Του Γιώργου Τριανταφυλλόπουλου

Πηγή : eparistera

Αναδημοσίευση : αριστερό blog

Μια από τις βασικές προϋποθέσεις κατά τη διαδικασία της λεγόμενης «δημοσιονομικής» προσαρμογής, δηλαδή των πολιτικών που εφαρμόζονται και στην Ελλάδα από το 2010, είναι η αδρανοποίηση των λαϊκών αντιδράσεων. Δύο είναι ουσιαστικά οι τακτικές της αδρανοποίησης.

Η πρώτη είναι το ίδιο το σοκ που προκαλεί η κυνική και δραματική παραδοχή πως η χώρα, ή όποια χώρα, και η οικονομία της έχουν καταρρεύσει.

Στην Ελλάδα η διαδικασία αυτή ήταν ιδιαίτερα σοκαριστική καθώς η ανακοίνωση πως τα δημόσια οικονομικά έχουν καταρρεύσει έγινε σε μια περίοδο που η συντριπτική πλειονότητα του λαού βρισκόταν κάτω από τη μαγική εικόνα της ισχυρής Ελλάδας που είχαν δημιουργήσει οι προπαγανδιστικοί μηχανισμοί του Σημίτη και του Καραμανλή.

Για να είναι ακόμη ισχυρότερο το σοκ και η παράλυση των λαϊκών αντιδράσεων η ανακοίνωση αυτή σκηνοθετήθηκε με ένα ιδιαίτερο θεατρικό και δραματικό τρόπο.

Η δεύτερη τακτική είναι η διάχυση των ευθυνών για την διαμορφωθείσα κατάσταση και η ενοχοποίηση του συνόλου του πληθυσμού. Αυτό αρχικά επιχειρήθηκε να περάσει μέσα από τις συνεχείς και επίμονες δηλώσεις για μια χώρα διεφθαρμένων, φοροφυγάδων και τεμπέληδων.

Τα αποτελέσματα των τακτικών αυτών αποδείχτηκαν αποτελεσματικά αρχικά καθώς συνδυάζονταν τόσο με το γεγονός πως οι λαϊκές μάζες αγνοούσαν τι τις περίμεναν όσο και με τον τεμαχισμό της κοινωνίας σε υποτιθέμενα, ή και πραγματικά, διαφορετικά συμφέροντα των διαφόρων κοινωνικών ομάδων. Ο κατατεμαχισμός αυτός αποτελούσε ουσιαστικά και τη βάση πάνω στην οποία θα στηριζόταν η κατάρρευση αυτού του κατατεμαχισμού και η υποβίβαση μεγάλων κοινωνικών ομάδων και στρωμάτων προς τα κάτω στην κοινωνική και οικονομική πυραμίδα.

Κατόπιν ήρθε η βίαιη, κυνική και χυδαία άποψη του «όλοι μαζί τα φάγαμε» η οποία μέσα στη βαρβαρότητά της και στη χυδαιότητά της ήταν αδύνατο να μη προκαλέσει αντιδράσεις αλλά έστρωσε το δρόμο σε μια πιο ήπια εκδοχή, η οποία ήταν ουσιαστικά και η βασική γραμμή επίθεσης στον τομέα της ενοχοποίησης εργαζόμενων και των λαϊκών στρωμάτων, αυτή δηλαδή του «ζούσαμε με δανεικά».

Παρακάτω θα προσπαθήσουμε να διερευνήσουμε την αλήθεια της παραπάνω θέσης. Πριν ξεκινήσουμε την παράθεση των δεδομένων που θα μας επιτρέψουν να καταλήξουμε σε συμπεράσματα πρέπει να επισημάνουμε πως από τη δεκαετία του 1970, και ιδιαίτερα από αυτή του 1980 και μετά, στις χώρες του αναπτυγμένου καπιταλισμού έγιναν μεγάλες μεταβολές που σχετίζονται με την αδυναμία παραπέρα ανάπτυξής του.

Μία από τις βασικές μεταβολές ήταν και η ραγδαία αύξηση του δανεισμού. Δανεισμού του δημοσίου, των επιχειρήσεων αλλά και των νοικοκυριών. Κάθε, επομένως, προσπάθεια κατανόησης των συμπεριφορών των Ελλήνων εργαζόμενων των λαϊκών στρωμάτων αλλά και των μικρών επιχειρήσεων και επαγγελματιών πρέπει να ενταχθεί μέσα στο συγκεκριμένο πλαίσιο που δημιουργούσαν οι ίδιες οι μεταβολές στο οικονομικό πεδίο του καπιταλισμού. Πρέπει δηλαδή να έχουμε συνεχώς μπροστά μας και τα δεδομένα για τις υπόλοιπες αναπτυγμένες χώρες. Σε διαφορετική περίπτωση οποιαδήποτε προσπάθεια κατανόησης των οικονομικών και κοινωνικών δεδομένων χωρίς βάση και πλαίσιο αναφοράς είναι καταδικασμένη σε αποτυχία και θα μας οδηγήσει σε απλούς αφορισμούς δηλαδή σε προπαγάνδα.  Στο επόμενο διάγραμμα βλέπουμε το συνολικό χρέος και τις συνιστώσες του για μια σειρά χωρών το 2008 οπότε και ξέσπασε η κρίση ενώ στον πίνακα 1 το χρέος και τις συνιστώσες του από τη δεκαετία του 1980 και μετά.

Ακολουθεί όλο το άρθρο