Του Marshall Auerback

Απόδοση στα ελληνικά για την ΕΛ.Λ.Α.Σ : N.K.

Φαίνεται να υπάρχει μια συναίνεση ότι το ευρώ θα επιβιώσει, ειδικά τώρα που ο Mario Draghi έχει κατανοήσει προφανώς το πικρό πρόβλημα και έπεισε τους συναδέλφους του ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να ξεκινήσει απεριόριστες αγορές εθνικών κρατικών ομολόγων, προκειμένου να εγγυηθεί τη φερεγγυότητα τους. Φυσικά, όπως συνήθως γίνεται με την ΕΚΤ, υπάρχει ένας λάκκος στη φάβα, η οποία είναι οι επιπρόσθετοι  “όροι” (που σημαίνει μεγαλύτερη δημοσιονομική λιτότητα) ως πρoαπαιτούμενο. Είναι σαν να ασχολούνται με τον Χάνιμπαλ Λέκτερ.

Η Ελλάδα είναι η σιωπηρή μοίρα όποιων τολμούν να παραβιάζουν τους κανόνες. Και μπορεί στη χώρα να μη συνοδεύουν ένα κρασί Κιάντι με λίγη φάβα, αλλά δεν είναι και πολύ μακρυά και απ’αυτό. Και ενώ κανείς δεν θέλει να είναι αυτός που θα τραβήξει την σκανδάλη και να σκοτώσει την ελληνική συμμετοχή στη νομισματική ένωση, η χώρα τίθεται σε μια αφόρητη κατάσταση, που είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα τη φέρει σε μια μελλοντική αποτυχία.

Το πρόβλημα είναι ότι η νομισματική ένωση είναι τόσο δυνατή όσο ο πιο αδύναμος κρίκος της. Το κλάδεμα του πιο αδύναμου μέρους της ευρωζώνης δεν είναι παρόμοιο με την αφαίρεση καρκινικών αλλοιώσεων από ένα κατά τα άλλα υγιές σώμα, αλλά περισσότερο μοιάζει με τη διάτρηση ενός σημαντικού αγγείου, η οποία θα μπορούσε να καταστρέψει και τον ασθενή. Είναι αλήθεια, η Ελλάδα ιστορικά μαστίζεται από διαφθορά και φοροδιαφυγή (μια πρόσφατη έκθεση από την οργάνωση, «Global Financial Integrity» – δείχνει ότι η ελληνική οικονομία έχασε  261 δις$ από το έγκλημα, τη διαφθορά, τη φοροδιαφυγή την περίοδο 2003-2011).

Όμως, η χώρα έχει πολύ πρόσφατα καταβάλει επίπονες προσπάθειες για να μειώσει το έλλειμμά της με την κοπή των μισθών του δημόσιου τομέα και των συντάξεων, ένα βήμα που έχει επιδεινώσει το μέγεθος των δημοσιονομικών ελλειμμάτων με τη μείωση των εισοδημάτων και της απασχόλησης.Αν η Ελλάδα να εγκατέλειπε την Ευρωζώνη, είναι σχεδόν βέβαιο ότι οι κερδοσκόποι θα κινιόντουσαν  για να “πάρουν” μια άλλη χώρα μέλος-την Πορτογαλία, την Ιταλία, την Ισπανία ή-οι οποίες θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την ίδια μοίρα , μεταφορικά,  με τα θύματα του Χάνιμπαλ Λέκτερ. Κι έτσι συνεχίζουμε.

Φυσικά, η ιδέα σε αυτό το στάδιο δεν αφορά τη διάσωση της Ελλάδας. Είναι στο να παρέχει ένα άθλιο μάθημα σε οποιαδήποτε άλλη χώρα, η οποία στο μέλλον θεωρεί ότι παραβιάζει διεστραμμένα τους κανόνες. Σύμφωνα με μια πρόσφατη έκθεση του Guardian, οι πιστωτές της ευρωζώνης λένε τώρα ότι η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να σφίξει περισσότερο τις νεοφιλελεύθερες βίδες της λιτότητας καθολικά με την επιβολή της εξαήμερης εβδομάδας εργασίας και περαιτέρω μείωση των μισθών ως απαραίτητη προϋπόθεση για τους Έλληνες για να πάρουν ένα ακόμα  “πακέτο διάσωσης “.Φυσικά, η ανεργία και η υποαπασχόληση στην Ελλάδα αυξάνονται με ταχύ ρυθμό, γι ‘αυτό είναι δύσκολο να δούμε πώς η επέκταση της εβδομάδας εργασίας για τους ήδη απασχολούμενους  μπορεί να είναι το είδος της« σκληρής αγάπης », που θα δημιουργήσει μια αύξηση του συνολικού αριθμού των θέσεων εργασίας ή τη βελτίωση της οικονομίας. Στα μάτια των πιστωτών, ωστόσο, αυτό είναι ασήμαντο.Το πραγματικό πρόβλημα είναι η δυσλειτουργική κουλτούρα στην Ελλάδα της εργασίας και σπατάλης.

Έτσι η νεοφιλελεύθερη πολιτική λύση για τη στροφή γύρω από την ελληνική οικονομία είναι η βελτίωση της κουλτούρας της εργασίας και η εισαγωγή ένος  είδους υπερχρέωσης με τονα μεταφέρει τους Έλληνες πίσω στον 19ο αιώνα. “Η εργασία σε απελευθερώνει” ? Και τι θα συμβεί όταν αναπόφευκτα η εργάσιμη εβδομάδα έξι ημερών και οι μειώσεις μισθών δεν λειτουργήσουν; Τι έρχεται μετά; Ο Charles Dickens ήξερε την απάντηση – να βελτιώθει η κουλτούρα της εργασίας με τη χαλάρωση των  νόμων παιδικής εργασίας, με την περαιτέρω μείωση των μισθών και την  ιδιωτικοποίηση στα νησιά του Αιγαίου, στους Δελφούς και στην Ακρόπολη. Κανένα πρόβλημα.

Η Ελλάδα, να είστε σίγουροι, έχει τη δική της ευθύνηγια τα οικονομικά της  προβλήματα, αλλά και η πολιτική οικονομικής λιτότητας την ωθεί σε ένα σπιράλ θανάτου.Η Ευρώπη αντιδρά ασκόπως υπερβολικά και αυτοκαταστροφικά μετατρέπωντας τη μια οικονομία της Ευρωζώνης μετά την άλλη σε ανταλλακτικές οικονομίες. Βλέπει κανείς τι ήδη γίνεται με την Ισπανία, όπως επισημαίνουν και η  Τορόντο Globe και ο Eric Reguly , η Μαδρίτη γίνεται ταλαιπωρείται από μια διπλή ύφεση, την επικείμενη διάσωση των τραπεζών, το έλλειμμα του προϋπολογισμού που ανοίγει και την εκτίναξη του ποσοστού ανεργίας :

“Αλλά τα πράγματα είναι ακόμα χειρότερα από ό, τι φαίνεται, επειδή η φυγή κεφαλαίων από την Ισπανία έχει ήσυχα πάει από το κακό στο ολέθριο.Περιουσίες φεύγουν από τη χώρα, καθώς η οικονομία επιδεινώνεται και οι επενδυτές και οι πελάτες των τραπεζών ανησυχούν ότι οι ισπανικές τράπεζες δεν θα επιβιώσουν από την επίθεση. Φοβούνται επίσης ότι η παραμονή της χώρας στο ευρώ δεν είναι εγγυημένη. Εάν πιστεύετε ότι η πεσέτα είναι έτοιμη να επιστρέψει , δεν θέλετε τα  πολύτιμα ευρώ σας να κάθονται σε ισπανικούς καταθετικούς λογαριασμούς. ”

Αυτός είναι ο παλιός φίλος μας, το bank run, το οποίο εξακολουθεί να παραμένει χωρίς αντιμετώπιση. Το προτεινόμενο προγράμμα αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ μπορεί να αντιμετωπίσει τελικά το ζήτημα φερεγγυότητας, διότι παραμένει το μόνο ίδρυμα που εκδίδει νόμισμα που μπορεί να λειτουργήσει σαν τις ομοσπονδιακές κυβερνήσεις του Καναδά και των ΗΠΑ. Αλλά τα μέσα της επιβολής του είναι διεστραμμένα: είναι σαν οι ΗΠΑ να απειλούν με απέλαση την πολιτεία του Μισισιπή, επειδή δεν μπρεί να  “ζησει με τα μέσα που διαθέτει”, για να χρησιμοποιήσουμε μια από τις αγαπημένες φράσεις  της καγκελάριου Μέρκελ.

Όπως τόνισε ο Bill Mitchell, ο Jens Weidmann και οι  όμοιοι του μπορεί να απειλούν να παραιτηθούν αν η ΕΚΤ συνεχίζει να λειτουργεί το πρόγραμμα της “ασφάλειας” της αγοράς (αγορά δημόσιου χρέους προβληματικών κρατών  στις δευτερογενείς αγορές) αλλά δεν μπορούν να αρνηθούν την πραγματικότητα ότι το πρόγραμμα αυτό και οι άλλες παρεμβάσεις δημοσιονομικού χαρακτήρα της ΕΚΤ ήταν ο μόνος λόγος για τον οποίο το ευρώ δεν έχει εξατμιστεί ακόμα. Αναρωτιέται κανείς, όμως, τι είδους σωτηρία είναι αυτή που ακολουθεί για τις χώρες που υφίστανται τις συνεχιζόμενες ακαμψίες της λιτότητας ;

Το πρόβλημα είναι ότι αυτό το πρόγραμμα αγοράς ομολόγων θα πρέπει να συνδέεται με προϋποθέσεις ακόμη μεγαλύτερης δημοσιονομικής λιτότητας,και η Ελλάδα θα είναι σαν το παιδί της αφίσας που θα δείχνει τι συμβαίνει όταν δεν συμμορφώνεται μια χώρα με τους όρους που καθορίζονται από την ΕΚΤ, ή την Τρόικα.Για την αντιμετώπιση του προβλήματος φερεγγυότητας οι προϋποθέσεις της ΕΚΤ ειρωνικά θα κάνουν το ίδιο το «πρόβλημα» της δημοσιονομικής σπατάλης και των υψηλότερων ελλειμμάτων πολύ χειρότερο καθώς η ζήτηση θα συνθλίβεται από ακόμη περισσότερη λιτότητα.Στην πραγματικότητα βρίσκεσαι είτε με τη Σκύλλα του γρήγορου θάνατου με την έξοδο από τη ζώνη του ευρώ, ή με τη Χάρυβδη του  θανάτου με τον αργό στραγγαλισμό της συνολικής ζήτησης μέσω των προυποθέσεων δημοσιονομικής λιτότητας που παρουσιάστηκαν από τον Mario Draghi σήμερα. Διαλέξτε το  δηλητήριο σας.

Ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο στα Αγγλικά


The Euro Is Not Unassailable, Even With The ECB’s Bond Buying

There appears to be an emerging consensus that the euro will survive, especially now that Mario Draghi has apparently grasped the nettle and persuaded his colleagues that the ECB is prepared to initiate unlimited purchases of national government bonds in order to underwrite their solvency.  Of course, as usual
with the ECB, there’s a sting in the tail, the sting being additional “conditionality” (for which one can read more fiscal austerity) as a quid pro quo.  It’s like dealing with Hannibal Lecter.

Greece is the implied fate of anybody who dares to flout the rules.   Maybe the country isn’t washed down with a Chianti and some fava beans, but it’s getting pretty close.  And whilst nobody wants to appear to be the triggerman who finally kills off Greek membership in the currency union, the country is increasingly being placed in an untenable position, which will almost certainly set it up for future failure.

The problem is that the currency union is only as strong as its weakest link. Lopping off the weakest part of the Eurozone is not akin to removing a cancerous lesion from an otherwise healthy body, but more like the puncturing of an important blood vessel, which could well destroy the patient. True, Greece has been historically ridden with corruption and tax evasion (a recent report from the organisation, “Global Financial Integrity” – suggests that the Greek economy lost US$261 billion to crime, corruption, and tax evasion from 2003-2011).

But the country has more recent made strenuous efforts to cut its deficit is by cutting public sector wages and pensions, a step that has exacerbated the size of its public deficits by decreasing incomes and employment. Were Greece to leave the Eurozone, it is almost certain that speculators would move to pick off another member country—Portugal, Italy, or Spain— all of which could face the same metaphoric fate as Hannibal Lecter’s victims. And so it goes.

Of course, the idea at this stage isn’t to rescue Greece. It is to provide an abject lesson to any other country which in the future considers flouting the country’s perverse rules. According to a recent report in the Guardian, the eurozone creditors are now saying the Greek government must tighten the universal neoliberal screws even further by imposing a six day work week and perhaps reducing wages as well, as a condition for the Greeks getting another “bailout.” Of course, unemployment and underemployment in Greece are rising rapidly, so it is hard to see how extending the work week for the already employed can be the kind of “tough love” that will create an increase in the total number of jobs or improve the economy. In the creditor’s eyes, however, that is unimportant; the real problem is Greece’s dysfunctional culture of work and profligacy.

So the neoliberal policy solution for turning around the Greek economy is to improve the culture of work is to introduce a kind of debt peonage by taking the Greeks back to the 19th Century. Arbeit macht frei? And what happens when the six-day workweek and wage reductions do not work, as they inevitably won’t? What comes next? Charles Dickens knew the answer — improve the culture of work by relaxing child labour laws to reduce wages further and/or privatize the Aegean islands, Delphi, and the Acropolis. No problem.

Greece, to be sure, has its share of self-inflicted economic problems, but austerity economics is pushing Greece into a death spiral. Europe is cutting its nose to spite its face as it convert one Eurozone economy after another into a barter state. One already sees that with Spain as well. As the Toronto Globe and Mail’s Eric Reguly has noted, Madrid is being mauled by a double-dip recession, imminent bank bailout, yawning budget deficit and soaring jobless rate:

“But things are even worse than they appear because Spain’s capital flight has quietly gone from bad to dire. Fortunes are fleeing the country as the economy deteriorates and as investors and bank customers worry that Spanish banks will not survive the onslaught. They also fear that the country’ use of the euro is not guaranteed. If you believe the peseta is about to make an inglorious return, you do not want your precious euros sitting in Spanish deposit accounts.”

That’s our old friend, the bank run, which still remains unaddressed. The ECB’s proposed bond buying program may ultimately address the solvency issue because it remains the only currency-issuing institution that can act like the federal governments in Canada and the US. But its means of enforcement is perverse:  it is as if the US threatened Mississippi with expulsion if the state didn’t learn to “leave within its means”, to employ one of the German Chancellor’s favourite “Merkelisms”.

As Bill Mitchell has noted, the likes of Jens Weidmann might be threatening to resign as the BuBa head if the ECB continues to run its Securities Market Program (buying trouble government’s debt on the secondary markets) but he cannot deny the reality that the SMP and other ECB fiscal-type interventions has been the only reason why the euro hasn’t vaporised just yet. One wonders, however, what kind of salvation this presents for those countries which endure the ongoing rigors of austerity.

The problem is that the renewed bond buying will be tied to the conditionality of yet more fiscal austerity, and Greece is being held up as the poster boy of what happens when you don’t comply with the conditions laid out by the ECB, or the Troika. In addressing the solvency issue, the ECB’s conditionality ironically will make the very “problem” of fiscal profligacy and higher government deficits much worse, as demand gets crushed by yet more austerity. In effect, one is left with the Scylla of a quick death via exit from the euro zone, or death via slow strangulation of aggregate demand via the fiscal austerity conditionality laid out by Mario Draghi today. Pick your poison.

Πηγή : New Economic Perspectives