Του Μιχάλη Λαγάνη

Μας στέλνουν πίσω μετανάστες και πρόσφυγες, ενώ οι ίδιοι καθυστερούν τις επανενώσεις οικογενειών
Σε «θολά νερά» εξακολουθεί να «πλέει» το ζήτημα της προσφυγικής κρίσης στην Ελλάδα, όπου εξακολουθούν να παραμένουν εγκλωβισμένοι περισσότεροι από 70.000 πρόσφυγες.

Τη Δευτέρα έγινε γνωστό πως εδώ και λίγες ημέρες τέθηκε σε εφαρμογή από τη Γερμανία η σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «προς τα κράτη – μέλη της Ένωσης» (18.12.2016), σύμφωνα με την οποία όσοι πρόσφυγες και μετανάστες εισήλθαν παράνομα σε κάποια ευρωπαϊκή χώρα, μετά τις 15 Μαρτίου 2015, θα επαναπροωθούνται στην πρώτη χώρα υποδοχής στην Ευρώπη.

Σε συνέντευξή του στο μαγκαζίνο «Report Mainz» ο Έλληνας υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας ουσιαστικά επιβεβαίωσε ότι η συγκεκριμένη διαδικασία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας Ελλάδας – Γερμανίας.

Συγκεκριμένα ο Μουζάλας ανέφερε: «Πριν από λίγες μέρες εγκρίναμε μικρό αριθμό επιστροφών προσφύγων, που σχετίζονται με τον Κανονισμό του Δουβλίνου, από τη Γερμανία και μερικές άλλες χώρες – μέλη της Ε.Ε. Οι γερμανικές και ελληνικές αρχές ασύλου έχουν αναλάβει την εφαρμογή της διαδικασίας. Υπήρχε πίεση από χώρες της Ε.Ε. να αρχίσουμε να αποδεχόμαστε και πάλι επαναπροωθήσεις. Κατανοώ ότι οι κυβερνήσεις θέλουν να δείξουν στους πολίτες ότι κάνουν κάτι. Γι’ αυτό θέλω να τις βοηθήσω».

Από την πλευρά της η ανθρωπιστική οργάνωση ProAsyl επικρίνει αυστηρά τις επαναπροωθήσεις στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Κανονισμού του Δουβλίνου. Ο Καρλ Κοπ, υπεύθυνος της γερμανικής ανθρωπιστικής οργάνωσης για την Ευρώπη, δήλωσε σχετικά στο «Report Mainz»: «Η κατάσταση στην Ελλάδα παραμένει καταστροφική, πολλοί πρόσφυγες είναι άστεγοι, η χώρα χρειάζεται επιπλέον βοήθεια. Δεν είναι εφικτή η επαναπροώθηση προσφύγων εκεί. Θα κάνουμε χρήση κάθε νόμιμου μέσου για να σταματήσουμε αυτή τη διαδικασία».

Σύμφωνα με έρευνες του γερμανικού μαγκαζίνο, οι επαναπροωθήσεις στην Ελλάδα δεν αφορούν μόνο περιπτώσεις που σχετίζονται με τον Κανονισμό του Δουβλίνου αλλά και πρόσφυγες που έχουν ήδη λάβει άσυλο στην Ελλάδα, οι οποίοι ωστόσο συνέχισαν το ταξίδι τους στη βόρεια Ευρώπη λόγω των κακών συνθηκών διαβίωσης στην Ελλάδα.
Σε ερώτημα του μαγκαζίνο σχετικά με τις συνθήκες στέγασης, σίτισης και ενσωμάτωσης προσφύγων στην Ελλάδα, το γερμανικό υπουργείο Εσωτερικών παραπέμπει στη σύσταση της Κομισιόν.

Πρώτοι εμείς, «ουραγοί» οι Γερμανοί

Ζήλο ανάλογο με αυτόν που επιδεικνύουν όσον αφορά τις επαναπροωθήσεις των παράτυπων προσφύγων και μεταναστών στις χώρες πρώτης υποδοχής, δεν φαίνεται πάντως να διαθέτουν οι Γερμανοί σχετικά με την ολοκλήρωση των διαδικασιών για την επανένωση των προσφύγων, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει όλες τις γραφειοκρατικές διατυπώσεις με τις οικογένειές τους (συγγενείς πρώτου βαθμού) που ζουν μόνιμα στη Γερμανία.

Σύμφωνα με τα όσα αποκαλύφθηκαν έπειτα από ερώτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Νίκου Ανδρουλάκη προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ελλάδα και Γερμανία έχουν υπογράψει διμερή συμφωνία, σύμφωνα με την οποία οι τελευταίοι θα δέχονται μόλις 70 πρόσφυγες τον μήνα!

Όμως αυτό σημαίνει ότι τουλάχιστον 2.500 πρόσφυγες, οι οποίοι έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες και αναμένουν την επανένωση με τις οικογένειές τους στη Γερμανία, υπάρχει κίνδυνος να περιμένουν έως και τρία χρόνια για να συμβεί αυτό!

Με βάση πρόσφατα ψηφισμένο νόμο στη Γερμανία τίθενται σημαντικοί περιορισμοί στην επανένωση οικογενειών προσφύγων. Ειδικότερα προβλέπεται ότι διαδικασία οικογενειακής επανένωσης δικαιούται μόνο όποιος έχει μείνει τουλάχιστον δύο χρόνια στη Γερμανία, έχει πάρει τελικό καθεστώς διεθνούς προστασίας και επιπλέον είναι σε θέση να ζήσει τον εαυτό του και τα μέλη της οικογένειάς του.
«Η συγκεκριμένη απόφαση μπορεί να είναι νόμιμη, αλλά δεν είναι ηθική» αναφέρει μεταξύ άλλων στην ερώτησή του ο Ανδρουλάκης.

Την ίδια ώρα η κατάσταση στα hotspots των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και τις δομές φιλοξενίας στην ηπειρωτική Ελλάδα παραμένει χαοτική, καθώς δεκάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες παραμένουν εγκλωβισμένοι, ορισμένοι από τους οποίους για περισσότερους από δώδεκα μήνες.

Σχετικά με την κατάσταση που επικρατεί στα hotspots, και ιδιαίτερα στη Μόρια της Λέσβου, όπου τις τελευταίες εβδομάδες ξεσπούν εξεγέρσεις από διάφορες ομάδες προσφύγων και μεταναστών των οποίων εκκρεμεί η εξέταση πρώτου και δεύτερου βαθμού των αιτημάτων για τη χορήγηση ασύλου, αναφέρθηκε ο διευθυντής Ιατρικών Προγραμμάτων των Γιατρών Χωρίς Σύνορα Απόστολος Βεΐζης κατά τη διάρκεια της παρέμβασής του στην Επιτροπή Ισότητας, Νεολαίας και Δικαιωμάτων του Ανθρώπου της Βουλής των Ελλήνων.

«Απουσιάζει η πολιτική βούληση, που θα μπορούσε να επιλύσει το πρόβλημα» επισήμανε ο Βεΐζης προσθέτοντας: «Παράγουμε θάνατο, κατάθλιψη, ανθρώπους οι οποίοι νοσούν και την ίδια στιγμή νοσεί το σύστημα».

Στα κρατητήρια 117 παιδιά

Ο αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών μεταναστών που κρατούνται σε ακατάλληλα κελιά αστυνομικών τμημάτων και κέντρα κράτησης στην Ελλάδα έχει αυξηθεί σε ανησυχητικό βαθμό, ανέφερε η Human Rights Watch σε επιστολή της προς τον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννη Μουζάλα.

Σύμφωνα με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, κρατικό φορέα, στις 19 Ιουλίου 2017 εκτιμάται ότι 117 παιδιά κρατούνταν από την αστυνομία υπό συνθήκες φύλαξης αναμένοντας τη μετακίνησή τους σε δομές φιλοξενίας. Ο αριθμός αυτός συνιστά τρομακτική επιδείνωση συγκριτικά με τον αντίστοιχο του Νοεμβρίου 2016, όταν κρατούνταν μόνο δύο ασυνόδευτα παιδιά. Είναι επιτακτική ανάγκη η ελληνική κυβέρνηση να λάβει μέτρα για να μειώσει τον αριθμό των ασυνόδευτων ανήλικων μεταναστών υπό αστυνομική κράτηση, ανέφερε η Human Rights Watch.

«Αντί να τους παρέχεται φροντίδα, δεκάδες ευάλωτα παιδιά κλειδώνονται σε βρώμικα, συνωστισμένα κελιά μαζί με ενήλικους άνδρες με τους οποίους δεν έχουν συγγενική σχέση» είπε η Eva Cossé, ερευνήτρια της Human Rights Watch, υπεύθυνη για την Ελλάδα. «Είναι χρέος της ελληνικής κυβέρνησης να βάλει τέλος σε αυτή την καταχρηστική πρακτική και να μεριμνήσει για τη φροντίδα και την προστασία των παιδιών».

Στο πλαίσιο της έρευνας που διεξήγαγε η Human Rights Watch έχει τεκμηριωμένα διαπιστωθεί η αυθαίρετη και παρατεταμένη κράτηση των ασυνόδευτων παιδιών μεταναστών σε κελιά αστυνομικών τμημάτων και σε άλλα κέντρα κράτησης, κατά παράβαση του διεθνούς και του εθνικού ελληνικού δικαίου. Βάσει της ελληνικής νομοθεσίας τα ασυνόδευτα παιδιά πρέπει να μεταφέρονται σε ασφαλείς δομές φιλοξενίας, αλλά η Ελλάδα πάσχει από χρόνια έλλειψη θέσεων σε κατάλληλους ξενώνες.

Η Human Rights Watch τόνισε επίσης ότι η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να μεταθέσει την ευθύνη και τη χρηματοδότηση για τη διαχείριση των ασυνόδευτων παιδιών μεταναστών από τις μη κυβερνητικές οργανώσεις στην ελληνική κυβέρνηση, είναι πιθανό να επιδεινώσει την έλλειψη των κατάλληλων χώρων φιλοξενίας για ασυνόδευτα παιδιά. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις δήλωσαν ότι αυτή η μετάθεση της ευθύνης θα έχει ως επακόλουθο να κλείσουν τουλάχιστον πέντε ξενώνες για ασυνόδευτα παιδιά στην Ελλάδα.

Περιμένοντας να βρεθεί μία θέση σε ξενώνα, τα ασυνόδευτα παιδιά κρατούνται ακόμα και επί σειρά εβδομάδων ή μηνών υπό ανθυγιεινές συνθήκες και συνθήκες συνωστισμού, ενίοτε μαζί με ενηλίκους με τους οποίους δεν έχουν συγγενική σχέση, σε μικρά κελιά εντός αστυνομικών τμημάτων και σε κέντρα κράτησης, με ελάχιστη πρόσβαση σε βασική φροντίδα και υπηρεσίες. Συχνά τα παιδιά αυτά δεν ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους ή πώς να αιτηθούν ασύλου. Πολλά παιδιά νιώθουν ψυχολογική δυσφορία η οποία συνδέεται με τις συνθήκες κράτησής τους, διαπίστωσε η Human Rights Watch ήδη από το 2016.

Στο πλαίσιο έκθεσης με ημερομηνία 20 Ιουλίου 2017, η Human Rights Watch διαπίστωσε επίσης ότι ο φόβος κράτησης μπορεί να αποτρέψει τα παιδιά από την καταγραφή τους ως ανηλίκων ενώπιον των αρχών και ότι οι πλημμελείς διαδικασίες ηλικιακού προσδιορισμού καθιστούν το πρόβλημα ακόμα πιο πολύπλοκο. Τα παιδιά αυτά ούτε αντιμετωπίζονται ούτε αναγνωρίζονται ως ανήλικοι και βρίσκονται εκτός του πλαισίου πρόνοιας, με αποτέλεσμα να είναι ιδιαιτέρως ευάλωτα στη βία, την εκμετάλλευση και την κακοποίηση.

Η Human Rights Watch παρότρυνε τον Μουζάλα, αρμόδιο για τη μεταναστευτική πολιτική, να λάβει επειγόντως μέτρα ώστε να βρεθούν εναλλακτικές λύσεις αντί της κράτησης των ασυνόδευτων παιδιών. Η ελληνική νομοθεσία και πρακτική πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να διασφαλιστεί ότι τα παιδιά θα κρατούνται μόνο σε εξαιρετικές περιστάσεις και για το συντομότερο αναγκαίο χρονικό διάστημα.

Ακόμα και πριν από οποιαδήποτε αλλαγή της νομοθεσίας ή της δημιουργίας επαρκών ειδικών ξενώνων, οι αρχές δεν πρέπει να κρατούν τα παιδιά σε κελιά της αστυνομίας, όταν υπάρχουν διαθέσιμες δομές που τους προσφέρουν καλύτερες συνθήκες. Οι αρχές πρέπει να μεταφέρουν τα παιδιά σε μεταβατικές δομές, συμπεριλαμβανομένων ειδικών χώρων αποκλειστικά για ασυνόδευτα παιδιά σε προσφυγικούς καταυλισμούς και σε άλλες ανοικτές δομές.

Οι ελληνικές αρχές έχουν επίσημα καταγράψει περισσότερα από 1.800 ασυνόδευτα παιδιά αιτούντα άσυλο και μετανάστες, που έφτασαν στην Ελλάδα εντός των πέντε πρώτων μηνών του 2017. Πολλά από αυτά προέρχονται από τη Συρία, το Αφγανιστάν και το Ιράκ, χώρες οι οποίες μαστίζονται από ένοπλες συγκρούσεις και σοβαρές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Άλλα, όπως τα παιδιά από το Πακιστάν, προσπαθούν να ξεφύγουν από τις διακρίσεις και τη φτώχεια.

ποντίκι

Advertisements