Συνέντευξη στην Ειρήνη Προμπονά

Συζητούμε για το «φλερτ» άλλων πολιτικών δυνάμεων με την συγκεκριμένη οργάνωση σε επίπεδο «ατζέντας», για τις ευθύνες της Πολιτείας απέναντι στον βίαιο εξτρεμισμό, φτάνοντας στην ανάληψη της «πολιτικής» ευθύνης της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα από τον αρχηγό της Χρυσής Αυγής, ελάχιστες μέρες πριν από τις εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου και τη σημασία αυτής της πράξης, καταλήγοντας στους λόγους που η Χρυσή Αυγή δεν μπορεί να μετασχηματιστεί σε μια «καλή» ΧΑ, αλλά είναι ενιαία και αδιαίρετη με το βίαιο κομμάτι της οργάνωσης.

-Οι εκλογές από το 2012 μέχρι και τις τελευταίες παρουσιάζουν έντονα το στοιχείο της διαμαρτυρίας. Η Χρυσή Αυγή διεκδίκησε μέρος του διαμαρτυρόμενου εκλογικού σώματος, τι αποκόμισε απ’ αυτό εκλογικά και τι σημαίνει η επιλογή αυτή για εκείνους που την προτίμησαν; Ήταν μια προσωρινή «λύση» ή κάτι έχει αλλάξει στην κοινωνία;

Διαμαρτυρόμενο βρέθηκε το μεγαλύτερο μέρος του εκλογικού σώματος από τις εκλογές του Μαϊου του 2012 μέχρι σήμερα. Αυτό όμως δε σημαίνει ότι για όλους αυτούς η ΧΑ ήταν μια δυνητική επιλογή. Βλέπουμε και τις ροές… η Χρυσή Αυγή πήρε ενα κομμάτι από τους ψηφοφόρους της ΝΔ, που την εγκαταλείπουν το 2012, πήρε ένα κομμάτι από τους ψηφοφόρους των ΑΝΕΛ που τους εγκαταλείπουν οι ψηφοφόροι κυρίως τον Ιούνιο του 2012. Και υπάρχει και μια ροή και για τα δυο αυτά κόμματα που συνεχίστηκε, μέχρι και τις τελευταίες Ευρωεκλογές και στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015. Μόνο στις τελευταίες εκλογές, σχεδόν κλείνουν οι στρόφιγγες από την ΝΔ και τους ΑΝΕΛ προς την ΧΑ.

Δεν ήταν όμως η ΧΑ μια διαθέσιμη επιλογή για όλους τους διαμαρτυρόμενους ψηφοφόρους, ακριβώς επειδή έχει αυτά τα ειδικά χαρακτηριστικά που έχουμε περιγράψει. Ψηφίστηκε με κίνητρο την διαμαρτυρία, ενδεχομένως στην πορεία να την εγκατέλειψαν οι διαμαρτυρόμενοι εκλογείς, κάνοντας μια άλλη επιλογή, ωστόσο στην πορεία βλέπουμε πως αυτό που εμπεδώνεται, ως κριτίριο ψήφου, είναι η ιδεολογική συγγένεια, η ιδεολογική συνάφεια μ’ αυτόν τον χώρο. Αυτό αποφαίνεται ως σταθεροποίηση της εκλογικής της δύναμης, αλλά και εδώ, θέλω να το διαφοροποιήσω, αλλά σε χαμηλότερα εκλογικά ποσοστά απ’ αυτά που φαίνονταν διεκδικίσημα από την ΧΑ μέχρι τον Αύγουστο του 2013.

-Ο Καρατζαφέρης εξαφανίστηκε από την πολιτική σκηνή… εδώ τι συνέβη σε σχέση με το εκλογικό σώμα;

Κι εδω οι εκλογείς διαμοιράστηκαν. Και η ΧΑ πήρε και η ΝΔ πήρε από το εκλογικό κοινό του Καρατζαφέρη. Πάντως υπήρξε μια αλληλοεπικάληψη μεταξύ των ψηφοφόρων του ΛΑΟΣ και της ΧΑ, αυτό το είδαμε ιδίως στην περίπτωση του δήμου Αθηναίων,  όπου οι μισοί που ψήφησαν τον συνδυασμό του Μιχαλολιάκου στις αντίστοιχες εκλογές του 2010, για την Περιφέρεια είχαν ψηφίσει τον Άδωνι Γεωργιάδη.

Αυτό που πρέπει να πούμε, μιας και η προσέγγιση είναι ερευνητική και βλέπουμε όλες τις ροές, απ’ όπου κι αν προέρχονται, στις τελευταίες εκλογές η ΧΑ είχε μια μικρή ροή, για πρώτη φορά τουλάχιστον αποτυπωμένη και παρουσιάστηκε για πρώτη φορά και από ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ. Δηλαδή υπήρξαν ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ που εγκατέλειψαν τον ΣΥΡΙΖΑ και ψήφισαν την ΧΑ. Αν αυτό είναι κάτι συγκυριακό, αν ήταν ενα οριακό κοινό του ΣΥΡΙΖΑ που με περίεργες ροές έφτασε ως εκεί, θα το δούμε. Πάντως αυτό είναι μια ένδειξη την οποία πρέπει να έχουμε υπ’ όψην για να έχουμε ολόκληρη την εικόνα, γιατί αν ανοίξουν νέες στρόφιγγες, αυτό δείχνει και μια δυνητική, νέα δυναμική γι’ αυτόν τον χώρο.

Μια νέα δυνητική δυναμική δημιουργήθηκε και στα νησιά που δέχθηκαν τις ροές των προσφύγων, που εκεί είδαμε τα ποσοστά της ΧΑ να εμφανίζονται ιδιαιτέρως ενισχυμένα και σε ποσοστά και σε απόλυτους αριθμούς, ενώ στην υπόλοιπη χώρα παρ’ οτι η ΧΑ κράτησε το ποσοστό του 7%, αριθμητικά είχε απώλειες ψηφοφόρων και στα μεγάλα αστικά κέντρα είχε και ποσοστιαίες απώλειες  εκλογικών δυνάμεων.

-Όσον αφορά την υιοθέτηση μέρους της ατζέντας της ΧΑ, από άλλα κόμματα με σκοπό την αλίευση ψηφοφόρων ή τον «επαναπατρισμό» των διαμαρτυρώμενων ψηφοφόρων, που ενδεχομένως έχουν επιλέξει ΧΑ.  Για παράδειγμα είδαμε στη Βουλή, επί Σαμαρά, μετά από ερώτηση του βουλευτή της ΧΑ Χρήστου Παππά για την σατυρική σελίδα του γέροντα Παστίτσιου στο Facebook, την άμεση σύλληψή του για βλασφημία με την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος να δρα ακαριαία. Κάτι που για άλλα θέματα πολύ πιο σοβαρά η Πολιτεία έκανε σαν να μην υπάρχουν. Συμβαίνει αυτό λόγω της «πολιτικής ατζέντας»;  Στο εξωτερικό έχουμε δει τον Σαρκοζί να σκληραίνει τη στάση του υιοθετώντας κάτι από την ατζέντα Λεπέν για παράδειγμα… 

Θα πω δυο πράγματα. Πρώτον απέναντι στους χώρους του βίαιου εξτρεμισμού η δημοκρατία πρέπει να δημιουργήσει ένα, ενα «πέπλο προστασίας», το οποίο θα είναι αδιάβατο. Κι αυτό πρέπει ν’ ακολουθηθεί με συνέπεια από όλες τις πολιτικές  δυνάμεις, ανεξαρτήτως των ιδεολογικών τους διαφορών. Για να το πω απλά, δεν φλερτάρουμε με τους εξτρεμιστές.

Μεσοπρόθεσμα θα μπορούσε να δώσει κάποια οφέλη, αλλά εντελώς πρόσκαιρα. Αν παίζει πολύ ενα θέμα κι έχεις έναν φοβισμένο εκλογικό λαό απέναντι στους μετανάστες ή τους πρόφυγες, για παράδειγμα, θα μπορούσε ενας κατεστημένος πολιτικός ή κόμμα να οικειοποιηθεί κάτι από τον λόγο αυτό παίζοντας λίγο μ’ αυτούς τους φόβους. Αλλά μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα δεν θα υπάρξει εκλογικό κέρδος και σίγουρα όχι δημοκρατικό κέρδος απ’ αυτό. Η απομόνωση είναι σίγουρα πιο αποτελεσματική απ’ το να φλερτάρεις μ’ αυτόν τον χώρο.

Όπου αυτό τηρήθηκε οδήγησε σε στιγματισμό, κατά πρώτον και αργότερα περιθωριοποίηση των συγκεκριμένων δυνάμεων. Είναι μια δύσκολη ισορροπία για την δημοκρατία, γιατί η ΧΑ ή το Γιόμπικ συμμετέχουν στον κομματικό ανταγωνισμό, καλύπτονται από τα ΜΜΕ, αυτό το «πέπλο προστασίας» τίθεται μέσα σε μια δημοκρατική πλαισίωση. Το θέμα είναι οι ατζέντες να είναι ξεχωριστές και να μην επιχειρήσει ο χώρος των δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων να αποκομίσει πρόσκαιρα οφέλη απ’ αυτές φλερτάροντας με δυνάμεις που, έτσι κι αλλιώς μακροπρόθεσμα δεν θα οφελήσουν, αφού σε βάθος χρόνου δεν θα μπορέσει να τις υποστηρίξει και θα υπάρξει πρόβλημα στο κύριο  εκλογικό  σώμα το οποίο εκπροσωπεί. Όσοι έπαιξαν αυτό το επικίνδυνο παιχνίδι έχασαν, όπως ο Σαρκοζί στη Γαλλία, που τελικά έχασε τις εκλογές.

Η άρνηση να δει η Πολιτεία τα προβλήματα και να δράσει συντεταγμένα, όπως πρέπει αντιμετωπίζοντας τα θέματα που προκύπτουν, γιγαντώνει τα προβλήματα και καλλιεργείται το έδαφος για να ευδοκιμήσουν τα πλέον ακραία στοιχεία.

-Έχει συζητηθεί πως η ΧΑ απολάμβανε μια ιδιαίτερη ασυλία από το πολιτικό σύστημα. Υποθέσεις εγκληματικής δράσης που πρωταγωνιστούσε άργησαν να πάρουν τον δρόμο της δικαιοσύνης. Ακόμα και η δίκη καθυστέρησε να ξεκινήσει, δεδομένου πως τα γεγονότα που οδήγησαν στις συλλήψεις, μετά την δολοφονία συντελέστηκαν στον Σεπτέμβριο του 2013, ενώ η δίκη ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2015…εξυπηρετεί και κάποιον άλλο σκοπό η ΧΑ; Είναι ένας «κοινωνικός μπαμπούλας»; Το «μακρύ χέρι του συστήματος» όπως την ονομάζουν, δεδομένης της συγκυρίας;

Δεν μοιράζομαι μια τέτοια αντίληψη. Η ΧΑ είναι για μένα μια ακραία οργάνωση και υπάρχουν πολλοί λόγοι που εξηγούν την εμφάνισή της και την ενδυνάμωσή της. Δεν υπάρχει κάποιος ιθύνον νους να  χρησιμοποιεί την ΧΑ ως φόβητρο εδώ. Δε νομίζω πως αναλυτικά στέκουν αυτές οι προσεγγίσεις. Άλλο όμως είναι, αν δυνάμεις  συστημικές και αντισυστημικές με κάποιον τρόπο ή τρόπους έχουν συμβάλλει στην παραμονή της ΧΑ μέσα στην ευρύτερη πολιτική σκηνή και με αυτό που έκαναν ή αυτό που δεν έκαναν βοήθησαν να παραμείνει.

Υπάρχει ενα αναλυτικό σφάλμα. Επικεντρωνόμαστε στην ΧΑ, ωσάν η άκρα δεξιά να αρχίζει και να ολοκληρώνεται με αυτήν. Αυτός ο χώρος έχει ένα αρκετά βαθύ παρελθόν. Δηλαδή δεν υπάρχει το «ξαφνικά εμφανίζεται η ΧΑ»…υπήρχαν μορφώματα, δυνάμεις, κινήσεις που εν τέλει οδήγησαν στην διαμόρφωση μιας ακροδεξιάς σκηνής, μέσα στην οποία η ΧΑ κατέλαβε μια κεντρική θέση.

Υπάρχει ενα υπόβαθρο στην ελληνική άκρα δεξιά που δεν έχει ερευνηθεί επαρκώς. Και αυτό είναι μια προϋπόθεση για την ανάδειξη αυτού του χώρου και την ενδυνάμωση αυτού του χώρου.

Μέχρι τώρα εδω μιλήσαμε για ιδεολογίες, για δεξαμενές, δηλαδή το είδαμε από τα έξω, πως είναι η κοινωνία και αν υπάρχουν προυποθέσεις να αλιεύσει δυνάμεις μέσα απ’ αυτήν.

Ναι, αλλά και αυτός ο χώρος κάτι κάνει. Έναν βίαιο ακτιβισμό ή αυτά που είπαμε στη συνέχεια συσσίτια, απευθύνονται στους Έλληνες, που σκέφτονται διαφορετικά, που νιώθουν απειλούμενοι από τους άλλους, κάτι κάνει κι αυτός ο χώρος για να ενδυναμωθεί.

Δηλαδή υπάρχουν, ίσως, «δυνάμεις του καθεστώτος» που βοήθησαν, ενδυνάμωσαν, υποστήλωσαν αυτό το μόρφωμα; Ακόμα και με την αδράνεια και με την αδιαφορία συμβαίνει αυτό, υπήρχαν υποθέσεις που κρύφτηκαν μέσα στο συρτάρι, ενώ ήταν πάρα πολύ σοβαρές υποθέσεις. Έχουμε εγκληματική δράση επιβεβαιωμένη της ΧΑ από τα μέσα της δεκαετίας του ‘90…κάποιοι έκλεισαν τα μάτια, έβαλαν υποθέσεις στο συρτάρι, η Πολιτεία δεν ήταν σε εγρήγορση. Μπορεί να υπήρχαν παράγοντες ενός συστήματος εξουσίας που να έκλεισαν τα μάτια σ’ αυτές τις παρανομίες του χώρου

-Δηλαδή δεν του έδωσαν την πρέπουσα σημασία;

Ναι ή και εσκεμμένα. Όλα αυτά ισχύουν. Βλέπουμε κι άλλα στοιχεία που καταδεικνύουν πως δυνάμεις εξουσίας δεν λειτούργησαν με το επιβεβλημμένο δημοκρατικό ήθος.  Όλα αυτά ισχύουν, όπως ισχύει οτι κι αυτός ο χώρος ανέπτυξε στρατηγικές. Ανέπτυξε μια μορφή ακτιβισμού, ανέπτυξε  δράσεις που συνέβαλλαν στην ανάδειξή του. Μέχρι να φτάσει η ΧΑ να μπεί μέσα στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, έκανε κάποια πράγματα για χρόνια, που δεν ήταν ορατά στο σύνολο της κοινωνικής δημοσιότητας, παρά μόνο σε μικροεπίπεδο της δημοσιότητας.

Δηλαδή αν ήσουν κάτοικος στο δήμο Αθηναίων ή στο Πέραμα ήξερες…αυτό όμως που συνέβαινε εκεί, δεν έφτανε στο πλατύ κοινό.

Έχουμε την τάση να βλέπουμε τα πράγματα από έξω προς τα μέσα και στην ελληνική και στην ευρωπαική ακροδεξιά. Ποιοί είναι οι κοινωνικοί παράγοντες, δηλαδή, που την ενδυναμώνουν. Αυτή είναι η μισή όψη. Η άλλη μισή είναι τι κάνει ο ίδιος ο χώρος, ποιά στρατηγική εφαρμόζει, πως διεισδύει στις γειτονιές, στους χώρους δουλειάς. Έχει σημασία να δούμε και αυτήν την πλευρά για να καταλάβουμε πως φτάσαμε μέχρι εδω.

Σε τι ανταποκρίνεται αυτός ο χώρος; Σε διαθέσεις, συναισθήματα που έχουν φόβο, διαμαρτυρία, απαξίωση; Ποιός είναι ο συνδετικός κρίκος; Πως γίνεται η διασύνδεση με την κοινωνία; Ας πούμε για μια περίοδο η ΧΑ είχε διεισδύσει στα σχολεία. Τι ήταν αυτό που μπορούσε να πει, να δείξει, εμφανίσει που το βρήκε ελκυστικό η άλλη πλευρά;

-Η δίκη έχει ξεκινήσει. Κι ενώ  η χώρα βαίνει προς τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 2015, λίγες μέρες πριν ο Νίκος Μιχαλολιάκος, αρχηγός της Χρυσής Αυγής, με ραδιοφωνική του συνέντευξη αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη της δολοφονίας του Παύλου Φύσσα. Ο αρχηγός του τρίτου σε δύναμη κοινοβουλευτικού κόμματος αναλαμβάνει την «πολιτική», όπως την χαρακτήρισε, ευθύνη μιας δολοφονίας. Εσείς πως αναλύετε αυτό το γεγονός;

Υπάρχουν δυο επίπεδα. Ας το δούμε πρώτα από τα μέσα. Για την ίδια την οργάνωση τι σημαίνει αυτό. Για μένα σημαίνει πως υπάρχει ενα ρήγμα στο εσωτερικό. Ο αρχηγός της ΧΑ αναλαμβάνει προσωπικά την πολιτική ευθύνη για αυτήν την δολοφονική πράξη που διενήργησε, ομολογημένα, μέλος της ΧΑ. Απ’ αυτήν την οπτική γωνία, η δική μου ερμηνεία είναι πως υπάρχουν κάποια ρήγματα μέσα στην οργάνωση. Ότι δηλαδή ο αρχηγός δεν πρέπει να είναι πλέον ο αδιαμφησβήτητος αρχηγός. Γιατί ακριβώς με την δήλωσή του αυτή ήθελε να κάνει μια επισήμανση, σε επίπεδο δημοσιότητας, οτι είναι αυτός ο αρχηγός, ο οποίος και γι αυτόν το λόγο αναλαμβάνει την ευθύνη μιας κορυφαίας πράξης για την οποία υπάρχει μια ποινική διαδικασία.

Υπάρχουν και άλλες ενδείξεις. Αυτή ιδίως η περίοδος με τις προφυλακίσεις δημιούργησε κάποια προβλήματα σ’ αυτό  που λέμε «η αρχή του αρχηγού» που ο αρχηγός είναι ένας και αδιαμφισβήτητος και από υπάρξεως της ΧΑ ο αρχηγός είναι ένας, είναι ο Μιχαλολιάκος.

Μήπως όμως δεν είναι πια ο αδιαμφισβήτητος αρχηγός; Μήπως υπάρχει πλέον αμφισβήτηση στο εσωτερικό από άλλους επίδοξους ηγέτες, ηγετίσκους και συνοιδοιπόρους, οι οποίοι ούτως ή άλλως μετέχουν μέσα σ’ όλο αυτό με κεντρικούς ρόλους; Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη που έκανα δεδομένου  του γεγονότος πως προεκλογικά ανατέθηκαν ρόλοι ή αναλήφθηκαν ρόλοι και από άλλα πρόσωπα και δεν ήταν μόνο ο αρχηγός αυτός που διεκπαιρέωσε τις προεκλογικές υποχρεώσεις του συγκεκριμένου κόμματος.

-Ήταν δηλαδή σαν κίνηση «θάρρους» πως «εδώ είμαι εγώ, εγώ είμαι ο αρχηγός»;

Ήθελε να τονίσει ενα «εγώ». Αυτή η συγκεκριμένη αναφορά φέρνει ενα νομικό βάρος,  δημιουργεί ενα νομικό αποτέλεσμα. Δεν είμαι νομικός για να εξετάσω το νομικό κομμάτι, τι αυτό μπορεί να  σημαίνει, αλλά σίγουρα υπάρχει μια νομική ερμηνεία, εφ’ όσον έχουμε μια ομολογία.

-Και δεδομένου πως  έχουμε την πυραμιδωτή δόμηση της οργάνωσης. Κάποιος δίνει την εντολή και ο αμέσως επόμενος στον πιο κάτω στην ιεραρχία, αυτός σε άλλον πιο κάτω, μέχρι να φτάσει κάποιος να εκτελέσει την εντολή.

Ακριβώς. Με δεδομένη την πυραμιδωτή δόμηση της οργάνωσης.  Το «πολιτική» δεν παίζει κάποιο ρόλο, το θέμα είναι για μένα η λέξη «ευθύνη». Το «πολιτική» είναι ενας  επιθετικός προσδιοριμός. Δεν αναγνωρίζω τι σημαίνει «πολιτική ευθύνη» για μια δολοφονία. Σημασία έχει το ουσιαστικό η «ευθύνη» είναι αυτό που περιγράφει την έννοια, αυτό που θέλει να επισημάνει το ομιλούν υποκείμενο, εν προκειμένω ο αρχηγός της ΧΑ.

Κάνω μια πολιτική ανάλυση και λέω «Τι είπε ο αρχηγός της ΧΑ; Οτι αναλαμβάνει την ευθύνη» την ευθύνη για αυτήν την συγκεκριμένη πράξη. Θα μπορούσε να ονομάσει την ευθύνη, όχι «πολιτική», να την πει «δεξιά», «κόκκινη» ή «κίτρινη» όπως θέλει, το θέμα είναι πως χρησιμοποίησε αυτή την λέξη, σημασία έχει που είπε «ευθύνη» και ανέλαβε την ευθύνη. Το πως θα μεταφραστεί αυτό νομικά είναι έργο του δικαστηρίου και των νομικών που χειρίζονται την υπόθεση και από τη μεριά της πολιτικής αγωγής

– Η Πολιτική Αγωγή κατάθεσε γραπτό αίτημα, ώστε να συμπεριληφθεί στα αναγνωστέα έγγραφα της δικογραφίας η συνέντευξη του υπόδικου αρχηγού της Χρυσής Αυγής Νίκου Μιχαλολιάκου, το αίτημα ωστόσο εκκρεμεί…<

-Είναι μια ομολογία…Να σας πω. Δεν ερμηνεύω τη φράση του Μιχαλολιάκου. Την αναλύω. Ποια στοιχεία έχουμε. Εχουμε τη λέξη «ευθύνη» την οποία την εκστομεί ο αρχηγός της ΧΑ. Λέει λοιπόν οτι αναλαμβάνει την ευθύνη γι αυτήν την συγκεκριμένη πράξη. Ποιός εκτέλεσε αυτή την πράξη, ποιός δολοφόνησε τον Φύσσα; Ο Ρουπακιάς. Μέχρι στιγμής δεν είχαν ομολογήσει πως ο Ρουπακιάς είναι στέλεχος ή μέλος… Το δεύτερο σκέλος λοιπόν της ανάλυσης, το πρώτο είπαμε είναι πως ανέλαβε την ευθύνη. Το δεύτερο σκέλος είναι πως ανέλαβε την ευθύνη για κάτι που έκανε κάποιος άλλος, πράγμα που σημαίνει οτι αυτός ο άλλος αποτελεί συνδετικό και συστατικό κομμάτι της συγκεκριμένης οργάνωσης που εκπροσωπεί το ομιλούν υποκείμενο, ο Μιχαλολιάκος δηλαδή.

Για μένα αυτά τα στοιχεία έχουν σημασία, η ανάληψη της ευθύνης και η σαφής, έμμεση μεν, αλλά σαφής παραδοχή οτι ο Ρουπακιάς δεν ήταν ένας που βρέθηκε εκεί τυχαία και δεν είχε καμία σχέση, αλλά ανήκει μέσα στην ΧΑ. Σ’ αυτά τα δυο στοιχεία νομίζω, εκ των πραγμάτων, θα σταθεί το δικαστήριο.

-Δεν είναι κάτι που μπορεί να προσπεράσει το δικαστήριο αυτό….

Οχι, όχι βέβαια. Και για την δημοσιότητα έχει αυτό σημασία. Ασχέτως του νομικού βάρους, έχει ένα βάρος στη δημοσιότητα γιατί αποτελεί μια ομολογία. Οτι η ευθύνη για την δολοφονία του Φύσσα, ανήκει στην ΧΑ, αναλήφθηκε από τον αρχηγό της και εκτελέστηκε από κάποιο μέλος της, το οποίο λέγεται Ρουπακιάς. Αυτά είναι δεδομένα, τα οποία δεν προκύπτουν μέσα από ερμηνείες, προκύπτουν μέσα από τα λεγόμενα του ίδιου του αρχηγού της ΧΑ.

-Εκείνο το διάστημα είχαμε μια κορύφωση πάντως της βίας από την ΧΑ. Πριν την δολοφονία Φύσσα είχαμε την δολοφονική επίθεση της ΧΑ στο Πέραμα. Ήταν σαν να έχει πάρει μπροστά όλο αυτό, αυτή η δράση και να μην σταματάει με τίποτα…

Ήταν η κορύφωση αυτού που ονομάζαμε «βίαιος ακτιβισμός των ταγμάτων εφόδου». Αν κάτι έκανε η δίκη τώρα, μεταξύ των άλλων όχι μονο αυτό είναι οτι εκ των πραγμάτων περιόρισε αυτή τη δράση. Γιατί οποιαδήποτε δράση σ’ αυτήν την κατεύθυνση επιβαρύνει έτει περαιτέρω την κατάσταση.

-Διαφορετικά στην «διαμαρτυρία» για το Σχιστό πρόσφατα δεν θα είχαμε αυτή την εικόνα, θα είχαμε κάτι έντονο…

Αυτή την περίοδο πάντως μοιάζει να υπάρχει μια αλλαγή στην στρατηγική της ΧΑ. Όπως είδαμε και στα νησιά πήγαν βουλευτές και δεν άφησαν να εκδηλωθούν τέτοια φαινόμενα.

-Ναι μοιάζει να παρουσιάζει περισσότερο «κοινοβουλευτική δράση» από βίαιο εξτρεμισμό, έτσι όπως τουλάχιστον τον έχουμε δει σε πλείστες άλλες υποθέσεις. Και η τελευταία ερώτηση. 

Έχει αρχίσει η ΧΑ μ’ έναν τρόπο να ενσωματώνεται στο πολιτικό σύστημα, δεδομένης και της δίκης,  παρουσιάζοντας ένα άλλο πρόσωπο απ’ αυτό που ξέραμε ως τώρα; Το πρόσωπο της «καλής ΧΑ» που λέγεται,  κάτι που μπορεί να την κάνει πιο επικίνδυνη; Μπορεί να διχοτομηθεί και να έχει δυο πρόσωπα σε ένα; Το βίαιο ν’ αναλάβει κάποιο άλλο παρακλάδι ενδεχομένως;

Μέσα στο κοινοβούλιο πάντως είναι εμφανή αυτά τα στοιχεία του εξτρεμισμού που τη διακρίνουν. Δηλαδή ο λόγος, είναι ενας λόγος πολύ επιθετικός. Δε νομίζω οτι η ΧΑ έχει τη δυνατότητα του μετασχηματισμού. Υπάρχουνε κόμματα στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή που έχουν μετασχηματιστεί. Έστω και οριακά δρώντας μέσα σε μια κομματική σκηνή. Όπως το παράδειγμα της Αυστριακής ακροδεξιάς. Αυτή η διαδρομή του μετασχηματισμού έχει κάποιες προυποθέσεις όμως. Που μέχρι στιγμής δεν τις βλέπουμε στην ΧΑ. Μια βασική προυπόθεση είναι αυτή η οργανωμένη μορφή βίαιου ακτιβισμού. Τα κόμματα που μετασχηματίστηκαν μπορεί να ήταν και φιλοναζιστικά με ακραίες απόψεις, αλλά δεν είχαν ως συστατικό τον βίαιο ακτιβισμό. Αυτό που καθιστά την ΧΑ μη μετασχηματίσημη είναι πως πυρηνικό στοιχείο σ’ αυτή την οργάνωση είναι ίδια η ΧΑ. Το οργανωτικό στοιχείο είναι αυτό. Ο βίαιος ακτιβισμός με τα τάγματα εφόδου.

Μπορεί να δημιουργηθεί από τον πυρήνα της κάτι άλλο, αλλά χωρίς τον βίαιο ακτιβισμό δεν υπάρχει ΧΑ, θα είναι κάτι άλλο. Από την δεκαετία του ‘80 μέχρι σήμερα έχει μεγάλη συνοχή στα χαρακτηριστικά της, ο βίαιος ακτιβισμός είναι εκ των ων ουκ ανευ. Μια ΧΑ χωρίς κομμάτι με δράση στον δρόμο δεν υπάρχει. Βρέθηκε μέσα στο Κοινοβούλιο από την δράση της στον δρόμο. Δεν ενδυναμώθηκε πρώτα στο κοινοβούλιο και μετά απέκτησε παρουσία στον δρόμο. Η παρουσία της στη Βουλή είναι συμπληρωματική. Δεν είναι η κεντρική.

Επίλογος…

Κλείνοντας αυτή την εξαιρετικά διαφωτιστική συζήτηση με την κα Γεωργιάδου δεν μπορεί κανείς παρά να αναρωτηθεί για τρόπους αντιμετώπισης  και περιορισμού αυτού του φαινομένου αρχίζει να τρέφεται για τους λόγους που περιγράψαμε στην συζήτηση επικίνδυνα στην Ευρώπη.
Παιδεία, δημοκρατική συνείδηση, γνώση και συμμετοχή του πολίτη, ανάπτυξη της συνείδησης του να «είμαι πολίτης» πέρα απο την ακαδημαϊκή μόρφωση, την γνώση της Ιστορίας, να γίνει βίωμα η αίσθηση της συνύπαρξης με τους άλλους, με το «διαφορετικό». Στην Ευρώπη μάλιστα, όπως μας λέει η κα Γεωργιάδου, έχουν δημιουργθεί και διάφοροι θεσμοί περιστολής του φαινομένου προκειμένου να καταφέρουν, νέοι κυρίως άνθρωποι που έχουν εγκλωβιστεί μέσα σε τέτοιους σχηματισμούς και απειλούνται, υπάρχουν τρόποι να βοηθηθούν, να ξεφύγουν, αρκεί να θέλουν οι ίδιοι να απαλλαγούν.

Φυσικά δεν θα μπορούσαν να λείψουν απο την κουβέντα τα ΜΜΕ ως προς την ενημέρωση και τον τρόπο της ενημέρωσης και ο ρόλος της Πολιτείας που πρέπει να έχει μηδενική ανοχή απέναντι σε τέτοια φαινόμενα. «Να δρα και ν’ αντιδρά ακαριαία».

«Αν λειτουργήσει η Πολιτεία πραγματικά με αντανακλαστικά και εννοείται μέσα στο πλαίσιο των αρχών της πολιτείας και του νόμου, οπωσδήποτε αυτά τα φαινόμενα θα περιοριστούν» λέει η κα Γεωργιάδου «αλλά επειδή υπάρχει αυτή η αδράνεια και ο εθισμός στην αδράνεια…μην ξεχνάτε πως φτάσαμε να έχουμε δεκάδες υποθέσεις πριν την δολοφονία Φύσσα για να παρέμβει η Πολιτεία. Εδώ έχουμε παραπάνω απο μια αρχές της Πολιτείας που παρουσίασαν αδράνεια. Κι όσο υπάρχει αυτή η αδράνεια το φαινόμενο αυτό θα πολλαπλασιάζεται και θα ενδυναμώνεται. Αν λειτουργήσει η Πολιτεία, οι θεσμοί, οι κοινωνικοί θεσμοί και η δημοσιότητα, τα ΜΜΕ, σίγουρα τα πράγματα θα έχουν μια καλύτερη ρότα».

Στο Α΄ μέρος, που μπορείτε να διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ, η Ειρήνη Προμπονά μιλάει με την ειδική στον πολιτικό εξτρεμισμό για την άνοδο της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, της Χρυσής Αυγής, την αποφυλάκιση του Γ.Ρουπακιά, τη στάση του αρχηγού της ΧΑ και τη συμπεριφορά των χρυσαυγιτών βουλευτών μέσα στη Βουλή.

Στο Β΄ μέρος, που μπορείτε να διαβάστε κάνοντας κλικ εδώ, η συζήτηση με την Βασιλική Γεωργιάδου περιστρέφεται  γύρω  από την οργάνωση της Χρυσής Αυγής, τη δομή της, που έχει χαρακτηριστικά «κόμματος-πολιτοφυλακής», αδιαίρετα από την κοινοβουλευτική της παρουσία, αλλά και τους λόγους που τέτοιου είδους μορφώματα καταφέρνουν να έχουν απήχηση στην κοινωνία, δεδομένης της συγκυρίας.

* Η Βασιλική Γεωργιάδου, Δρ. Φιλοσοφίας, Βεστφαλικό Βιλχέλμιο Πανεπιστήμιο Μίνστερ/Γερμανία, 1990, είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Τα πρόσφατα ακαδημαϊκά και ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν την ανάδειξη των ακροδεξιών κομμάτων και του πολιτικού εξτρεμισμού στη Δυτική και Νότια Ευρώπη, τη μελέτη της πολιτικής συμπεριφοράς και των νέων κοινωνικών διαιρετικών τομών στην ύστερη νεωτερικότητα, τα διαπραγματευτικά μοντέλα δημοκρατίας με έμφαση σε εκείνα των χωρών της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης. 

em>Είναι συγγραφέας, μεταξύ άλλων, των βιβλίων Griechelands nicht-kapitalistische Entwicklungsaspekte im 19. Jahrhundert (Frankfurt/M: Peter Lang, 1991) και Η Άκρα Δεξιά και οι Συνέπειες της Συναίνεσης. Δανία, Νορβηγία, Ολλανδία, Ελβετία, Αυστρία, Γερμανία (Αθήνα: Καστανιώτης, 2008). Είναι μέλος της Συντακτικής Επιτροπής της Επιθεώρησης Επιστήμη και Κοινωνία.

sto kokkino