Του Δημήτρη Μηλάκα

Το καλοκαιρινό «μορατόριουμ» που συμφωνήθηκε κατά τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ τον περασμένο Ιούνιο δεν εμπόδισε την Άγκυρα να υπενθυμίσει και να υπογραμμίσει τις πάγιες θέσεις της για το Αιγαίο, την Κύπρο και γενικότερα την ανατολική Μεσόγειο.

Φτάνοντας στη μέση του καλοκαιριού, πράγματι η τουρκική κυβέρνηση συγκράτησε την ορμή με την οποία 12 μήνες πριν «όργωσε» ερευνώντας τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου – Καστελλόριζου – Κρήτης με το «Ορούτς Ρέις» και τον πολεμικό στολίσκο που το συνόδευε, φτάνοντας μέχρι και 6,5 μίλια από τις ακτές των ελληνικών νησιών.

Παρ’ όλα αυτά δεν έλειψε ούτε φέτος, και μάλιστα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, η υπενθύμιση των τουρκικών θέσεων η οποία διατυπώθηκε με σειρά από navtex και notam που αμφισβητούσαν ελληνική κυριαρχία και κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο.

Με τον τρόπο αυτό η Άγκυρα υπογράμμισε την προσήλωσή της σε μια πολιτική που συνοψίζεται στη φράση που επανειλημμένα έχει διατυπωθεί από την πολιτική ηγεσία της γείτονος χώρας: «τίποτε στην περιοχή δεν μπορεί να γίνει ερήμην της Τουρκίας».

Η τουρκική ηγεσία, καθώς το περσινό καλοκαίρι, ακολουθώντας (δίχως το παραμικρό κόστος) μια «πειρατική πολιτική ισχύος» και έχοντας, παρ’ όλα αυτά, φέρει στο τραπέζι των συνομιλιών την ελληνική κυβέρνηση, έσπευσε μέσα στο θέρος να υπογραμμίσει και να υπενθυμίσει ποιες είναι οι θέσεις της για Αιγαίο και Κύπρο.

Κύπρος με δύο κράτη

Στους εορτασμούς της τουρκικής εισβολής στην κατεχόμενη Κύπρο την περασμένη Τρίτη ο Ταγίπ Ερντογάν επανέλαβε ξεκάθαρα τη «νέα» τουρκική θέση περί ύπαρξης δύο κρατών στην Κύπρο.

Σε δηλώσεις μετά την πρωινή προσευχή σε τζαμί της κατεχόμενης Λευκωσίας με αφορμή την έναρξη του Μπαϊραμιού ο Τούρκος Πρόεδρος υπογράμμισε: «Πλέον δεν θέλουμε να λέμε «Βορράς – Νότος», πλέον λέμε “Τουρκοκυπριακό” (κράτος). Έτσι πλέον το βλέπουμε κι έτσι θα συνεχίσουμε από εδώ και στο εξής».

Κατά τη διάρκεια της φιέστας τόσο ο Πρόεδρος της Τουρκίας όσο και ο ηγέτης του ψευδοκράτους Ερσίν Τατάρ παρουσίασαν ως βεβαιότητα την επικείμενη αναγνώριση της «Βόρειας Κύπρου» από το Αζερμπαϊτζάν.

«Δεν υπάρχει κανένας δισταγμός επ’ αυτού. Το συζητάμε συνεχώς με τον αδερφό μου Ιλχάμ Αλίγεφ (σ.σ.: Πρόεδρος Αζερμπαϊτζάν)», δήλωσε επί του θέματος ο Ερντογάν, ενώ ο Τατάρ συνθηματολόγησε λέγοντας: «Τουρκία – Αζερμπαϊτζάν – ΤΔΒΚ συνιστούν ένα έθνος, τρία κράτη».

Τα μάτια στο Αιγαίο

Λίγες ημέρες πριν από την τουρκική φιέστα στα Κατεχόμενα η Άγκυρα φρόντισε να υπενθυμίσει στη διεθνή κοινότητα (και την Αθήνα προφανώς) κάποιες από τις θέσεις της για το Αιγαίο.

Συγκεκριμένα, ο Τούρκος αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ με επιστολή του στον Οργανισμό διατύπωσε τις τουρκικές διαμαρτυρίες για τις «ελληνικές παραβιάσεις του καθεστώτος αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του ανατολικού Αιγαίου»

Η επιστολή έχει την υπογραφή του Φεριντούν Σινιρλίογλου, μόνιμου αντιπρόσωπου της Τουρκίας στα Ηνωμένα Έθνη, και απευθύνεται στον γενικό γραμματέα Αντόνιο Γκουτέρες. Στην εν λόγω επιστολή ο Τούρκος διπλωμάτης, κατ’ εντολή της κυβέρνησής του, κατηγορεί την Ελλάδα «για συνεχείς και κατάφωρες παραβιάσεις» στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο.

Η επιστολή που εστάλη στον γ.γ. του ΟΗΕ την Τρίτη 13 Ιουλίου επαναλαμβάνει τις γνωστές θέσεις περί «εγγύτητας» των νησιών του ανατολικού Αιγαίου και του Καστελλόριζου στις τουρκικές ακτές. Σύμφωνα με το κείμενο της επιστολής ο εξοπλισμός των εν λόγω νησιών από την Ελλάδα αντιβαίνει των όσων προβλέπονται από τις ειρηνευτικές συνθήκες της Λωζάννης (1923) και του Παρισιού (1946).

Κατά την τουρκική αντίληψη ο εξοπλισμός εκ μέρους της Ελλάδας των εν λόγω νησιών αποτελεί σοβαρή απειλή για την ασφάλεια της Τουρκίας και δημιουργεί κινδύνους για κλιμάκωση της έντασης, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη σταθερότητα και την ειρήνη στην ευρύτερη περιοχή

Σύμφωνα με τις διατυπώσεις της τουρκικής επιστολής η Αθήνα αγνοεί και παραβιάζει «τις επίσημες υποχρεώσεις της ως προς τις βασικές διατάξεις των Συνθηκών της Λωζάννης και του Παρισιού, που προβλέπουν ότι τα νησιά του Αιγαίου και της Μεσογείου που παραχωρήθηκαν στην Αθήνα θα παραμείνουν αποστρατιωτικοποιημένα».

Σε άλλο σημείο της επιστολής του ο Τούρκος μόνιμος αντιπρόσωπος στον ΟΗΕ υποστηρίζει ότι «η τουρκική κυβέρνηση διαθέτει λεπτομερείς και καλά τεκμηριωμένες πληροφορίες σχετικά με τη συνεχιζόμενη στρατιωτικοποίηση αυτών των νησιών κατά παράβαση των εν λόγω συνθηκών» ενώ δεν παραλείπει να απειλήσει γράφοντας:

«Εάν η Ελλάδα δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της βάσει των συμφωνιών, δεν μπορεί να διεκδικήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα που απορρέουν από αυτές τις συμφωνίες, συμπεριλαμβανομένου του καθορισμού περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας».

Η ελληνική κυβέρνηση, αντιμέτωπη με τη χιονοστιβάδα του κορωνοϊού και τον κίνδυνο της καταστροφής (για μια ακόμη χρονιά) του τουριστικού προϊόντος της χώρας, δεν φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι το συμφωνημένο από τους Μητσοτάκη – Ερντογάν καλοκαιρινό moratorium έχει ημερομηνία λήξης, η οποία πιθανότατα συμπίπτει με το τέλος της τουριστικής περιόδου.

Εξ άλλου, σύμφωνα με τις επίσημες τουρκικές τοποθετήσεις, είναι μόνο θέμα χρόνου το πότε θα ξεκινήσουν και πάλι οι ερευνητικές δραστηριότητες στην περιοχή της Μεσογείου…

Ποντίκι