η  ειδικά επεξεργασμένη φωτογραφία είναι από την Εφημερίδα των Συντακτών

Ευρωπαϊκές «καμπάνες» για τα αστικά λύματα

Πρόστιμα εκατομμυρίων ευρώ καταλογίστηκαν στην Ελλάδα από δικαστήριο της Ενωσης για σοβαρές παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και μεγάλες καθυστερήσεις στην εφαρμογή αποφάσεων.

Ερχονται… «κεραυνοί» από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, στο οποίο παραπέμφθηκε η Ελλάδα για δύο σοβαρές παραβάσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, που συνεπάγονται κατ’ αποκοπή πρόστιμο άνω των 40 εκατ. ευρώ, αλλά και ημερήσια «καμπάνα» άνω των 5.000 ευρώ!

Η χθεσινή εισήγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αφορά τις σοβαρές καθυστερήσεις στη συλλογή και επεξεργασία των αστικών λυμάτων. Την περασμένη εβδομάδα είχαν απαγγελθεί και πάλι κατηγορίες, αυτή τη φορά για την «πονεμένη» ιστορία των παράνομων χωματερών. Να σημειωθεί ότι και στις δύο περιπτώσεις οι Βρυξέλλες έκαναν κάποιες… εκπτώσεις στα πρόστιμα, λόγω της οικονομικής κρίσης που μαστίζει τη χώρα μας.

Συνεχείς καταδίκες

Η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από τον Οκτώβριο του 2007 για τις καθυστερήσεις στην επεξεργασία των λυμάτων σε μεγάλα αστικά κέντρα. Η Επιτροπή στη χθεσινή απόφαση νέας παραπομπής διαπιστώνει ότι, αν και έχουν περάσει περισσότερα από έξι χρόνια και παρά τις παρεμβάσεις της, δεν έχουν παρθεί τα αναγκαία μέτρα. Με αυτό το σκεπτικό προτείνει πρόστιμο 47.462,40 ευρώ για κάθε ημέρα καθυστέρησης στην εφαρμογή της απόφασης του 2007, καθώς και κατ’ αποκοπή ημερήσιο πρόστιμο 5.191,20 ευρώ για κάθε ημέρα που μεσολαβεί ανάμεσα στις δύο αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.

Η απόφαση του 2007 αφορούσε τις περιοχές Αρτέμιδος, Χρυσούπολης, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου Κρήτης, Κατερίνης, Koρωπίoυ, Λευκίμμης Κέρκυρας, Λιτόχωρου Πιερίας, Μαλίων Κρήτης, Μαρκόπουλου, Μεγάρων, Νέας Κυδωνίας Κρήτης, Ναυπάκτου, Νέας Μάκρης, Παροικιάς Πάρου, Πόρου-Γαλατά, Ραφήνας, Θεσσαλονίκης (τουριστική ζώνη), Τρίπολης, Ζακύνθου, Αλεξάνδρειας Ημαθίας, Εδεσσας και Καλύμνου, οι οποίες όφειλαν να πληρούν τις προϋποθέσεις της οδηγίας 91/271/ΕΟΚ για την επεξεργασία των αστικών λυμάτων.

Ορισμένες από αυτές τις πόλεις έχουν ήδη ξεκινήσει την κατασκευή των αναγκαίων υποδομών και επομένως το πρόστιμο, που θα βαρύνει τους αντίστοιχους δήμους, θα υπολογιστεί ώς την ημέρα συμμόρφωσής τους στην απόφαση του δικαστηρίου.

Η γενική εισαγγελέας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είχε εισηγηθεί την επιβολή κατ’ αποκοπή προστίμου 22 εκατομμυρίων ευρώ και ημερήσια «καμπάνα» 54.500 ευρώ για τη διατήρηση των παράνομων χωματερών και για τη μη συμμόρφωση της Ελλάδας στις Οδηγίες για τα απόβλητα. Τόνιζε μάλιστα ότι η χώρα μας δεν συνεργάστηκε για την επίλυση του προβλήματος, παρά την καταδικαστική απόφαση του 2005.

Το ημερήσιο πρόστιμο των 54.500 ευρώ, σύμφωνα με την εισήγηση της εισαγγελέως, πρέπει να καταβάλλεται μέχρι της πλήρους συμμόρφωσης της χώρας, μέχρι δηλαδή να κλείσουν και να αποκατασταθούν όλοι οι παράνομοι χώροι ταφής αποβλήτων, ενώ το πρόστιμο θα απομειώνεται κατά 150 ευρώ ημερησίως κάθε φορά που η Ελλάδα θα αποδεικνύει την παύση λειτουργίας κάποιου παράνομου χώρου ταφής.

Στις τοπικές καταδίκες

Το ύψος του προστίμου υπολογίστηκε με βάση συντελεστή που σχετίζεται με την ικανότητα πληρωμής της χώρας (3,87) και σοβαρότητας της παράβασης (7,5). Το πρόστιμο των 20 εκατ. ευρώ προέκυψε πολλαπλασιάζοντας το βασικό ποσό των 220 ευρώ με τις 3.258 ημέρες παράβασης.

Η Ελλάδα είχε καταδικαστεί το 2005 για τη λειτουργία 1.125 παράνομων χωματερών και της δόθηκε παράταση έως το 2011 για να συμμορφωθεί. Σήμερα εκτιμάται ότι εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται 60-70 χωματερές, κυρίως στα νησιά. Τα πρόστιμα θα επιμεριστούν στις τοπικές κοινωνίες όπου λειτουργούν χωματερές με βάση νόμο του 2011 που τέθηκε σε εφαρμογή με ΚΥΑ του 2014.

[Εφημερίδα των Συντακτών]

ΥΓ: Εμείς πιστεύουμε ότι η λύση βρίσκεται, στις περισσότερες των περιπτώσεων, εδώ:
Στους δήμους τα ευρωπρόστιμα –Διαβάζουμε:

Πολλοί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση πίστεψαν ότι επρόκειτο για απειλή. Ομως η κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να «περάσει» στους δήμους τα πρόστιμα που θα επιβάλλει μέσα στο επόμενο διάστημα το Ευρωδικαστήριο για χωματερές και λύματα, τιμωρώντας την απροθυμία της Αυτοδιοίκησης να βάλει το κοινό καλό πάνω από το όποιο πολιτικό κόστος επί δεκαετίες. Προ ημερών καθορίστηκε η διαδικασία επιμερισμού των προστίμων, τα οποία θα μειώνονται ανάλογα με την ύπαρξη ή την πορεία δρομολογημένης λύσης και θα παρακρατούνται απευθείας από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους (ΚΑΠ).

Ο επιμερισμός των ευρωπροστίμων που θα επιβληθούν στην Ελλάδα για χωματερές και λύματα «στους υπαίτιους φορείς» προβλέφθηκε στον νόμο 4042/12 και εξειδικεύτηκε προ ημερών με κοινή απόφαση των υπουργείων Περιβάλλοντος, Εσωτερικών και Οικονομικών (ΦΕΚ 2113Β). Οπως ορίζει:

• Το πλήρες ποσό των προστίμων που θα καταλογίσει στην Ελλάδα το Ευρωδικαστήριο για τις χωματερές και τα λύματα θα μεταβιβαστεί στους υπαίτιους, δήμους ή (σπανιότερα) Περιφέρειες.

• Στις περιπτώσεις ομαδικών παραβάσεων (εκεί, δηλαδή, όπου οι παραβάτες είναι πολλοί) το πρόστιμο θα επιμερίζεται.

• Ο επιμερισμός θα βασίζεται κατά 40% στο πληθυσμιακό μέγεθος του δήμου και κατά 60% στον βαθμό συμμόρφωσης. Στην περίπτωση πλήρους συμμόρφωσης ο υπαίτιος απαλλάσσεται. Με τον τρόπο αυτό η Πολιτεία επιβραβεύει δήμους που δραστηριοποιήθηκαν και δημιούργησαν τις υποδομές.

• Η πρόοδος του κάθε δήμου θα πρέπει να πιστοποιείται, λ.χ., με την απόφαση έγκρισης των περιβαλλοντικών όρων ενός ΧΥΤΑ, τη δημοπράτησή του, την πιστοποίηση εργασιών εν εξελίξει κ.λπ.

• Οσον αφορά τη διαδικασία, την απόφαση για τον καταλογισμό (ή επιμερισμό) των προστίμων θα λαμβάνει το υπουργείο Εσωτερικών. Στην περίπτωση προστίμων που αυξάνονται ημερησίως, το ΥΠΕΚΑ θα ζητά από τις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις πληροφόρηση για τη δρομολόγηση ή μη λύσης και την πορεία αυτής, με βάση την οποία θα υπολογίζει την οφειλή.

• Στην περίπτωση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, «τα οφειλόμενα ποσά παρακρατούνται κατά τη διαδικασία κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων» (ΚΑΠ).

Τι συνεπάγεται η απόφαση; Κατ’ αρχήν, δεν θα χρειαστεί να επιβαρυνθούν όλοι οι φορολογούμενοι, αλλά μόνο οι υπαίτιοι φορείς. Βέβαια, η περικοπή της τακτικής χρηματοδότησης κάποιων δήμων (ΚΑΠ) ειδικά αυτή την περίοδο είναι δεδομένο ότι θα τους οδηγήσει σε οικονομική ασφυξία. Αν όμως κάποιος δήμος «βάλει λουκέτο» ή μετακυλίσει το πρόστιμο στους δημότες, τότε θα ανοίξει ο δρόμος ώστε οι δημότες να κινηθούν με τη σειρά τους νομικά εναντίον συγκεκριμένων δημοτικών αρχόντων, που επί σειρά ετών μπλόκαραν ή απέφευγαν να δρομολογήσουν τις λύσεις.

Οσον αφορά τον τρόπο καταλογισμού των προστίμων, οι μεγάλοι δήμοι που δεν έχουν προχωρήσει καθόλου στη δρομολόγηση λύσης, θα κληθούν να καταβάλουν το μεγαλύτερο μέρος του προστίμου. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι οι δήμοι Ραφήνας – Πικερμίου και Σπάτων – Αρτέμιδας, που δεν έχουν προχωρήσει στο ελάχιστο τη δημιουργία δικτύου αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού στην περιοχή τους, επειδή αντιδρούν στην προτεινόμενη χωροθέτηση, θα πληρώσουν πολύ περισσότερα από άλλους δήμους της Αττικής, που έχουν δρομολογήσει τα αντίστοιχα έργα, έστω και προ ενός ή δύο ετών (λ.χ. Μαρκόπουλο, Κορωπί).

Η επιβολή της απόφασης είναι δεδομένο ότι θα οδηγήσει αρκετούς δήμους σε οικονομική ασφυξία. Ας μην ξεχνάμε ότι Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ζητήσει για την υπόθεση των χωματερών την επιβολή κατ’ αποκοπή προστίμου 7.786 ευρώ ανά ημέρα για το διάστημα από την πρώτη καταδίκη μέχρι τη δεύτερη (ή τη συμμόρφωση). Και χρηματική ποινή 71.193 ευρώ για κάθε ημέρα που περνάει από τη δεύτερη καταδίκη μέχρι την πλήρη συμμόρφωση της χώρας (σήμερα η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει περί τις 80 χωματερές σε λειτουργία, περί τις 30 στην Πελοπόννησο, περί τις 25 σε νησιά και οι υπόλοιπες διάσπαρτες στη χώρα).

Παράλληλα, για την απουσία αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με πρόστιμο έως και 11,5 εκατ. ευρώ, αλλά και χρηματική ποινή 47.762 ευρώ την ημέρα, καθώς δεν έχει συμμορφωθεί πλήρως με την προηγούμενη καταδικαστική απόφαση του Δικαστηρίου, το 2007. Η αρχική καταδίκη αφορούσε 23 πόλεις, κωμοπόλεις και οικισμούς και σε 17 περιπτώσεις το πρόβλημα έχει αντιμετωπιστεί.

Πηγή – Ροίδη & Λασκαράτου εμμονές