get-attachment-1.aspx_-570x304

Του Θανάση Μπαντέ

Στο βιβλίο του Άνταμ Σμιθ «Έρευνα για τη φύση και τις αιτίες του πλούτου των εθνών», η σπουδαιότητα που έχει για τον πλούτο της κοινωνίας ο καταμερισμός της εργασίας τίθεται με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο. Ο πλούτος της κοινωνίας δεν είναι τίποτε άλλο από την ταχύτητα και την έκταση της παραγωγής, αφού, αν η παραγωγή προσφέρει αφειδώς προϊόντα στην κοινωνία, δεν υπάρχει τίποτε πιο λογικό από το πέρασμα των προϊόντων αυτών στους πολίτες. Με άλλα λόγια, όσο μεγαλύτερος είναι ο όγκος των παραγόμενων προϊόντων, τόσο αυξημένος είναι και ο πλούτος της χώρας, άρα τόσο υψηλότερο και το βιοτικό επίπεδο των κατοίκων – καταναλωτών αυτών των προϊόντων. Υπό αυτή την έννοια, οτιδήποτε συμβάλλει στην αύξηση της παραγωγής (οι οικολογικές παρενέργειες δε λαμβάνονται υπόψη) είναι ευπρόσδεκτο, αφού θα δράσει οπωσδήποτε ευεργετικά. Εξάλλου, μόνο η ικανοποιητική παραγωγή θα ρίξει την τιμή κάθε προϊόντος, θα το κάνει δηλαδή προσιτό καταναλωτικά, αφού ο νόμος της προσφοράς και της ζήτησης είναι αμείλικτος. Όταν η ζήτηση ενός αγαθού δεν καλύπτεται από την προσφορά, οι τιμές αυξάνονται, καθώς οι καταναλωτές μπαίνουν σ’ ένα είδος άτυπου πλειστηριασμού προκειμένου να το αποκτήσουν, στον οποίο, αναγκαστικά, θα υπερισχύσουν αυτοί που δίνουν τα περισσότερα. Και βέβαια δε χρειάζονται ιδιαίτερες επεξηγήσεις για να γίνει αντιληπτό ότι η υπερπληθώρα ενός προϊόντος θα επιφέρει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα οδηγώντας την πώλησή του σε τιμές που καμιά φορά είναι χαμηλότερες από το ίδιο το κόστος. Το βέβαιο είναι ότι τα προϊόντα πρέπει να πωλούνται στις κανονικές τους τιμές, γεγονός που εξασφαλίζεται μόνο από την πετυχημένη ισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση, ισορροπία, που, κατά το Σμιθ, μόνο η ελεύθερη λειτουργία της αγοράς μπορεί να εξασφαλίσει. More