Του Γεράσιμου Λιβιτσάνου

Μήπως ήρθε η ώρα, μετά την αναγνώρισή του από την ΕΕ, ο Αλέξης Τσίπρας να ανακηρυχθεί και… εν ζωή άγιος από την ελληνική εκκλησία;

Το ειρωνικό ερώτημα προκύπτει μετά τη συμφωνία που ανακοίνωσε από κοινού με τον αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο για τις σχέσεις κράτους-εκκλησίας. Ο Ιερώνυμος ευχαρίστησε δημόσια τον πρωθυπουργό για τη διατήρηση του προοιμίου του συντάγματος που αναγνωρίζει ως επίσημη θρησκεία την Ορθόδοξη Χριστιανική και μόνο που… δεν ευλόγησε τα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ για τις ερχόμενες εκλογές. Είχε τους λόγους του.

Τα 15 σημεία της συμφωνίας που ανακοινώθηκαν προβλέπουν, μεταξύ άλλων, την επιχορήγηση στην εκκλησία για τις αμοιβές των κληρικών. Γεγονός που καθιστά παντοδύναμο τον κύκλο του Ιερώνυμου, αφού θα διαχειρίζεται ένα κονδύλιο εκατοντάδων εκατομμυρίων το χρόνο με ό,τι σημαίνει αυτό για την ενίσχυση της καρέκλας του. Επίσης, προβλέπουν τη δημιουργία ταμείου αξιοποίησης εκκλησιαστικής περιουσίας, με το κράτος να παραιτείται αυτοδίκαια από κάθε διεκδίκηση περιουσιακού στοιχείου.

Οι ανακοινώσεις δεν αντέχουν ούτε καν σε προοδευτική, πόσο μάλλον σε αριστερή, κριτική και σε καμία περίπτωση δεν συνιστούν διαχωρισμό της εκκλησίας από το κράτος.

Αντίθετα, πολιτεία και εκκλησία θα μπορούν να κάνουν «μπίζνες» μαζί, αφού την περιουσία θα διαχειρίζεται 5μελές συμβούλιο με 2 κυβερνητικούς, 2 εκκλησιαστικούς και έναν κοινής αποδοχής, ενώ τα κέρδη θα είναι μισά-μισά. Τι θα σημάνει αυτό, π.χ., για το οικόπεδο 83 στρεμμάτων του Εκκλησιαστικού Ορφανοτροφείου δίπλα στον Αστέρα Βουλιαγμένης, που είναι δασικό αλλά το θέλει γνωστός εφοπλιστικός όμιλος για να χτίσει ξενοδοχείο; Η απάντηση είναι προφανής. Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι η ελληνική εκκλησία έχει ισχυρές σχέσεις με συγκεκριμένα τμήματα του εγχώριου κεφαλαίου.

Να σημειωθεί πως δεν υφίσταται καν θεσμική αποσύνδεση κράτους-εκκλησίας. Στην πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για τη συνταγματική αναθεώρηση ορίζεται με σαφήνεια ότι υπάρχει επικρατούσα θρησκεία και στη συνέχεια διευκρινίζεται, απλά, πως αυτό δεν σημαίνει δυσμενή μεταχείριση σε άλλες θρησκείες και πως το κράτος είναι ουδέτερο θρησκευτικά.

Από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ, οι προεκλογικές σκοπιμότητες είναι εμφανείς. Ευελπιστεί ότι η κοινή εμφάνιση Τσίπρα-Ιερώνυμου σημαίνει αποδυνάμωση της προεκλογικής καμπάνιας της ΝΔ στους θεοσεβούμενους νοικοκυραίους. Την ίδια στιγμή, ο ΣΥΡΙΖΑ θα «πουλήσει» την ίδια κίνηση και στο Κέντρο, παρουσιάζοντάς την ως μια συνέχεια παλιών ΠΑΣΟΚικών διακηρύξεων. Ακόμη και στα «αριστερά» ακροατήρια, αφού κάνει λόγο για αλλαγή ενός καθεστώτος που επιβίωνε επί δεκαετίες.

Στον ρόλο του… «φτωχού συγγενή», που βλέπει να εφαρμόζεται η πολιτική του από άλλον, έμεινε για μία ακόμη φορά η Νέα Δημοκρατία. Παρότι νωρίτερα την ίδια ημέρα ο Κ. Μητσοτάκης παρουσίασε τις θέσεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης για τη συνταγματική αναθεώρηση χωρίς την παραμικρή αναφορά στο θέμα, το βράδυ βρέθηκε στη δυσάρεστη θέση να βλέπει τον Α. Τσίπρα σε εναγκαλισμούς με τον Ιερώνυμο. Αυτό, ενώ τις προηγούμενες ημέρες η ακροδεξιά της πτέρυγα στηρίζονταν στις γνωστές πλέον δηλώσεις Βορίδη, περί του ΣΥΡΙΖΑ που θα εξαλείψει τα ιερά σύμβολα και θα καταργήσει τα Χριστούγεννα.

Χαρακτηριστική είναι η αμηχανία στην ανακοίνωση που εξέδωσε όπου αναφέρει –σωστά– ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εφάρμοσε τη δική της πρόταση, αφού επισήμανε ότι τη θέση αυτή «είχε λάβει η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ήδη από το 2013, με τη σύσταση κοινής εταιρείας κράτους-εκκλησίας για την αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας, την υλοποίηση των οποίων είχε ματαιώσει για ιδεοληπτικούς λόγους ο ΣΥΡΙΖΑ». ​

ΠΡΙΝ