Αρχική

Βολικοί συμψηφισμοί και ιστορικές ρεβάνς

Σχολιάστε

Του Κωστή Παπαϊωάννου*

Η καταδίκη των σταλινικών εγκλημάτων και ο διαρκής στοχασμός για τη μήτρα τους είναι καθήκον κάθε δημοκράτη και κατά μείζονα λόγο κάθε αριστερού δημοκράτη. Αυτός ο στοχασμός και η διαπάλη των ιδεών στη βαριά σκιά του «υπαρκτού σοσιαλισμού» γέννησαν λαμπρές στιγμές της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής Αριστεράς. Στιγμές δύσκολες, με διασπάσεις, με συγκρούσεις, με στιγματισμούς, με προσωπικές και συλλογικές δοκιμασίες. Είναι σε μεγάλο βαθμό επίτευγμα επώδυνο του ευρωκομμουνισμού, αλλά και ποικιλώνυμων άλλων εκφάνσεων της Αριστεράς, η μελέτη των αποτρόπαιων όψεων του σταλινισμού: προσωπολατρία, απόλυτος συγκεντρωτισμός, κρατική και κομματική γραφειοκρατία, προνόμια της νομενκλατούρας, εξευτελισμός κάθε δημοκρατικής αρχής, πολιτικά εγκλήματα, εκτοπίσεις, εξοντώσεις.

Η Αριστερά αυτή, η «καθ’ ημάς Αριστερά», έκανε δική της υπόθεση να καταδείξει το απεχθές πρόσωπο του «υπαρκτού», το καθεστώς των διώξεων και του φόβου, τις δίκες της Μόσχας, τον θρίαμβο της αστυνομίας και της καταστολής. Δεν φοβήθηκε να μιλήσει για την ασφυκτική λογοκρισία, την πανοπτική επιτήρηση, τον χαφιεδισμό, τις εσωκομματικές εκκαθαρίσεις, τη βίαιη κολεκτιβοποίηση με τα εκατομμύρια θύματα. Η δημοκρατική Αριστερά στάθηκε απέναντι στην καταστολή κάθε ελευθερίας στις ανατολικές χώρες. Ταυτοτικό, τραυματικό βίωμά της είναι η απόλυτη αντίθεση σε όσα επιβλήθηκαν στη Βουδαπέστη και την Πράγα με τα τανκς. Περισσότερα

Advertisements

Η Μεταμοντέρνα Αριστερά

Σχολιάστε

Του Ηλία Παπαναστασίου

Ο όρος «Μεταμοντέρνος» (Post Modern) αφορά ουσιαστικά την τάση, προσπάθεια και προδιάθεση αποδόμησης – διάλυσης ουσιαστικά – όλου του «Μοντέρνου» επιστημονικού, θεωρητικού κεκτημένου, δηλαδή όλου του Πολιτιστικού Κεκτημένου της Νεώτερης εποχής από το τέλος του Μεσαίωνα και δώθε.

Θα χρειαστεί μια σειρά άρθρων για να εξηγήσουμε απλά και στρωτά την αποδομητική – δήθεν εκσυγχρονιστική -τάση των Μεταμοντέρνων Επιστημόνων και των δήθεν ανατρεπτικών τάσεών τους. Ουσιαστικά οι Μεταμοντέρνοι μάς πάνε όχι μπροστά, αλλά πίσω από τους «Μοντέρνους» ή νεωτερικούς. Όσο και να διαμαρτύρονται οι Μεταμοντέρνοι και η θεωρία τους, αποτελούν μια Επανάσταση ενάντια στη Λογική και μια ασύντακτη και πρωτόγονη επιστροφή στην Προ-Λογική ή Μυθολογική περίοδο. Καλύπτουν δε την βαθιά αντιδραστικότητά τους με κραυγές επιστημοσύνης και προχωρημένης σκέψης… Περισσότερα

Αριστερά άνευ Αριστεράς

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

H STANDARD AND POOR’S αξιολογεί μονίμως τον Καναδά με ΑΑΑ, που για τους επενδυτές σημαίνει πως είναι μια ασφαλής χώρα για να διοχετεύσουν τα χρήματά τους. Αλλά η φυλή Χάιντα, που έχει δικά της εδάφη τα οποία ουδέποτε έχει παραχωρήσει στον Καναδά, είχε άλλη γνώμη.

Από το 1846, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση του Καναδά και η επαρχιακή κυβέρνηση της Βρετανικής Κολομβίας εκμεταλλεύονται όλο τον ορυκτό της πλούτο και όλους τους φυσικούς πόρους, από μια γη που δεν τους ανήκει, παραβιάζοντας τις συνθήκες για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων. Οι γηγενείς κατέθεσαν αγωγή στο Ανώτατο Δικαστήριο και ζητούν να αποζημιωθούν.

Αρα ο Καναδάς, που ληστεύει μια ολόκληρη περιοχή που δεν του ανήκει, δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται με τρία άλφα. Και πήγαν στον οίκο αξιολόγησης για να διαμαρτυρηθούν. Τους υποδέχτηκαν οι υπεύθυνοι που είχαν συντάξει την έκθεση αξιολόγησης. Οι υψηλοί αυτοί τεχνοκράτες, τους άκουσαν προσεκτικά και είπαν στην αντιπροσωπεία των Ινδιάνων: «Ξέρουμε ότι ποτέ δεν εκχωρήσατε τη γη σας. Περισσότερα

Ρόλος και όρια της Αριστεράς στη μεταπολίτευση (1974-2010)

Σχολιάστε

Του Ρούντι Ρινάλντι

Ορισμένοι μελετητές, θέλοντας να αναλύσουν την τυπολογία του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα μετά τη μεταπολίτευση, κάνουν λόγο για «τριπολικό κομματικό σύστημα με δικομματική δυναμική αντιπαράθεσης», για «τρικομματισμό με διπολική δυναμική» ή και για «απόλυτο πολωμένο τρικομματισμό». Ο τρίτος παράγοντας, το «τρίτο πρόσωπο», είναι φυσικά η Αριστερά.

Στα χρόνια της μεταπολίτευσης, ο δικομματισμός κυριάρχησε, συγκεντρώνοντας ποσοστά της τάξης του 80% του εκλογικού σώματος. Πάντα όμως υπήρχε ένας ακόμα πόλος, συμπληρωματικός προς το μεταπολιτευτικό σύστημα, εκφραζόμενος από τις δυνάμεις που αναφέρονταν στην Αριστερά.

Οι προσεγγίσεις που προαναφέραμε, όμως, δεν είναι οι μόνες. Αρκετοί άλλοι αναλυτές θεωρούν τον ρόλο της Αριστεράς κατά την περίοδο 1974-2010 περιθωριακό ή μη ουσιαστικό, παρουσιάζοντάς την περίπου σαν έναν «φτωχό συγγενή» στο πολιτικό σκηνικό. Περισσότερα

Με το κεφάλι στο χώμα

Σχολιάστε

Είχα ακριβώς έναν χρόνο να γράψω. Έναν ολόκληρο χρόνο κατά τον οποίο ο Τσίπρας εφαρμόζει μνημόνια με κοινωνικό πρόσημο, ο Μητσοτάκης ονειρεύεται παλινόρθωση της εθνικοπατριωτικής Ελλάδας, η αριστερά περνάει την ώρα της με μνημόσυνα, το ΠΑΣΟΚ είν’ εδώ ενωμένο δυνατό, το πρωτογενές πλεόνασμα χαρίζει πολλαπλούς οργασμούς στα πλήθη, η ανεργία πέφτει βαριά, οι ναζί κυκλοφορούν ακόμα ελεύθεροι στους δρόμους, η Ευρώπη εξακολουθεί να ελέγχει τον αέρα που αναπνέουμε, ο ουρανός παραμένει ιδιοκτησία της Εκκλησίας και ο πλανήτης έρμαιο στα χέρια πυρομανών. Εντάξει, δεν έγινε και τίποτα μέσα σε έναν χρόνο τώρα που το σκέφτομαι. Κι αν έμεινα και λίγο πίσω, να με συγχωράτε, θα σας προλαβαίνω. Ραντεβού στην Τρίτη αξιολόγηση.

Πέρασε ένας χρόνος που δεν έγραψα τίποτα, ή καλύτερα, που δεν δημοσίευσα τίποτα. Η μία μετά την άλλη οι ειδήσεις μπορεί να χτυπούσαν στο κεφάλι μου, εκείνο να έδινε εντολή στο χέρι μου να τα βάλει στο χαρτί, αλλά πάντα το χαρτί κατέληγε να καίγεται στη φωτιά της επαναλαμβανόμενης καθημερινότητας. «Και τι έγινε», «Και τι θα αλλάξει», «Σιγά το νέο», «Έτσι γίνεται πάντα», «Μ’ αρέσει που πέφτεις από τα σύννεφα» και άλλα τέτοια ευφάνταστα.

Κάθε φορά και μια άλλη φωνή, κάθε φορά με λιγότερη έκπληξη. Κι έτσι δεν έγραψα… Περισσότερα

Ο Ανιέλι είχε δίκιο

Σχολιάστε

Από το καλοκαίρι του 2015 κι έπειτα, καταστράφηκε ένα πρωτοφανές πολιτικό κεφάλαιο, που οι περιστάσεις αλλά και η δουλειά χιλιάδων απλών ανθρώπων της Αριστεράς είχαν δημιουργήσει. Το Δημοψήφισμα υπήρξε το αποκορύφωμα αυτής της «συγκέντρωσης κεφαλαίου», που έδινε τεράστιες δυνατότητες για μια ριζοσπαστική πολιτική επιλογή. Σαν αυτή που έκανε η Ισλανδία, χωρίς να έχει καθόλου ευνοϊκότερους συσχετισμούς.

Ας θυμηθούμε την απίστευτη πόλωση που ενεργοποίησε: το 85% των νέων, το 73% των ανέργων, το 71% των μισθωτών, το 85% των φοιτητών επέλεξε «Όχι». Τα πραγματικά παραγωγικά και δυναμικά στρώματα απέρριπταν τα Μνημόνια χωρίς επιφυλάξεις. Και συνεχίζουν να το κάνουν. Περισσότερα

Η φτώχεια των πολλών, πλούτος των ολίγων

Σχολιάστε

του Περικλή Κοροβέση

Μετά την κατάρρευση του υπαρκτού κομμουνισμού και την προσχώρηση της σοσιαλδημοκρατίας στη δεξιά πολιτική, μπήκε το ερώτημα αν πραγματικά υπάρχει διαφορά μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς. Και αυτό το επιχείρημα έχει βάση.

Ολοι όσοι από μας ψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ ως Αριστερά για μια άλλη πολιτική, στην πράξη ψήφισαν την πολιτική που εγκαινίασε ο Γ. Παπανδρέου από το Καστελόριζο και συνέχισαν οι επόμενες κυβερνήσεις. Οι κυβερνήσεις των μνημονίων αποφάσισαν να μετατρέψουν την Ελλάδα σε αποικία για όσο χρόνο χρειαστεί. Και αυτός δεν φαίνεται να είναι σύντομος.

Αν οι συσχετισμοί δυνάμεων μεταξύ κοινωνίας και κράτους παραμείνουν στο σημερινό επίπεδο, τότε να υπολογίζουμε δεκαετίες. Αυτό μοιάζει λίγο με προφητεία. Δεν είναι. Στηρίζεται στο γεγονός πως οι πολιτικές δυνάμεις που έχουν να προτείνουν μια εναλλακτική λύση για τα συμφέροντα της κοινωνίας βρίσκονται εκτός Κοινοβουλίου, είναι διασπασμένες και δεν δείχνουν να διαθέτουν επαρκές λαϊκό έρεισμα. Περισσότερα

Βραχνοί προφήτες

Σχολιάστε

Του Δημήτρη Νανούρη

«Μακριά από κάθε αντιπολιτευτική νοοτροπία ή στενό κομματικό ελατήριο, αλλά μόνο από βαθιά συναίσθηση της ευθύνης μας και με μοναδικό κριτήριο το πραγματικό εθνικό συμφέρον προειδοποιήσαμε ότι η σύνδεση της χώρας μας, χώρας ακόμη υποανάπτυκτης, με την Κοινή Αγορά των Εξ ασύγκριτα προηγμένων χωρών της Δυτ. Ευρώπης, όχι μόνο κανένα θετικό πλεονέκτημα ή ελπίδα οικονομικής αναπτύξεως δεν μας παρέχει, αλλά αντίθετα μας οδηγεί με βεβαιότητα στην καταβαράθρωση της οικονομίας μας».

Εκφωνήθηκαν τα παραπάνω στο ελληνικό Κοινοβούλιο διά χειλέων Ηλία Ηλιού και περιέχονται σε τόμο με πύρινους λόγους του και τίτλο «Η Ελλάς στον λάκκον των λεόντων», έκδοση 1962. Επειτα από δεκαετίες, ο Νέστωρ της Αριστεράς αποδεικνύεται άκρως προφητικός. Στον πρόλογο του πονήματος ο Νίκος Κιτσίκης επισημαίνει: «Σήμερα ακόμη πολλοί δεν γνωρίζουν ότι η θύελλα της Κοινής Αγοράς θα ξεριζώσει τα αγροτικά νοικοκυριά, θα παρασύρη και θα εξαφανίση βιομηχανίες, θα συντρίψη βιοτεχνίες, θα πλήξη θανάσιμα τα μεσαία στρώματα, θα δημιουργήση εξοντωτικόν ανταγωνισμόν των Ελλήνων επαγγελματιών με τους ξένους στους οποίους θ’ ανοίξουμε διάπλατα τις πόρτες. Περισσότερα

ΜΙΑ ΚΥΒΕΡΝΩΣΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΧΡΗΣΙΜΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΕΞΙΑ…

Σχολιάστε

Η τραγωδία στην Ευρωζώνη, σήμερα, είναι η αίσθηση παραίτησης που επικρατεί, όπου τα κατεστημένα κόμματα της Κεντροαριστεράς και της Κεντροδεξιάς αφήνουν την Ευρώπη να κυλήσει σ’ ένα οικονομικό «πυρηνικό χειμώνα». Κατά μία έννοια είναι τραγικό, αλλά μόνο κόμματα της ριζοσπαστικής Αριστεράς μπορούν να στηρίξουν αξιόλογες στρατηγικές, όπως αναδιοργάνωση χρέους. Η άνοδος των Podemos δείχνει ότι υπάρχει μεγάλη ζήτηση για εναλλακτική στρατηγική. Αν δεν αλλάξουν θέσεις τα καθιερωμένα κόμματα, θα δημιουργηθεί μεγάλο κενό για να καλύψουν οι Podemos και ΣΥΡΙΖΑ.

Financial Times, Wolfgang Munchau 29/11/2014

Για όσους θέλουν να σκέπτονται λογικά και να μην αναλώνονται σε ευχολόγια και χίμαιρες, είναι φανερό πως άνοιξε ο δρόμος του ΣΥΡΙΖΑ για την εξουσία. Αυτό που αποτελεί πλέον πραγματικό κίνδυνο είναι οι συνέπειες μιας αποτυχίας της Αριστεράς στην εξουσία. Για να το αποφύγουμε αυτό, να προσπαθήσουμε όλοι ώστε η Αριστερά να μην καταρρεύσει αργότερα.

Ανδρέας Ανδριανόπουλος στην «Εφημερίδα των Συντακτών», 4/6/2014

Ο γνωστός ιταλός βιομήχανος Τζιάνι Ανιέλι (1921-2003) φέρεται να έχει πει την παρακάτω φράση η οποία αποδίδεται παρά τις διάφορες παραλλαγές της ως εξής: «Υπάρχει ένα είδος Αριστεράς που είναι πιο χρήσιμη από τη Δεξιά. Πρόκειται για εκείνη την Αριστερά που μπορεί να κάνει όλα όσα δεν θα μπορούσε να κάνει η Δεξιά». Περισσότερα

Το αριστερό reunion

Σχολιάστε

Του Γιώργου Παπαϊωάννου

Εκλεκτικές συγγένειες εντός, εκτός και επί τα αυτά

Η ανοχή προς την σημερινή κυβέρνηση από τη μεριά της «υπόλοιπης» Αριστεράς και μεγάλου μέρους των αριστερών, είναι δεδομένη. Δεν πρόκειται απλώς για ανοχή. Στην πραγματικότητα, η κοινή πολιτική καταγωγή και η «ιδεολογική» συγγένεια κυριαρχούν, επικαλύπτοντας τις όποιες διαφωνίες που φαντάζουν έτσι συγκυριακές και περαστικές.

Η «θεσμική» και πολιτισμένη συνύπαρξη όλων στα εγκαίνια του μουσείου Μπελογιάννη, η χαμηλή ένταση της γενικότερης κριτικής του ΚΚΕ, που πολλοί φαντάζονταν ότι θα ήταν «στα κάγκελα» με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, η παρουσία ακόμα και κυβερνητικών στελεχών σε συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις (όταν λείπει βέβαια ο πολύς κόσμος που θα μπορούσε και να… παρεκτραπεί), αυτές είναι κάποιες εικόνες, απλώς ενδεικτικές.

Δεν είναι όμως μόνο αυτές. Σε αυτοδιοικητικά σχήματα, κυβερνητικοί και αντικυβερνητικοί συνυπάρχουν συχνά και σχεδόν αρμονικά. Γνωστότερο όλων, το παράδειγμα της Περιφέρειας Αττικής με στελέχη της ΛΑΕ να συνδιοικούν με την παράταξη της Δούρου. Στον συνδικαλιστικό χώρο τα ίδια, χρειάστηκαν αρκετοί «τσακωμοί», αποφάσεις και συνδιασκέψεις για να ξεκαθαρίσει κάπως η κατάσταση, έστω και ως προς το φαίνεσθε της «κεντρικής έκφρασης». Περισσότερα

Η διαφορά ως ισότητα

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Κάποια παιδιά γεννιούνται διαφορετικά. Και δεν εννοώ τα παιδιά που εκ γενετής έχουν κάποια αναπηρία ή δυσπλασία. Μιλάω για υγιέστατα μωρά που από τα πρώτα τους βήματα διαφέρουν από τα άλλα. Το τι τα κάνει διαφορετικά ένας θεός το ξέρει.

Για μας τους θνητούς πρέπει να επιλέξουμε κάποια εξήγηση είτε από τους γενετιστές (DNA) είτε από τους κοινωνιστές (περιβάλλον). Αυτά τα παιδιά δεν προσαρμόζονται εύκολα στον κοινωνικό τους χώρο και συχνά χαρακτηρίζονται προβληματικά, ενώ μπορεί να είναι ιδιαίτερα ταλαντούχα και να μην αισθάνονται καμιά διαφορά με τα άλλα.

Και εδώ με σιγουριά μπορούμε να πούμε πως αυτό το «διαφορετικό» είναι ένας αυθαίρετος χαρακτηρισμός που ξεκινάει από την οικογένεια, διαμορφώνεται στο σχολείο και εμπεδώνεται στην κοινωνία. Στην πραγματικότητα όλοι οι άνθρωποι είμαστε διαφορετικοί, αλλά η κοινωνία μάς θέλει ομοιόμορφους. Και εδώ έχουμε φασισμό, ακόμα και σε κοινωνίες που θέλουν να λέγονται δημοκρατικές. Περισσότερα

Χορτοφάγος σε χασαποταβέρνα

Σχολιάστε

Tου Περικλή Κοροβέση

Υπάρχει ένας τρόπος σκέψης που είναι ευρύτατα διαδεδομένος: Είναι το δίλημμα: «Τι να διαλέξω; Ενα μικρό κακό ή ένα μεγάλο κακό;» και η απάντηση έρχεται αβίαστα. Το μικρό κακό είναι το καλύτερο.

Στο ερώτημα να επιλέξουμε ανάμεσα στο καλό και το κακό η απάντηση είναι προφανής. Αν και βέβαια εδώ υπάρχει ένα φιλοσοφικό πρόβλημα. Ποιο είναι το καλό και ποιο είναι το κακό -αρχαίο ερώτημα-, όταν το κακό παρουσιάζεται σαν καλό και το καλό σαν κακό. Κατά κανόνα, είναι η εξουσία που τα ορίζει και έχει να κάνει με τα συμφέροντά της και όχι με την αντικειμενική πραγματικότητα.

Η θεωρία του μικρού και μεγάλου κακού βρίσκει την πλήρη δικαίωσή της στην πολιτική και συχνά γίνεται το βασικό επιχείρημα για να υποστηρίξει μια παράταξη την ύπαρξή της. Ακούμε συχνά πυκνά από τους εναπομείναντες συριζαίους: Περισσότερα

Η Αριστερά στον δρόμο του… μεταξιού

Σχολιάστε

Μια «ανθρωπογεωγραφία της μετάλλαξης», με αφορμή την κυβερνητική αποστολή στην Κίνα

«Τα μεταξωτά βρακιά θέλουν και επιδέξιους κώλους…»
(ελληνική λαϊκιστική παροιμία)

Στο πρόσφατο κυβερνητικό ταξίδι στην Κίνα, στις διπλωματικές επαφές, την συνάντηση με τον Κινέζο πρόεδρο και το συνέδριο για τον «δρόμο του μεταξιού», συμμετείχαν ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας, ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς, ο υπουργός Ψηφιακής Πολιτικής Ν. Παππάς, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Στ. Πιτσιόρλας και ο γενικός γραμματέας Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων Γ. Τσίπρας.

Ένα «ταξίδι για δουλειές», απολύτως προσαρμοσμένο στις ανάγκες του χρεοκοπημένου νεοελληνικού μεταπρατισμού. Γιατί, αν παλιότερα διατηρούσε μια «λάμψη» το όραμα μιας Ελλάδας – διαμετακομιστικού κέντρου με αναβαθμισμένα λιμάνια, δρόμους, τουρισμό κάθε είδους και συμπληρωματικές υπηρεσίες, η «αριστερή» επανάληψή του σε μνημονιακό και μισοαποικιακό καθεστώς, μοιάζει σήμερα με «ξαναζεσταμένο φαγητό». Η δε επίκλησή του ως συνταγής εξόδου από την κρίση, καταντά απλώς ανέκδοτο και μας θυμίζει την ανωτέρω αναφερόμενη παροιμία… Περισσότερα

Once upon a time in Mexico

Σχολιάστε

Του Βαγγέλη Δ. Μαρινάκη

Δεν χρειάζεται να είσαι πολιτικός αναλυτής ή ιστορικός για να καταλάβεις πως η Κεντρική και Λατινική Αμερική θεωρείται η «πίσω αυλή» της Αυτοκρατορίας, ο προνομιακός χώρος άσκησης της πολιτικής και οικονομικής επιρροής των Η.Π.Α.. Κούβα, Γουατεμάλα, Βολιβία, Χιλή, Νικαράγουα, Σαν Σαλβαδόρ, Πουέρτο Ρίκο, η λίστα των επεμβάσεων (έμμεσων και άμεσων) είναι μακρά και αιματηρή κατά τη διάρκεια του περασμένου αιώνα και συνεχίζει ως σήμερα. Πέρυσι τέτοιες μέρες είχαμε θίξει την περίπτωση της Βραζιλίας και το ευρύτερο σχέδιο για αποσταθεροποίηση των BRICS, που στη συγκεκριμένη περίπτωση περνούσε μέσα από την ανατροπή της προέδρου Dilma Rousseff, με πολύτιμους συμμάχους ασφαλώς την εγχώρια Δεξιά. Στο περιθώριο της εκλογής Trump και της όξυνσης των σχέσεων μεταξύ Η.Π.Α.-Μεξικό ως προς το ζήτημα της μετανάστευσης, αλλά και των εξελίξεων που προμηνύονται το 2018 ελέω εκλογών και με φαβορί τον αριστερό Andres Manuel Lopez Obrador (ή AMLO εν συντομία) καταπιαστήκαμε με την περίπτωση του Μεξικό, σαν μια ακόμη πιθανή εστία ανάφλεξης, αλλά συνάμα επειδή αποτελεί ένα εξαίσιο παράδειγμα σχετικά με την ικανότητα της Ουάσινγκτον να δρομολογεί (ποικιλοτρόπως) τις εξελίξεις στον Νέο Κόσμο. Περισσότερα

Ποια είναι η σωστή απάντηση σε ένα λάθος δίλημμα;

Σχολιάστε

Του Άρη Τόλιου

Επί της αρχής

Όσο ανιστόρητα και φτωχά είναι τα σχήματα τα οποία προσπαθούν να επιβάλλουν τον γενικά ευρωπαϊκό άξονα «Αριστεράς – Δεξιάς» σε πραγματικότητες εκτός Ευρώπης (π.χ. Τουρκία, ΗΠΑ, Λατινική Αμερική) ή να βρουν ευθείες ευθυγραμμίσεις ανάμεσα σε διαφορετικές οικονομίες, τόσο εκνευριστικά είναι τα δήθεν «ψαγμένα» και «υπερ-αναλυτικά» σχήματα που αρνούνται να βγάλουν οποιαδήποτε κοινά συμπεράσματα ανάμεσα σε ανόμοιους κοινωνικούς σχηματισμούς (κράτη) – προφανώς επειδή έτσι τους βολεύει.

Λες και ο καπιταλισμός ή η κρίση του, ακόμα και σε πολιτικό επίπεδο, εκδηλώνεται με άπειρους τρόπους, τους οποίους θα ήταν πολύ κουραστικό να τους παραθέσουμε, οπότε ας μην κουραζόμαστε βρε αδερφέ.

Λες και για να εκφραστεί μια άποψη για μια άλλη χώρα, χρειάζεται να μένεις εκεί χρόνια, να έχεις ακαδημαϊκή μόρφωση, να έχεις κοινωνική δράση, να μιλάς και με τους «απλούς ανθρώπους», να είσαι και ανοιχτός και όχι «κολλημένος» και και και…

Λες και ένα κείμενο που επιχειρεί να πει κάτι είναι κάτι άλλο από μια παράθεση επιχειρημάτων, με χρήση διάφορων αναλυτικών εργαλείων και ένα συμπέρασμα, το οποίο κρίνεται στο μέλλον αν ήταν πράγματι οξυδερκές, συνεκτικό και συμπαγές και μπαίνει υπό κρίση άπαξ και δημοσιευτεί. Περισσότερα

Σύντροφοι, ας κοιταχτούμε στον καθρέφτη

Σχολιάστε

Του Στέλιου Ελληνιάδη

Οπου και να γυρίσεις θλίψη. Από τη μια κυβερνούν αυτοί που κάποτε αυτοπροσδιορίζονταν ως αριστεροί, κάποιοι και ως ανανεωτικοί κομμουνιστές με τόσο οκληρή νεοφιλελεύθερη πολιτική που έχουν υπερκεράσει ακόμα και τα νεοφιλελεύθερα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα της Ευρώπης. Κι απ’ την άλλη, αυτοί που δεν ακολούθησαν τους μέχρι χτες συντρόφους τους στον κατήφορο του νεοφιλελευθερισμού, αλλά δεν μπορούν να προβάλλουν καμία αντίσταση στοιχειωδώς αντάξια της ριζοσπαστικής φρασεολογίας με την οποία υποστήριξαν τη διαφοροποίησή τους.

Όσο ανατριχιαστική είναι η μετάλλαξη του κυβερνητικού ΣΥΡΙΖΑ που δεν άφησε τίποτα που να μην το παραβιάσει, αθετήσει και ξεπουλήσει, άλλο τόσο απογοητευτική είναι η αφυδάτωση, η αφλογιστία και η ανεπάρκεια των οργανωμένων δυνάμεων που διαχώρισαν τη θέση τους επιλέγοντας τη συνέχιση του αγώνα αντί για την παράδοση άνευ όρων με το ιδιαίτερα επιβαρυντικό στοιχείο της αυτομολίας στον εχθρό, στην κορύφωση της αντιπαράθεσης στη φάση που η κοινωνία είχε ταχθεί στην πλευρά της Αριστεράς. Περισσότερα

Ζουν ανάμεσά μας (στο πνεύμα των ημερών…)

Σχολιάστε

του Τάσου Βαρούνη

Η καταθλιπτική αριστερά. « Πω-πω κακό που μας βρήκε». Το παιχνίδι χάθηκε δια παντός. Η κατάληξη του ΣΥΡΙΖΑ ταυτίζεται με τον πλήρη αφοπλισμό του λαού και του κινήματος. Μπορεί να φταίει η υπερεπένδυση των πάντων σε ένα κόμμα. Μπορεί να λειτουργεί μια βαθύτερη υποτίμηση των ενεργών δυνάμεων της κοινωνίας. Ίσως απλά να ταυτίζεται ο ατομικός Γολγοθάς, του «να ξεκινάς από την αρχή» με όλα όσα οι «πολλοί μαζί» ανακαλύπτουν – συνειδητά και εξ ανάγκης – ξανά και ξανά.

Η νομισματική αριστερά. Αυτή που αναγνωρίζει και καταγράφει τους υπόλοιπους μέσα από ερωταπαντήσεις για το ευρώ και τη δραχμή. Γιατί εδώ συνοψίζονται όλες οι αντιθέσεις κι από δω ξεκινούν οι ανατροπές των συσχετισμών. Το νόμισμα αποκτά μαγικές και υπερβατικές ιδιότητες. Ένα υπερόπλο – οκ υπάρχουν κι άλλα – που συγκροτεί τον ίδιο τον στρατό. Άλλοτε ως έμβλημα, σημαία, διαταγή, συχνά όμως και ως παρασύνθημα. Γενικώς ψαλμουδίζει. Περισσότερα

H αντίσταση των λίγων

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Πριν από πενήντα χρόνια, αυτόν τον ανοιξιάτικο μήνα, η χούντα έβγαλε περίπατο τα τανκς και σε μια-δυο ώρες πήρε την εξουσία αυτής της χώρας, σχεδόν χωρίς να ανοίξει ρουθούνι, και την κράτησε εφτά ολόκληρα χρόνια. Μια ολόκληρη κοινοβουλευτική δημοκρατία και ένα πανίσχυρο παλάτι πέσανε σαν τραπουλόχαρτα.

Πώς εξηγείται αυτό; Και καλά οι θεσμοί, αλλά κι αυτός ο δημοκράτης λαός και η Αριστερά (ΕΔΑ τότε) που θα έπρεπε να κατέβουν στους δρόμους, προτίμησαν να μείνουν στο σπίτι τους και να κοιτάζουν τα τεκταινόμενα πίσω από τις γρίλιες. Μια παρέα φίλων, που είχαμε βρεθεί την ίδια μέρα για άλλο σκοπό, είπαμε να κατεβούμε στο κέντρο της Αθήνας.

Η πόλη έρημη και σε όλα τα δημόσια κτίρια τανκς. Αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε, από μόνοι μας, μια αντιστασιακή ομάδα, με την ελπίδα πως και άλλοι θα είχαν σκεφθεί σαν και μας και στην πορεία θα συναντιόμασταν. Σκέψη που δεν ήταν λάθος. Αλλά, δυστυχώς, δεν βρεθήκαμε. Περισσότερα

Ε. Galeano : Ένας «ετερόδοξος» διανοούμενος της αριστεράς

Σχολιάστε

Από την εφηβεία του ήταν αριστερός, αυτή του η επιλογή τον συνόδευε σε όλη του τη ζωή. Ο τρόπος όμως με τον οποίο κατανοούσε το να είσαι αριστερός, αλλά πάνω από όλα ο τρόπος με τον οποίο τον εφάρμοζε, δεν ήταν εξαρτημένος από την ιδεολογία αλλά από την καθημερινή ζωή. Μακριά από κάθε είδους δογματισμό έστρεφε το βλέμμα του στους πιο ευάλωτους, σ’ εκείνους που θεωρούσε ότι αποτελούσαν τον σκοπό του. Με τα χρόνια, αγκάλιασε την υπεράσπιση της φύσης όπως και την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών.

Δεν υπήρξε επικεφαλής καμιάς πορείας, «ποιος είμαι εγώ που θα καπελώσω» μία πορεία; Αυτή η συγκέντρωση δεν είναι ενάντια στην κυβέρνηση, γιατί όπως (και κάθε συγκέντρωση), είναι στενά συνδεδεμένη με μία ελπίδα που επιλέξαμε, με μία ελπίδα που μοιραζόμαστε όλοι. Ο σκοπός είναι να ακούσει η κυβέρνηση κι άλλες φωνές, όχι μόνο αυτές που παίρνουν τις αποφάσεις. Άλλωστε δεν βλέπουμε και δεν βιώνουμε τα αποτελέσματά τους ανά τους αιώνες;» τόνιζε ο Γκαλεάνο, στις 27 Μαίου του 2005, στην πλατεία Ελευθερίας. Περισσότερα

Αριστεροί Διανοούμενοι: Η περίπτωση Κώστα Δουζίνα …

Σχολιάστε

Γιώργος Ν. Οικονόμου*

Στο κείμενό του «Αυτονομία ή κυβερνησιμότητα» (Η Εφημερίδα των Συντακτών, 25. 7. 2016) ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κ. Δουζίνας προσπαθεί να υποστηρίξει την κυβερνητική λογική του κόμματος του οποίου είναι βουλευτής. Έχει όμως πολλά προβληματικά σημεία, τα οποία θα δούμε εν συντομία.

  1. Κατ’ αρχάς res publica είναι το δημόσιο πράγμα – και όχι το κοινό όπως γράφει ο κυβερνητικός βουλευτής. Κοινό πράγμα είναι το res communis, το κοινό συμφέρον, το κοινό αγαθό θα λέγαμε. Η διευκρίνιση αυτή δεν είναι τυπική, αφού το δημόσιο δεν είναι και κοινό. Παράδειγμα, ή ίδια η ρωμαϊκή πολιτεία στην οποία ο όρος res publica δεν σημαίνει το κοινό αγαθό, διότι αυτό ουσιαστικά το διαχειριζόταν η ρωμαϊκή ολιγαρχία μέσω της Συγκλήτου και των ποικίλων αξιωματούχων (ύπατοι, πραίτορες κ.λπ.). Η εξουσία ανήκε στην αριστοκρατία των ευγενών (patres, optimates). Ο ρωμαϊκός λαός από την πλευρά του δεν είχε ουσιαστική εξουσία παρά τις κατακτήσεις που επέτυχε με τους αγώνες του (comitia, consilia plebis, tribuni plebis κ.ά.).

Το κοινό αγαθό υπήρχε στην αθηναϊκή δημοκρατία διότι καθοριζόταν από κοινού, από όλους τους πολίτες στη συνέλευση των πολιτών (εκκλησία του δήμου). Στη νεώτερη εποχή, ο λεγόμενος Δημόσιος τομέας, δηλαδή ο κρατικός μηχανισμός και η κρατική γραφειοκρατία δεν είναι κοινά, δεν ανήκουν σε όλους τους κατοίκους, είναι προσβάσιμα μόνο στους κομματικούς οπαδούς και ψηφοφόρους. Επί πλέον, οι γραφειοκράτες του λεγόμενου δημοσίου τομέα δεν εκφράζουν το κοινό αγαθό. Επίσης, ο δημόσιος χώρος της πληροφόρησης δεν είναι κοινός, αλλά κτήμα των κυβερνητικών, των κομματικών και των ιδιωτικών ΜΜΕ. Το res communis υπάρχει μόνο στη δημοκρατία, όπως θα δούμε πιο κάτω. Περισσότερα

Το εγχείρημα του «ειρηνικού δρόμου». Όψεις του αριστερού κυβερνητισμού στον 20ό αιώνα…

Σχολιάστε

του Δημήτρη Μπελαντή

Από τον Ευρωκομμουνισμό στην Ευρωαριστερά: O «δημοκρατικός δρόμος» από στρατηγική κοινωνικής μετάβασης σε γενεαλογία ενός ηθικού credo1. Οι ήττες της εργατικής τάξης και ο ρόλος της Αριστεράς.

Οι περιπτώσεις της Βρετανίας και της Ιταλίας

Από τα τέλη του 1970 και εξής, η κυρίαρχη στρατηγική του αστισμού στη Δύση δεν είναι, πλέον, το κοινωνικό συμβόλαιο αλλά η καπιταλιστική αναδιάρθρωση.

Η κινητήρια δύναμη αυτής της διαδικασίας είναι η οξυμένη εκδήλωση της καπιταλιστικής κρίσης υπερσυσσώρευσης και της πτωτικής τάσης του ποσοστού κέρδους με επίκεντρο τις δυο πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και 1979.

Δεν θα σταθούμε εδώ στα αίτια της κρίσης, οι ερμηνείες για τα οποία ποικίλλουν ακόμη και εντός του μαρξιστικού στρατοπέδου. Σε κάθε περίπτωση, όμως, θα επισημάνουμε το σημαντικό ρόλο της ίδιας της επιθετικής ταξικής πάλης εκ μέρους της εργατικής τάξης και των συμμάχων της στα τέλη του ’60 και αρχές του ’70. Ένα μοντέλο ερμηνείας θεμελιωμένο αποκλειστικά στην άνοδο της τεχνικής σύνθεσης του κεφαλαίου (ο λόγος σ/μ) και στην αύξηση του σταθερού κεφαλαίου (σ) στη σχέση του προς το μεταβλητό κεφάλαιο (μ) δεν θα ήταν επαρκές: θα παρέβλεπε τελείως τις εκρηκτικές συνέπειες της αναταραχής του ’60, την ανατίναξη της ταιυλορικής οργάνωσης της εργασίας και τη σημαντική πτώση του ποσοστού εκμετάλλευσης (υ/μ) ακριβώς εξαιτίας της καμπής αυτής της ταξικής πάλης.1 Περισσότερα

Αγρίμια κι αγριμάκια μου

Σχολιάστε

Του Περικλή Κοροβέση

Κανένας γραφιάς δεν πρέπει να είναι ρατσιστής με τις λέξεις. Παλιότερα υπήρχαν καλές και κακές λέξεις που δεν έπρεπε να λέγονται και, πολύ περισσότερο, να γράφονται. Και αυτό ήταν ένας πανίσχυρος άγραφος νόμος που για κάποια έντυπα ισχύει ακόμα.

Π.χ., η πιο διαδεδομένη λέξη της ελληνικής γλώσσας, ο «μαλάκας», δεν γράφεται όπως προφέρεται, αλλά χρησιμοποιείται συνθηματικά: Ο μ….κας φαίνεται πως έτσι εξαγνίζεται και από κακή λέξη γίνεται καλή, άρα επιτρεπτή και έτσι μπορεί να τυπωθεί. Εντούτοις η γλώσσα, σαν ζωντανός οργανισμός, έχει τους δικούς της κανόνες που δεν τους θέτει υπό έγκριση σε καμιά Ακαδημία ή θεσμό. Ακόμα και το λάθος όταν καθιερωθεί, αυτό πια είναι το σωστό.

Οι γραμματικές και τα συντακτικά έρχονται μετά για εκπαιδευτικούς λόγους. Με τις λίγες γλωσσολογικές μου γνώσεις και την υποτιθέμενη αριστερή μου κουλτούρα θα έπρεπε όλες οι λέξεις να μου ήταν ουδέτερες. Παρ’ όλα αυτά πιάνω τον εαυτό μου να μισεί λέξεις και εκφράσεις που αισθάνομαι πως υποτιμούν τη νοημοσύνη μου. Περισσότερα

Η Αμερικάνικη Αυτοκρατορία και η Ανάπτυξη του Διεθνούς Νομισματικού Συστήματος (1/2)

1 σχόλιο

Μετάφραση Νίκος Χ, επιμέλεια ΠΚ – avantgarde

Όπως είδαμε, ο νόμος της ανισόμετρης ανάπτυξης στον καπιταλισμό βασίζεται στους θεμελιώδεις νόμους της καπιταλιστικής παραγωγής. (1)

Σύμφωνα με το νόμο της ανισόμετρης ανάπτυξης του καπιταλισμού, η καπιταλιστική παραγωγή κάποιων χωρών αναπτύσσεται με μεγαλύτερη δυναμική συγκριτικά με την ανάπτυξη άλλων χωρών που εμπλέκονται στην καπιταλιστική παραγωγή. Όμως κατά την μετάβαση στην επόμενη ιστορική περίοδο, οι χώρες που προηγουμένως ανέπτυσσαν δυναμικά την καπιταλιστική τους παραγωγή επιδεικνύουν σημάδια παρακμής, τη στιγμή που κάποια άλλη χώρα – ή ομάδα χωρών – εκδηλώνει εντυπωσιακή δυναμική στην καπιταλιστική της παραγωγή. Η μοίρα και αυτών των χωρών θα είναι βέβαια η παρακμή.

Στις απαρχές της καπιταλιστικής παραγωγής, η πρωτοπόρος καπιταλιστική δύναμη ήταν η ιταλική πόλη-κράτος της Βενετίας. Οι επόμενες ηγέτιδες δυνάμεις ήταν κατά σειρά, η Ολλανδία, στη συνέχεια η Βρετανία και τώρα οι Ηνωμένες Πολιτείες. Κατά τον 20ο αιώνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν μία παγκόσμια αυτοκρατορία που μπόρεσε να εγκαταστήσει στρατιωτικές βάσεις σε ολόκληρη την υφήλιο. Περισσότερα

Καρλ Μαρξ: «Εγώ ποτέ δεν είπα κάτι τέτοιο»

Σχολιάστε

INFOWAR

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Η μανία με την οποία επιτίθεται ο φιλελεύθερος αγγλοσαξονικός Τύπος στα fake news, τις ψεύτικες ειδήσεις που υποτίθεται ότι κατακλύζουν το διαδίκτυο, είχε πρόσφατα ακόμη ένα θύμα. Αίφνης όλοι διαπίστωσαν ότι το Ιντερνετ είναι γεμάτο με ψεύτικα αποφθέγματα ιστορικών προσωπικοτήτων. Μόνο που το συγκεκριμένο πρόβλημα έχει ιστορία αρκετών αιώνων

Τα αποφθέγματα είναι το καραόκε των ιδεών

Τζον Ολιβερ

Tην ημέρα των 208ων γενεθλίων του Αβραάμ Λίνκολν ο Ντόναλντ Τραμπ αναπαρήγαγε στο Τwitter μια διάσημη φράση του 16ου προέδρου των ΗΠΑ: «Στο τέλος, σημασία δεν έχουν τα χρόνια που είχε η ζωή σου αλλά η ζωή που είχαν τα χρόνια σου». Το πρόβλημα, όπως σωστά έσπευσε να επισημάνει το BBC, ήταν ότι ο Λίνκολν ουδέποτε είπε κάτι τέτοιο. Περισσότερα

Οι προκλήσεις για την αριστερά στην ευρωζώνη

Σχολιάστε

Ιδού ένα κείμενο υπογραμμένο από πάνω από 70 άτομα σε πολλές χώρες της Ευρώπης (βλέπε τον πλήρη κατάλογο στο τέλος του άρθρου). Αυτό το συλλογικό κείμενο αναλύει ξεκάθαρα τους συσχετισμούς δύναμης μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και προτείνει μια σειρά ριζοσπαστικών αλλά και αναγκαίων προτάσεων για όποιον δηλώνει ότι παλεύει ενάντια στη λιτότητα υπέρ μιας Ευρώπης των λαών και υπέρ της οικολογικής μετάβασης.

Αυτό που κάνει αυτό το κείμενο να είναι σημαντικό είναι, πέρα από το περιεχόμενό του, ότι υπογράφεται από προσωπικότητες και αγωνιστές και αγωνίστριες από περισσότερες από 15 ευρωπαϊκές χώρες, που προέρχονται από διαφορετικούς ορίζοντες: από το Podemos και την Izquierda Unida (Ενωμένη Αριστερά) της Ισπανίας μέχρι το πορτογαλικό Bloco της Αριστεράς, το Parti de Gauche (Κόμμα της Αριστεράς), το NPA και το Ensemble! της Γαλλίας, τη Λαϊκή Ενότητα  και την Ανταρσύα στην Ελλάδα, από τη ριζοσπαστική αριστερά της Δανίας  μέχρι εκείνη της Κύπρου καθώς και εκείνες χωρών όπως η Βοσνία-Ερζεγοβίνη ή η Ουγγαρία. Υπογράφεται από ευρωβουλευτές και ευρωβουλεύτριες διαφόρων χωρών και διαφόρων κομμάτων, από τον υπεύθυνο οικονομικών της Μαδρίτης, την πρώην πρόεδρο του ελληνικού Κοινοβουλίου, και πολλά μέλη της Επιτροπής Αλήθειας για το ελληνικό χρέος… Περισσότερα

Older Entries