Αποτέλεσμα εικόνας για μπουκάλας

του Παντελή Μπουκάλα

Λίγα πρόλαβε να πει στον ελάχιστο χρόνο που βρέθηκε μπροστά του η κάμερα. Είδα το φιλμάκι δυο-τρεις φορές στην τηλεόραση και μάλλον κατάλαβα σωστά τις τέσσερις-πέντε λέξεις του, που συνόψιζαν μια πολύμηνη δραματική εμπειρία: «Μόρια τσοκ πρόμπλεμ, τσοκ τσοκ πρόμπλεμ». Η Μόρια έχει πολλά προβλήματα, πολλά πολλά προβλήματα. Μια εσπεράντο της προσφυγιάς, με κάθε λέξη να αποτελεί μαρτυρία.

Το «τσοκ» φανερώνει το πέρασμα από την Τουρκία, την πείρα από τις εκεί «δομές», μπορεί και από τις σπείρες των διακινητών. Το όνομα Μόρια είναι το όνομα της θλίψης, της ντροπής και της αγανάκτησης. Η αγγλική λέξη, κι ας είναι το «πρόμπλεμ», είναι μια λέξη θετική, ευοίωνη, γιατί παραπέμπει στη Δύση. Σε μια Δύση που, στο μυαλό των μεταναστών και των προσφύγων, εξακολουθεί να ταυτίζεται με το καλό, την ειρήνη, την ελευθερία, την ευτυχία. Οσα κι αν έχουν μάθει από τα δικά τους μαθήματα ιστορίας, για τον Μεγαλέξανδρο ας πούμε ή για τους σταυροφόρους, και όσο ενημερωμένοι κι αν είναι για την τωρινή στάση της Δύσης, για τα τείχη και τους φράχτες της, για τις Μόριες και τις Λαμπεντούζες της, για τους Σαλβίνι, τις Λεπέν και τους Ορμπαν της, δεν έχουν άλλον τρόπο να αντέξουν παρά να κρατηθούν από την ψευδαίσθηση που γεωγραφεί την Ευρώπη στην καρδιά του παραδείσου.

Γνωρίζουν, βέβαια, οι ενήλικοι ότι η ευρωπαϊκή παραδείσια ουτοπία είναι ψευδαίσθηση. Αυτό όμως δεν τους αποτρέπει, δεν ανακόπτει τη μαζική φυγή τους. Γιατί όλοι τους, πιτσιρίκια, έφηβοι και ώριμοι, γυναίκες και άντρες, γνωρίζουν κάτι ακόμη: πως η πατρίδα τους, τώρα, σήμερα, είναι η κόλαση. Είτε για τη Συρία πρόκειται είτε για το Αφγανιστάν ή την Ερυθραία. Κόλαση από τους πολύχρονους πολέμους, εμφυλίους και διεθνείς, από την ανελευθερία, τη φτώχεια, τη λειψυδρία, την καταστροφή της ίδιας της γης, που δεν μπορεί πια να θρέψει τους ανθρώπους της.

«Μόρια τσοκ πρόμπλεμ». Οχι. Η Μόρια δεν έχει προβλήματα (κι όχι επειδή κάπως έτσι είδε τα πράγματα, στα μέσα Ιουλίου, ο κ. Μιχ. Χρυσοχοΐδης, που δήλωσε ότι «αποκόμισε θετική εντύπωση από την πληρότητα με την οποία αντιμετωπίζουν οι υπηρεσίες της χώρας το προσφυγικό πρόβλημα στο νησί»). Η Μόρια είναι πρόβλημα. Τεράστιο. Πολιτικό, ηθικό, πολιτισμικό. Της Ελλάδας και της Ευρώπης. Συνυπέγραψαν κάκιστες συμφωνίες με την Τουρκία και αδυνατούν να την υποχρεώσουν να τηρήσει έστω αυτές. Η Κομισιόν, πάντως, εξέφρασε τη «μεγάλη της ανησυχία». Και αυτό σίγουρα παρηγόρησε τους δύσμοιρους της Μόριας.