτάνος), ενώ λίγα χρόνια πριν, ήταν η Γαλλική Επανάσταση (1789), στη συνέχεια η ωρίμανσή της και οι εξελίξεις με τους Ναπολεόντειους αγώνες και πριν από αυτήν, ήταν η Αμερικάνικη Επανάσταση (1775-1783). Και δύο επαναστάσεις ήταν ενάντια στον φεουδαρχισμό, τη βασιλεία και την αποικιοκρατία. Πέραν αυτών, η βιομηχανική επανάσταση, η αστικοποίηση της κοινωνίας, η σταδιακή ανάπτυξη του εμπορίου, ήταν εξελίξεις που δεν μπορούσαν να αφήσουν ανεπηρέαστους όσους ταξίδευαν, εμπορεύονταν και είχαν τη δυνατότητα να μαθαίνουν τι γίνεται πέραν του ελλαδικού χώρου.

Η επανάσταση γίνεται για να απελευθερωθούν αυτοί που οι κατακτημένοι, οι οποίοι είναι υποτελείς στους Οθωμανούς. Επαναστατούν για να φτιάξουν το δικό τους έθνος, καθώς ποτέ δεν ανέχτηκαν την κατάκτηση. More