Φρένο στις δημόσιες επενδύσεις

Του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

Eνώ η κυβέρνηση της Ν.Δ. υποστηρίζει ότι παρέλαβε περίπου «καμένη γη» από την προηγούμενη όσον αφορά την απορρόφηση των πόρων του ΕΣΠΑ και ότι με την παρέμβασή της κατάφερε να ανεβάσει το ποσοστό απορρόφησης των κονδυλίων στο 32,7% στο τέλος του έτους, τα συνολικά στοιχεία για τις δημόσιες επενδύσεις μέχρι και το τέλος του έτους δίνουν μια αποκαρδιωτική εικόνα: πόροι άνω του 1 δισ. ευρώ, τόσο από τους εθνικούς όσο και από τους κοινοτικούς, περικόπηκαν ή πάγωσαν και, σε κάθε περίπτωση, αφαιρέθηκαν από την πραγματική οικονομία, είτε οι τελικοί αποδέκτες ήταν δημόσιοι φορείς είτε ιδιωτικοί.

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων που διαβίβασε η αρμόδια διεύθυνση του υπουργείου Ανάπτυξης στην Τράπεζα της Ελλάδος, από το σύνολο των 6,750 δισ. ευρώ εθνικών και συγχρηματοδοτούμενων πόρων που προέβλεπε το Πρόγραμμα του 2019, μέχρι τις 31/12 είχαν πραγματοποιηθεί πληρωμές 5,6 δισ. ευρώ, δηλαδή 1,1 δισ. λιγότερα από τα προϋπολογισμένα.

Η μεγαλύτερη «συγκράτηση» δημοσίων επενδύσεων αφορά τις συγχρηματοδοτούμενες δημόσιες επενδύσεις (πόροι προϋπολογισμού και ΕΣΠΑ), στις οποίες καταγράφεται υστέρηση 2 δισ. ευρώ (από προϋπολογισμό 5,750 δισ. οι πληρωμές μέχρι το τέλος του χρόνου έφτασαν μόλις τα 3,749 δισ.).

«Προπαγάνδα»

Βεβαίως, η πρακτική υποεκτέλεσης του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων δεν είναι καινούργια, είναι η καταθλιπτική «παράδοση» που επέβαλαν τα μνημόνια για να υπηρετηθούν η μείωση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων και τα πρωτογενή πλεονάσματα.

Ωστόσο, από τα στοιχεία φαίνεται ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. στο εξάμηνο της θητείας της, παρά τη ρητορική περί επενδυτικής και αναπτυξιακής απογείωσης, αντέστρεψε μια προσπάθεια επιστροφής των δημοσίων επενδύσεων σε κάποια «κανονικότητα» που ξεκίνησε το 2018, μετά την τυπική έξοδο από το Μνημόνιο, και συνεχίστηκε το πρώτο εξάμηνο του 2019, αν και με σοβαρό φρενάρισμα την περίοδο των εκλογών.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, από τα 6,750 δισ. του συνολικού ΠΔΕ του 2018, 6,32 δισ. κατέληξαν σε πληρωμές στους φορείς εκτέλεσης των επενδύσεων, ποσοστό 92,4%, από τα υψηλότερα της δεκαετίας.

Στο α’ εξάμηνο του 2019 συνεχίστηκε ο καλός ρυθμός εκτέλεσης του ΠΔΕ, με πληρωμές 1,1 δισ., 50% πάνω από το αντίστοιχο εξάμηνο του 2018. Στο δεύτερο εξάμηνο του 2019, όμως, εκτελέστηκαν δημόσιες δαπάνες 750 εκατ. λιγότερες από το αντίστοιχο του προηγούμενου έτους.

Αυτοί που την πλήρωσαν από τη μείωση αυτή είναι κυρίως οι περιφέρειες και οι δήμοι, που πήραν 850 εκατ. λιγότερα κονδύλια απ’ ό,τι το 2018, ενώ αρνητικό αποτύπωμα στις δημόσιες επενδύσεις είχαν ακατανόητες, ιδεοληπτικές ή «γκρίζες» κυβερνητικές πρωτοβουλίες, όπως η ακύρωση του προγράμματος «Φιλόδημος», ο εκ του μηδενός ανασχεδιασμός του Μετρό Θεσσαλονίκης, το πάγωμα σειράς οδικών έργων κ.λπ.

Η εξέλιξη αυτή, που βρίσκεται σε κραυγαλέα αντίφαση με την κυβερνητική ρητορική και επιβλήθηκε κυρίως από το επιτελείο του υπουργείου Οικονομικών, προκάλεσε την εύλογη αμηχανία της ηγεσίας του υπουργείου Ανάπτυξης, που προτίμησε να μιλήσει για την απορροφητικότητα του ΕΣΠΑ, αποσιωπώντας την εξαφάνιση αναπτυξιακών πόρων 1,1 δισ.

efsyn