Τις φαρμακευτικές εταιρείες και τα πλούσια κράτη υπέδειξε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ως υπεύθυνους για τα αυξημένα κρούσματα και θανάτους από τον κορονοϊό που αντιμετωπίζει ο παγκόσμιος Νότος, σε συνέντευξη τύπου των διευθυντικών του στελεχών τη Δευτέρα.

Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγιέζους, δήλωσε πως η Αφρική, η Κεντρική και Νότια Αμερική και η Ασία «αντιμετωπίζουν απότομη άνοδο της επιδημίας. Αυτά τα κρούσματα και οι θάνατοι μπορούν σε μεγάλο βαθμό να αποφευχθούν. (…) Η άνιση πρόσβαση στα εμβόλια έχει δείξει πως σε μία κρίση, οι χαμηλού εισοδήματος χώρες δεν μπορούν να βασίζονται στις χώρες που παράγουν εμβόλια για να εφοδιάσουν τις ανάγκες τους».

Κάνοντας μία σύγκριση με την έλλειψη παροχής αντι-ρετροϊκών φαρμάκων στις χώρες που πλήττονται από τον ιό HIV και την κερδοσκοπία γύρω από την – γνωστή και διαθέσιμη εδώ και έναν αιώνα – ινσουλίνη, ο Γκεμπρεγιέζους άσκησε δριμεία κριτική στις φαρμακευτικές εταιρείες, ζητώντας τον διαμοιρασμό τεχνογνωσίας και πνευματικών δικαιωμάτων.

Χωρίς να κατονομάζει συγκεκριμένες εταιρείες, ο γενικός διευθυντής δήλωσε: «Η κρίση της COVID-19 έχει δείξει πως το να βασιζόμαστε σε λίγες εταιρείες για να καλυφθούν οι ανάγκες ολόκληρου του πλανήτη είναι περιοριστικό κι επικίνδυνο».

Η δρ. Μαρία Βαν Κέρκοβ, τεχνική επικεφαλής του ΠΟΥ για την COVID-19, εξήγησε πως η μετάλλαξη Δέλτα επεκτείνεται γοργά σε όλο τον πλανήτη διότι «έχει την ευκαιρία να το κάνει λόγω της αυξημένης κοινωνικής ανάμιξης, της χαλάρωσης των μέτρων δημόσιας υγείας ή της ακατάλληλης εφαρμογής τους. (…) Και δεδομένου ότι δεν έχουμε πλήρη εμβολιασμό, θα εξαπλωθεί».

Η μετάλλαξη Δέλτα έχει μέχρι στιγμής ανιχνευθεί σε 92 χώρες, αλλά όπως είπε η βαν Κέρκοβ, μέχρι στιγμής οι εμβολιασμοί δύο δόσεων «παραμένουν αποτελεσματικοί ενάντια στη βαριά ασθένεια και τον θάνατο, αλλά απαιτούνται δύο δόσεις».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο εκτελεστικός διευθυντής του Προγράμματος Υγειονομικών Εκτάκτων Αναγκών του ΠΟΥ, δρ. Μάικ Ράιαν, τόνισε τους κινδύνους της μετάλλαξης Δέλτα για τους κατοίκους των φτωχότερων χωρών του πλανήτη, που έχουν μειωμένη πρόσβαση στα εμβόλια λόγω των πολιτικών των πλουσιότερων χωρών.

«Η συγκεκριμένη μετάλλαξη Δέλτα είναι γρηγορότερη, είναι πιο ανθεκτική, θα σκοτώσει τους πιο αδύναμους πιο αποτελεσματικά από προηγούμενες μεταλλάξεις και συνεπώς αν έχουν μείνει ευάλωτοι άνθρωποι ανεμβολίαστοι, αυτοί παραμένουν σε ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο», δήλωσε ο δρ. Ράιαν.

«Όλοι οι ιοί έχουν υπάρξει θανατηφόροι με τον δικό τους τρόπο. Αυτός ο ιός έχει τη δυνατότητα να είναι πιο θανατηφόρος, διότι είναι πιο αποτελεσματικός στον τρόπο που μεταδίδεται μεταξύ των ανθρώπων, και εν τέλει θα βρει τα πιο ευάλωτα άτομα που θα αρρωστήσουν βαριά, θα χρειαστεί να νοσηλευτούν, και πιθανώς θα πεθάνουν».

Κατέληξε λέγοντας πως «μπορούμε να προστατεύσουμε αυτούς ανθρώπους τώρα, με σχετικά μικρές μεταφορές εμβολίων από τις παγκόσμιες προμήθειες. Μπορούμε να προστατεύσουμε αυτούς τους ευάλωτους ανθρώπους, τους εργαζόμενους πρώτης γραμμής. Και το γεγονός πως αυτό δεν έχει συμβεί, όπως έχει πει ξανά και ξανά ο γενικός διευθυντής, είναι μια καταστροφική ηθική αποτυχία σε παγκόσμιο επίπεδο».

Οι τρεις αξιωματούχοι τόνισαν πως ο εμβολιαστικός εθνικισμός και η άρνηση των πλούσιων χωρών για άρση των πνευματικών δικαιωμάτων ευθύνονται για τον κίνδυνο που διατρέχουν εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι ανά τον κόσμο.

Έξι δισεκατομμύρια άνθρωποι παραμένουν ανεμβολίαστοι και οι αριθμοί των εμβολίων που έχουν δωρίσει ή έχουν υποσχεθεί να δωρίσουν οι πλούσιες χώρες δεν επαρκούν για τη λύση του προβλήματος. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τη Δευτέρα μία λίστα με παραχωρήσεις μόλις 80 εκατομμυρίων δόσεων, οι περισσότερες εκ των οποίων κατευθύνονται σε χώρες-πελάτες της Αμερικής, και δη για την ελίτ και τις στρατιωτικές δυνάμεις αυτών των χωρών.

Ακόμα και τα 2 δισ. δόσεων που υποσχέθηκαν να δωρίσουν οι πλούσιες χώρες στην πρόσφατη σύνοδό τους αντιστοιχούν, λόγω της διπλής δόσης που απαιτείται για τα περισσότερα εμβόλια, σε μόλις 1 δισ. ανθρώπους, πολύ μακριά από τον απαιτούμενο αριθμό.

Η έλλειψη εμβολίων πρόκειται, τέλος, να εντείνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα, καθώς όπως τόνισε ο δρ. Ράιαν, η μετάλλαξη του κορονοϊού διευκολύνεται και τροφοδοτείται από την ύπαρξη μεγάλου αριθμού ανεμβολίαστων ανθρώπων. Όπως είπε, καμία μετάλλαξη μέχρι στιγμής δεν έχει εμφανίσει τον πιο θανατηφόρο συνδυασμό μεταδοτικότητας και φονικότητας, όμως η μετάλλαξη Δέλτα είναι ένα μεγάλο βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση. Προειδοποίησε πως θα υπάρξουν πολλές ακόμη πιθανές μεταλλάξεις αν η πανδημία δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.

Ημεροδρόμος