του Δημήτρη Σταμούλη

Σε μείωση μισθών 20%, ελαστική εργασία, απολύσεις και εκτόξευση ανεργίας οδηγεί το κυβερνητικό πακέτο

Mε τη…. μάσκα του «προστάτη» του κόσμου της εργασίας εμφανίστηκε στο νέο διάγγελμά του ο Κ. Μητσοτάκης, επιχειρώντας να δώσει φιλεργατικό περιτύλιγμα στη νέα άγρια αντιλαϊκή επίθεση που θα εξαπολύσει. Μάλιστα η κυβέρνηση της ΝΔ εμφανίζεται σαν έτοιμη από καιρό για να αξιοποιήσει την απότομη επιτάχυνση της καπιταλιστικής κρίσης λόγω της πανδημίας, με απώτερο στόχο να χτυπήσει βάναυσα τα εργατικά και λαϊκά δικαιώματα, επιβάλλοντας ένα ριζικά διαφορετικό και βαθύτερα εκμεταλλευτικό τοπίο στην αγορά εργασίας.

Ο πρωθυπουργός επιχείρησε να εμφανιστεί ως «δυνατός ηγέτης», ισχυριζόμενος ότι αντιμετώπισε παράλληλα «την πρόκληση της οικονομίας, την καταιγίδα του μεταναστευτικού και την απειλή μίας παγκόσμιας πανδημίας». Ωστόσο το νέο πακέτο μέτρων του έχει σαφέστατο ταξικό στίγμα, καθώς προασπίζεται τα ιδιοτελή συμφέροντα του κεφαλαίου, των βιομηχάνων, των ξενοδόχων, των μεγαλεμπόρων. Για τους εργαζόμενους ανακοίνωσε πάλι ψίχουλα, ενώ το νέο «μότο» της κυβέρνησης είναι ότι στο δίλημμα, «επίδομα ανεργίας ή ενίσχυση εργασίας», επιλέγει την «ενίσχυση εργασίας» (sic). Εννοεί βεβαίως την ενίσχυση της ελαστικής εργασίας, τη βίαιη καταβαράθρωση των μισθών, την επιδότηση του κεφαλαίου, τις φοροελαφρύνσεις των επιχειρηματιών, τη γιγάντωση της ανεργίας, την εγκατάλειψη χιλιάδων μακροχρόνια ανέργων.

Ενδεικτικό του ποιο ταξικό στρατόπεδο υπηρετεί ο Κ. Μητσοτάκης είναι ότι προτίμησε να συναντηθεί με ξενοδόχους, όπως αποκάλυψε, και όχι βέβαια με εποχικούς εργαζόμενους του τουριστικού κλάδου. Μάλιστα έσπευσε αμέσως να ικανοποιήσει το αίτημά τους: Έως τέλη Οκτωβρίου, να μπορούν να ελαστικοποιούν κατά το δοκούν τον χρόνο εργασίας των υπαλλήλων τους, στο όνομα της πτώσης του τζίρου και της αμφίβολης τουριστικής κίνησης.

Το «έκτακτο και προσωρινό πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ για την απασχόληση», ουσιαστικά αποτελεί έναν μηχανισμό μεγάλης μείωσης των μισθών των εργαζόμενων και μαζικής μετατροπής συμβάσεων πλήρους απασχόλησης σε μερικής. Συγκεκριμένα, για τον Μάιο έχει ήδη επεκταθεί το δικαίωμα αναστολής των συμβάσεων εργασίας των εργαζομένων σε κλάδους που παραμένουν με κατεβασμένα ρολά, όπως τουρισμός, εστίαση, μεταφορές, εκπαίδευση, πολιτισμός και αθλητισμός. Για τον Ιούνιο παρατείνεται η δυνατότητα αναστολής των συμβάσεων εργασίας σε ποσοστό 100%(!) των εργαζομένων για όσες επιχειρήσεις θα παραμείνουν κλειστές, αλλά και για επιχειρήσεις των προαναφερόμενων κλάδων που πλήττονται. Οι εργαζόμενοι σε αναστολή καλούνται να τα βγάλουν πέρα με τα 534 ευρώ το μήνα. Τα ίδια θα ισχύσουν και για τον Ιούλιο για τις επιχειρήσεις που θα επιλέξουν να μην ανοίξουν.

Ο «Μηχανισμός Ενίσχυσης Απασχόλησης» τίθεται σε ισχύ από 1η Ιουνίου έως 30 Σεπτεμβρίου 2020, αλλά ανοιχτό αφήνεται το ενδεχόμενο να επεκταθεί χωρίς χρονικό όριο η διάρκεια ισχύος του «εάν και εφόσον χρειαστεί»! Αποκαλυπτικό επίσης είναι και το γεγονός ότι δικαίωμα συμμετοχής στον μηχανισμό έχουν όλες οι επιχειρήσεις με μόνη προϋπόθεση την εμφάνιση μείωσης τζίρου, τουλάχιστον 20%, κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα. Τα συσσωρευμένα κέρδη ή τα παχυλά μερίσματα που έχουν δοθεί σε μετόχους τα περασμένα έτη δεν αποτελούν λόγο αποκλεισμού καμιάς επιχείρησης! Αυτό και μόνο, αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι αποτελεί πολιτική επιλογή το καθολικό ξήλωμα των εργασιακών σχέσεων!

Μέσω της ένταξης της επιχείρησής του στον «Μηχανισμό», ο εργοδότης θα έχει δικαίωμα να μειώσει τον χρόνο εργασίας του εργαζομένου πλήρους απασχόλησης έως και 50%, με όρο υποτίθεται τη μη μεταβολή του είδους της σχέσης εργασίας. Αλλά αυτό δεν αποτελεί κανένα πρόβλημα για τον εργοδότη αφού θα απασχολεί όσο και όποτε θέλει τον εργαζόμενο και θα τον πληρώνει μόνο για αυτές τις ώρες/ημέρες εργασίας. Από κει και πέρα η πολιτεία αναλαμβάνει να αναπληρώσει το 60% του εισοδήματος του εργαζομένου για το χρόνο που δεν θα εργάζεται. Αυτό πρακτικά ισοδυναμεί με συνολική απώλεια μισθού 20% για εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενους.

Σχεδόν 12 δισ. ευρώ οι ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις

Ειδικότερα για τις τουριστικές επιχειρήσεις επεκτείνεται η δυνατότητα επαναπρόσληψης των εποχικά εργαζομένων με μερική και όχι πλήρη απασχόληση, ενώ όσοι δεν επαναπροσληφθούν (τον Απρίλιο 2020 οι επιδοτούμενοι εποχικοί του τουριστικού κλάδου ήταν 103.000) θα περιοριστούν στο εποχικό επίδομα των 400 ευρώ μέχρι και τον Σεπτέμβριο, όσοι έχουν τουλάχιστον 50 ένσημα, κάτι που αφήνει εκτός οποιασδήποτε ενίσχυσης χιλιάδες εργαζόμενους. Να σημειωθεί ότι οι μακροχρόνια άνεργοι (άνω του ενός έτους) είναι σχεδόν 590.000, οι οποίοι βέβαια ούτε στα πρώτα μέτρα της πανδημίας ούτε και στα τελευταία που εξαγγέλθηκαν, προβλέπεται να λάβουν την παραμικρή ενίσχυση.

Η κυβέρνηση επαίρεται ότι με αυτή την πολιτική της προστατεύει τις θέσεις εργασίας. Πρόκειται για μεγάλο ψέμα. Σύμφωνα με τον Γ. Βρούτση, ο εργοδότης απαγορεύεται να προβεί σε καταγγελία της σύμβασης εργασίας και σε μείωση του ονομαστικού μισθού του εργαζομένου «για όσο διάστημα ο εργαζόμενος βρίσκεται σε καθεστώς μειωμένης απασχόλησης». Όταν αρθεί αυτό το καθεστώς, η κυβέρνηση δεν απαγορεύει στον εργοδότη να απολύσει. Αυτό άλλωστε αποδείχτηκε περίτρανα τον Μάρτιο και Απρίλιο, όπου επισήμως είχαμε πάνω από 80.000 απολύσεις!

Σε σχέση με τα λεγόμενα μέτρα αναζωογόνησης της κατανάλωσης είναι αφενός πολύ περιορισμένα αφετέρου θα ωφεληθούν κυρίως οι επιχειρήσεις. Η μείωση του ΦΠΑ κατά 11% σε μετακινήσεις, καφέ, αναψυκτικά κ.α. δεν συνιστά κάποια ουσιαστική ελάφρυνση των εξόδων, είναι μέτρο προσωρινό, ενώ δεν διασφαλίζεται ότι η μείωση αυτή θα περάσει στην κατανάλωση. Ενώ η «αύξηση» από 10 σε 30 εκατ. ευρώ του κονδυλίου για τον «κοινωνικό τουρισμό», αποτελεί σταγόνα στον ωκεανό των αναγκών για οικονομικές διακοπές εργαζόμενων, αυτοαπασχολούμενων κλπ.

Αντίθετα, η κυβέρνηση φρόντισε να ανακοινώσει γενναιόδωρες ενισχύσεις για τις επιχειρήσεις. Μειώνει σημαντικά την προκαταβολή φόρου, δρομολογεί την επιστρεπτέα προκαταβολή (2 δισ. ευρώ συνολικά), μέσω του Ταμείου Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων θα «μοιράσει» άλλα 7 δισ. ευρώ (με εγγύηση Δημοσίου στο 80%), μέσω του αναπτυξιακού νόμου και θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις με επιπλέον 2,7 δισ. ευρώ.

ΠΡΙΝ