ΙNFOWAR

Του Άρη Χατζηστεφάνου

Δυτικές κυβερνήσεις ετοιμάζονται να επιβάλουν τον νόμο και την τάξη στο διαδίκτυο. Πρώτα όμως πρέπει να μας πείσουν ότι ο σύγχρονος διαδικτυακός πολιτισμός απειλείται από τα τρολ.

Θυμάμαι την εποχή που τα τρολ ήταν μυθικά τέρατα και όχι ο κάθε γελοίος που ζητά την προσοχή μας στο ίντερνετ

Ρόμπερτ Ο’ Σάλιβαν

Ηταν ο Σωκράτης το πρώτο τρολ της Ιστορίας; Σύμφωνα με τη σατιρική ηλεκτρονική Encyclopedia Dramatica, «ήταν ένα διάσημο IRL (υπαρκτό) τρολ που έζησε στην προ-ιντερνετική Ελλάδα και θεωρείται ο δημιουργός των πρώτων τεχνικών τρολαρίσματος».

Οπως διαβάζουμε στο σχετικό λήμμα «έθετε ερωτήματα για τα οποία κανένας δεν ενδιαφερόταν, έδειχνε μεγάλη προσήλωση στη συζήτηση προσποιούμενος ότι συμφωνεί, παρουσιαζόταν σαν αντικειμενικός συνομιλητής χωρίς προσωπική γνώση του θέματος και στο τέλος προωθούσε εξωφρενικές απόψεις για να κερδίσει μερικά lulz» (σε ελεύθερη απόδοση τα γέλια εις βάρος του θύματος ενός επιτυχημένου τρολαρίσματος).

Η άποψη ότι ο Σωκράτης ήταν το πρώτο τρολ της Ιστορίας κέρδισε τέτοια δημοτικότητα ώστε η Ρέιτσελ Μπάρνεϊ, καθηγήτρια Κλασικών Σπουδών και Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, αναγκάστηκε να γράψει ένα επιστημονικό άρθρο για να αντικρούσει τα σχετικά επιχειρήματα.

Για την ακρίβεια υποστήριξε ότι βρήκε και μετέφρασε ένα αδημοσίευτο κείμενο του Αριστοτέλη με τίτλο «Περί Τρολαρίσματος», που αποδείκνυε με λογικά επιχειρήματα ότι ο Σωκράτης δεν ήταν τρολ.

Η άποψη πάντως ότι ο Σωκράτης καταδικάστηκε να πιει το κώνειο επειδή τρόλαρε ασύστολα την αθηναϊκή κοινωνία βρίσκει ακόμη και σήμερα υποστηρικτές -ιδιαίτερα ανάμεσα σε εκείνους που πιστεύουν στους ρομαντικούς ορισμούς του trolling που διατυπώθηκαν από τα μέσα της δεκαετίας του ’90:

η προώθηση σε διαδικτυακά fora εμπρηστικών και συχνά εκτός θέματος επιχειρημάτων με στόχο την πρόκληση συναισθηματικά φορτισμένων αντιδράσεων ή της ολοκληρωτικής διακοπής της συζήτησης.

Αν διαβάσει όμως κανείς το τελευταίο αφιέρωμα του περιοδικού TIME για τα τρολ, συνειδητοποιεί ότι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης το συγκεκριμένο φαινόμενο έχει αλλάξει δραματικά.

Ούτε λίγο ούτε πολύ ο συντάκτης του κειμένου, Τζόελ Στάιν, υποστηρίζει ότι «το διαδίκτυο περνά σταδιακά υπό τον έλεγχο μιας κουλτούρας του μίσους» πίσω από την οποία ο ίδιος εντοπίζει ως επί το πλείστον ακροδεξιά ή ακόμη και νεοναζιστικά τρολ.

Σκιαγραφώντας το νέο προφίλ των τρολ, το περιοδικό παρουσιάζει δεκάδες περιστατικά επιθέσεων στο διαδίκτυο που φτάνουν ακόμη και σε απειλές δολοφονίας.

Σύμφωνα με τον Στάιν, το μεγαλύτερο τρολ της Ιστορίας είναι ο Andrew Auernheimer, ο οποίος αφού εξέτισε ένα χρόνο στη φυλακή για πλαστοπροσωπία και απάτη, περιφέρεται μεταξύ Ανατολικής Ευρώπης και Μέσης Ανατολής επιδεικνύοντας έναν τεράστιο αγκυλωτό σταυρό στο στήθος του και προωθώντας ακραίες απόψεις ενάντια σε ομοφυλόφιλους, μαύρους και μουσουλμάνους.

Το ΤΙΜΕ φαίνεται να εντοπίζει τη ρίζα του κακού σε διαδικτυακά κινήματα όπως το Alt-right, μια «ομπρέλα» που συγκεντρώνει νεοαντιδραστικά τρολ, ρατσιστές και αντισημίτες, ακροδεξιούς και φασίστες, ορκισμένους εχθρούς της πολυπολιτισμικότητας και… χιλιάδες θαυμαστές του Ντόναλντ Τραμπ.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Ιούλιο του 2016 το Twitter απαγόρευσε διά βίου την πρόσβαση στον Milo Yiannopoulos, το πιο προβεβλημένο μέλος του Alt-right, που δήλωνε ορκισμένος εχθρός του Ισλάμ, του φεμινισμού, της πολιτικής ορθότητας και… της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Η απάντηση που προτείνει το περιοδικό TIME συνοψίζεται στο ότι το ίντερνετ χρειάζεται περισσότερη αστυνόμευση από το κράτος και άλλους ελεγκτικούς μηχανισμούς που θα προκύψουν μέσα από (ή θα δρουν παράλληλα με) την αστυνομία.

Στη Βρετανία, μάλιστα, που βρίσκεται πάντα ένα βήμα πιο κοντά στην εκπλήρωση του εφιάλτη του Οργουελ, η αστυνομία δημιούργησε στα μέσα Αυγούστου το Κέντρο Αντιμετώπισης Διαδικτυακού Μίσους. Πέντε ανώτατοι αξιωματικοί, με διαθέσιμα κονδύλια 1,7 εκατομμυρίων λιρών, θα συντονίζουν ομάδες που θα αναζητούν και θα συλλαμβάνουν τα πιο επιθετικά τρολ.

Στη μάχη εισήλθε από το 2016 και η Βορειοατλαντική Συμμαχία, η οποία σε ειδική έκθεσή της με τίτλο «Το τρολάρισμα ως μορφή υβριδικού πολέμου» περιέγραφε τον ρόλο που έπαιξαν τα τρολ κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης της Ρωσίας με την Ουκρανία και άλλες πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες.

Το ΝΑΤΟ αναφέρεται συγκεκριμένα στα λεγόμενα Wikipedia Trolls, δηλαδή χρήστες που παρεμβαίνουν σε διαδικτυακές συζητήσεις και αναρτούν αποσπάσματα της Wikipedia (συνήθως για τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις του αμερικανικού στρατού) διαταράσσοντας τη συζήτηση. Πρόκειται, όπως αναφέρουν οι συντάκτες της έκθεσης, για τα πιο επικίνδυνα τρολ αφού δεν είναι συναισθηματικά φορτισμένα και παρέχουν αληθινές πληροφορίες αλλά σε λάθος πλαίσιο.

Εάν όμως οι διωκτικές αρχές και οι ισχυρότεροι στρατοί του κόσμου ενοχλούνται ακόμη και από χρήστες που απλώς αναρτούν αποσπάσματα από εγκυκλοπαίδειες, ποιος μας εξασφαλίζει ότι η αστυνομία των τρολ, που κάνει δειλά δειλά την εμφάνισή της στις κοινωνίες της Δύσης, δεν θα μετατραπεί σύντομα σε μια πραγματική αστυνομία της σκέψης;

Και εν τέλει ποιος θα αποφασίσει πότε ένα επιχείρημα, που σπάει τους κανόνες μιας συζήτησης, αποτελεί τρολάρισμα και όχι μια ριζοσπαστική απάντηση στην κυρίαρχη σκέψη που επιβάλλουν τα μέσα ενημέρωσης ή ακόμη και το εκπαιδευτικό σύστημα;

Ποιος θα κρίνει, παραδείγματος χάριν, ότι η σελίδα για τον «γέροντα Παστίτσιο», που τρόλαρε τη λατρεία του Παΐσιου, ήταν μια κακόβουλη ενέργεια και όχι η υγιής αντίδραση απέναντι σε μια κοινωνία που φλερτάρει με την άβυσσο του χριστιανικού φονταμενταλισμού;

Πριν εξαπολύσουμε νέες ορδές κυβερνο-αστυνομικών εναντίον των τρολ ίσως θα πρέπει απλώς να δοκιμάσουμε την πρωταρχική συμβουλή: «Μην ταΐζετε τα τρολ».

Διαβάστε

[Aristotle] On Trolling

Οι ερευνητές του μέλλοντος θα αναρωτιούνται εάν το πραγματικό τρολάρισμα έγινε από την πανεπιστημιακό Ρέιτσελ Μπάρνεϊ, που προσποιούνταν ότι είναι ο Αριστοτέλης για να αποδείξει ότι ο Σωκράτης δεν είναι τρολ ή από το επιστημονικό έντυπο Journal of the American Philosophical Association που δημοσίευσε το κείμενό της.

Efsyn