mko3

Τα τελευταία τριάντα χρόνια έχουν δημιουργηθεί δεκάδες χιλιάδες ΜΚΟ στη χώρα μας. Ενα μικρό μέρος από αυτές έχει επιδοτηθεί και ένα ακόμα μικρότερο είναι αυτό που δυσφημίζει όλες τις άλλες. Αλλά στη δημόσια σφαίρα υπάρχει ελάχιστος χώρος για ενημέρωση. Επιλέγεται ο ισοπεδωτικός εντυπωσιασμός

Σχεδόν όλοι οι Ελληνες είναι μέλη κάποιας ΜΚΟ. Φαίνεται τρομακτικό αλλά είναι η αλήθεια! Από το σύλλογο του χωριού, των αποδήμων, έως συνδικάτα, λέσχες, αθλητικοί σύλλογοι, επιστημονικές ενώσεις, σκακιστικοί όμιλοι, υπεράσπισης δικαιωμάτων των παιδιών, γυναικείες, οικολογικές, αντιρατσιστικές, καλλιτεχνικές οργανώσεις και πλείστες άλλες είναι Μη Κερδοσκοπικές – Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις.

Συνεπώς όσοι διατείνονται ότι είναι «νέο εισαγόμενο φρούτο», μπορεί να γνωρίζουν από φρούτα αλλά σίγουρα όχι τι σημαίνει ΜΚΟ. Απλά ο όρος είναι πιο σύγχρονος.

Πρόκειται για ποικίλες πρωτοβουλίες ανθρώπων και ομάδων που έχουν κάποιον κοινωνικό σκοπό που δεν είναι το κέρδος (μη κερδοσκοπικές), δεν ανήκουν στο κράτος (μη κρατικές – μη κυβερνητικές) και έχουν αποκτήσει επίσημο χαρακτήρα (νομική οντότητα) σε σχέση με τις άτυπες ομάδες, παρέες, κινήματα κ.λπ. Η συντριπτική πλειονότητα έχει τη νομική μορφή του σωματείου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας.

Επίσης στις ΜΚΟ συμπεριλαμβάνονται και τα κοινωφελή ιδρύματα. Στη διεθνή βιβλιογραφία αποκαλούνται συνήθως ως Τρίτος Τομέας, μη κερδοσκοπικός τομέας και οργανωμένη κοινωνία των πολιτών.

Μία ΜΚΟ μπορεί να αποτελείται από εθελοντές ή απασχολούμενους σε ποικίλες αναλογίες. Μη κερδοσκοπική ονομάζεται επειδή απαγορεύεται να διανεμηθεί το πιθανό κέρδος της, όχι επειδή αυτό δεν μπορεί να προκύψει από τη λειτουργία της. Επίσης, οι αμοιβές των απασχολούμενων εντάσσονται στο κόστος λειτουργίας και δεν συνιστούν διανομή του κέρδους.

Μάλιστα ο Τρίτος Τομέας είναι το πιο ελπιδοφόρο κοίτασμα για την καταπολέμηση της ανεργίας. Σε κάποιες χώρες η συμβολή του ανέρχεται στο 12,5% (Ολλανδία), 11,5% (Βέλγιο), 8,8% (Ιαπωνία) επί της συνολικής απασχόλησης. Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ανάλογες μετρήσεις. Ωστόσο, εκτιμώ ότι πριν την κρίση κυμαινόταν μεταξύ 0,7% με 1,5%.

Αντίστοιχα μη κυβερνητική χαρακτηρίζεται επειδή δεν υπάγεται στον κρατικό τομέα και όχι επειδή δεν μπορεί να χρηματοδοτείται από το κράτος. Αν και αυτό είναι κάτι αυτονόητο, για την ελληνική πραγματικότητα είναι μάλλον δυσνόητο. Σε διακρατική έρευνα του πανεπιστημίου John Hopkins το 1997 σε 27 χώρες, αναδείχτηκε ότι κατά μέσο όρο το 40% των εσόδων τους προερχόταν από το κράτος, το 49% από εμπορικές δραστηριότητες και ένα 11% από φιλανθρωπικές ενισχύσεις. Συνεπώς η κρατική χρηματοδότηση αποτελεί κοινή πρακτική σε παγκόσμιο επίπεδο και παρέχεται κυρίως μέσω συμβολαίων για την παροχή συγκεκριμένου κοινωφελούς έργου.

Δυστυχώς για τη «νεοελληνική σκέψη» είναι πιο ευκολοχώνευτο να επιδοτούνται οι κερδοσκοπικές επιχειρήσεις, προβληματικές και μη, που όταν παράξει κέρδος ο επιχειρηματίας θα το βάλει στην τσέπη του. Παρά οι ΜΚΟ που έχουν και κοινωνικό σκοπό και δημιουργούν νέες θέσεις απασχόλησης και συμβάλλουν στην ανάπτυξη και φορολογούνται αναλογικά βαριά από το κράτος (ειδικά στην Ελλάδα). Σήμερα η άμεση συμβολή τους στο ΑΕΠ είναι ενδεικτικά 8,1% στον Καναδά, 4,7% στη Γαλλία, 7,1% στο Ισραήλ (στοιχεία του ΟΗΕ). Στην Ελλάδα όπως είναι αναμενόμενο δεν υπάρχουν ανάλογες μετρήσεις, καθώς στο σύστημα εθνικών λογαριασμών εντάσσονται σε ποικίλες κατηγορίες (ή πουθενά). Ούτως ή άλλως η συμβολή τους στο ΑΕΠ είναι μικρή. Τα ανωτέρω μεγέθη πρέπει κάποτε να προβληματίσουν σοβαρά όσους συζητούν για ανάπτυξη και καταπολέμηση της ανεργίας.

Φυσικά ήταν αναπόφευκτο σε μία χώρα που η διαφθορά είναι συνυφασμένη με την κουλτούρα του πολιτικο-οικονομικού συστήματος και το θεσμικό πλαίσιο προβληματικό, κάποιοι να βρουν τρόπο για «ανθρωπιστικές μπίζνες».

Ομως τα τελευταία τριάντα χρόνια έχουν δημιουργηθεί δεκάδες χιλιάδες ΜΚΟ στη χώρα μας.

Ενα μικρό μέρος από αυτές έχει επιδοτηθεί και ένα ακόμα μικρότερο είναι αυτό που δυσφημίζει όλες τις άλλες. Αλλά στη δημόσια σφαίρα υπάρχει ελάχιστος χώρος για ενημέρωση. Επιλέγεται ο ισοπεδωτικός εντυπωσιασμός.

Κάτι που πέρασε στα πολύ ψιλά της ενημέρωσης, ήταν η πρωτοβουλία για τη Δημιουργία της Βουλής της Κοινωνίας των Πολιτών από 120 ΜΚΟ το 2009. Με στόχο τη διαφάνεια, περισσότερη δημοκρατία και μια νέα κοινωνική ηθική δημιουργημένης «από τα κάτω». Είναι τυχαίο που αποσιωπήθηκε; Γιατί άραγε;

Πηγή : ελευθεροτυπία